tag:blogger.com,1999:blog-217827382011-12-24T08:37:27.134-08:00mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.comBlogger781100tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-32744625854606722012011-11-06T13:52:00.001-08:002011-12-24T08:37:27.251-08:00<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"><div dir="rtl" style="text-align: justify;"><b>نخستين پرچم ملي آزربايجان جنوبي: <b><span lang="AR-SA" style="font-family: &quot;Arial&quot;, &quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;">پرچم اتحاد اسلام آزربايجان به مركزيت اورميه - ١٩١٨</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span dir="ltr" lang="AR-SA"><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><span style="font-family: Calibri;"> </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-family: &quot;Arial&quot;, &quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"></span></b></b><br /><br /><strong>مئهران باهارلي</strong><br /><b>-------------------</b><b><br /></b><br /><div dir="rtl" style="text-align: justify;"><b>بخشي از كتاب: تاريخ فشرده پرچم ايران و پرچم آزربايجان جنوبي <br /><br />... مئهران باهارلي-٢٠٠٨<br /><br /><a href="http://millibayraq.blogspot.com/2011/11/blog-post.html">http://millibayraq.blogspot.com/2011/11/blog-post.html</a></b><br /><br />و بيدق هاي آن مجلس مقدس را هم مرکب از شير و خورشيد و ماه و ستاره قرار داده بودند.... اهالي مملکت ما هم دامن محبت و دوستي ترکان را محکم گرفته و از نام و نژاد قديمي خود [ترك] يادها کرده و افسانه ها مي خواندند و اثبات مي کردند که ما نيز قديما از ايل و الوس ترکان بوده و از خاک پاک ترکستان قديم بوده و هستيم.</div><div align="justify" class="separator" dir="rtl" style="clear: both; text-align: center;"><br /></div><div dir="rtl" style="text-align: justify;"><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/-ugXo6Jsq674/TvX8oRDPorI/AAAAAAAAAQY/K8EMGb1cfjg/s1600/azerbaycan+islam+birliyi+bayraghi-1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="234" rea="true" src="http://3.bp.blogspot.com/-ugXo6Jsq674/TvX8oRDPorI/AAAAAAAAAQY/K8EMGb1cfjg/s320/azerbaycan+islam+birliyi+bayraghi-1.jpg" width="320" /></a></div><br /></div><div dir="rtl" style="text-align: justify;"></div><div dir="rtl" style="text-align: justify;"><br /></div><div dir="rtl" style="text-align: justify;">در عرفه جنگ جهاني اول، پرچم مشروطيت به طور روزافزوني در حال كسب كردن هويت و شناسنامه پارسي-ايراني-آريائي و زرتشتي بود. قلب ماهيت اين پرچم اصلا تركي و آزربايجاني و تغيير در عملكرد نمادينش، لاجرم تركان ايران و آزربايجانيان را به سوي طرد آن سوق داد. چنانچه در همين سالها نخستين ضربه جدي و آگاهانه بر اين پرچم اكنون پارسي-ايراني-آريائي-زرتشتي، با طرح بيرق جديدي از طرف حزب اتحاد اسلام آزربايجان وارد شد. اين حزب در زمان حاكميت آزربايجان جنوبي نيمه مستقل-تحت الحمايه عثماني با واليگري-رهبري مجدالسلطان افشار اورومي (٨ ژوئن ۱۹۱۸ تا اول اکتبر ۱۹۱۸) تاسيس شده و معادل جمعيت اتحاد در قفقاز و جمعيت دفاع اسلام در كردستان (كرمانشاه) بود. صدر عثماني حزب اتحاد اسلام آزربايجان جنوبي در اورميه خليل پاشا سردار عثماني ناجي غرب آزربايجان و صدر آزربايجاني آن حاج فضل الله ناصحي بود. صدر عثماني حزب اتحاد اسلام آزربايجان جنوبي در تبريز يوسف ضياء بيگ قفقازي سرهنگ ارتش عثماني و رهبر آزربايجاني آن ميرزا علي هئيت بود. [ضياء يوسف بيگ اصلا اهل آزربايجان شمالي و برادر عبدالله شايق، استاد مشهور دانشگاه باكو بود]. ارگان مطبوعاتي اين حزب آزرآبادگان نام داشت كه به مديريت محسن رفعت و سردبيري تقي رفعت به زبان تركي در تبريز به صورت هفتگي منتشر مي شد.<br /><br /><br />پرچم مجلس (حزب) اتحاد اسلام آزربايجان به مركزيت اورميه در اصل عبارت است از پرچم عثماني به علاوه شير و خورشيد و شمشير تركي (سلجوقي-مغولي-قزلباشي). اين پرچم در تاريخ آزربايجان و تركان ايران، از همه جهت نخستين بشمار مي رود. پرچم مجلس اتحاد اسلام آزربايجان-اورميه، همچنين با تاكيد بر يگانگي تركان آزربايجان و تركان آناتولي، نماد چرخشي تاريخي و بنيادي در تعريف هويت خود تركان ساكن در آزربايجان از ايرانيت و شيعيت به تركيت و اسلاميت بشمار مي رود. پرچم مجلس اتحاد اسلام آزربايجان- اورميه كه بر مباني هويتي آزربايجانو تعلق آن به دنياي تورك شكل گرفته است در عين حال نخستين پرچم صرفا طراحي شده براي آزربايجان جنوبي در تاريخ مي باشد. <br /><br />اين مجلس نه تنها سه نوار سبز و سفيد و سرخ را برداشته و آنرا با رنگ پرچمهاي دولتهاي توركي باستان و قديم، يعني سرخ يكپارچه جايگزين كرد، بلكه پس از قرنها و در اقدامي بسيار بي سابقه، دگر باره نشان ماه و ستاره توركي را به پرچم تركان آزربايجان و ايران باز گرداند. ستاره بيرق مجلس اتحاد اسلام آزربايجان، مانند ستاره بيرق عثماني پنج پر بود. [ستاره توركان باستان از جمله امپراتوري گؤك تورك، پنج پر است. اين ستاره پنج پر در اواخر دوره سلطان عبدالمجيد به جاي ستاره قبلي هشت پر عثماني كه اصلي سلجوقي داشت بكار رفته و پس از تاسيس جمهوري تركيه، بر پرچمهاي تركيه مدرن نقش بست]. در همان سال هلال ماه و ستاره هشت پر عثماني-سلجوقي بر پرچم جمهوري خلق آزربايجان به رهبري محمد امين رسولزاده جاي گرفت. <br /><br />در كتاب تاريخ تهاجمات و جنايات ارامنه، اسماعيل سيميتقو و سردار ماكو در آزربايجان در باره "بيدق مجلس مقدس اتحاد اسلام- آزربايجان" چنين گفته مي شود: (تاريخ تهاجمات و جنايات ارامنه، اسماعيل سيميتقو و سردار ماكو در آزربايجان. ميرزا ابوالقاسم امين الشرع خويي -متوفاي ١٣٤٨ قمري. به كوشش علي صدرايي خويي):<br /><br />"... عمومي ارامنه و نصاري تحمل حملات مردانه ترکان را نياورده و از جولگه سلماس فرار کرده، در اروميه اتراق نموده و عسکر عثماني هم تا قله کريوه قوشچي که کريوه بسيار سختي است رفته. و در آن قله جماعت ارامنه و نصاري سنگر کرده و ترک ها هم در همان کدوک [گردانه] نشسته، مشغول زد و خورد بودند. و در اين بين محاربات و مضاربات بسيار فقره فقره خيلي اتفاق افتاده بود .... به مجرد وصول لشکر ترک -ايدهم الله تعالي- گويا خون در عروق حضرات مسيحي ها منجمد گرديد..... و نيز اليان پاشا قماندار اردوي ششم با جماعت کافيه بر سر اروميه هجوم کرده و مسيحي ها را از جلو برداشته. در مدت قليلي شهر اروميه و اطراف آن را نيز از ارامنه و نصاري تخليه کرده و عموم مسيحيان به جانب موصل و بغداد رهسپار شدند و از ممالک محروسه ايران بالتمام خارج گرديدند .... اشهد بالله ترک ها را در اين جنگ که با ارامنه و نصاري اتفاق بيفتاد شجاعت و شهامتي و دليري و جسارتي نشان داده بودند که از يادها فراموش و از تاريخ ها محو نخواهند بود و شايان همه قسم تعريف و تمجيد مي باشند. .... <br /><br />و مابقي اردوي عثماني ها در تبريز و خوي و سلماس اقامت کرده و با مردم به طريق مهرباني رفتار همي کردند و در هر يک از اين شهرها مجلسي به اسم اتحاد اسلام تشکيل داده و مردم را عموما به اتحاد و دوستي دعوت مي کردند ........ حضرات ترکان بعد از آمدن به صفحه آزربايجان مردم را با خودشان بر دوستي و اتحاد دعوت کرده و بنايشان بر اين بود که چنانچه ما بين عموم فرق خاچ پرست اتفاق و اتحادي واقع است که در سايه آن اتفاق و اتحاد عمومي در روي زمين با عزت و شرف زندگاني مي نمايند. با وجودي که اختلاف مذهبي مابين کاتوليک و ارتدوکس و پروتستاني چه قدر است و مابين اين ها نيز اختلافات بسيار و مسالک بي شمار دارند، ارمني و نصراني از جهت مذهبي هيچ موافقتي ندارند، مگر اينکه در خاچ پرستي و ستايش صليب اتحادي دارند. و هکذا روس و انگليس و دول ديگر. هکذا اسلام را هم لازم است که مابين خودهاشان اتفاقي و اتحادي در حمايت همديگر کرده و معاونت از يکديگر داشته باشند. به جهت پيشرفت مقاصدشان تا بيشتر از اين گرفتار مذلت و بدبختي و نکبت و بي شرفي نبوده باشند. <br /><br />از اين جهت مجلس اتحادي به اسم «اتحاد اسلام» افتتاح کرده و مردم را به دوستي دعوت همي کردند و اين اتحاد در قفقاز چند سال قبل مابين شيعه و سني خصوصا با ترکان پس از جنگ ارمني و مسلمان در کار بوده است...... و به جهت آن مجلس مقدس هيئت رئيسه اي انتخاب نمودند و چون اين بنده داخل بعضي ادارات و تشکيلات نشده بودم لاجرم حقير را حسب الخواهش جماعت هم از اجزاي آن مجلس انتخاب نمودند و کسي را بدون بليط داخل آن مجلس اتحاد نمي کردند. و <strong>بيدق هاي آن مجلس مقدس را هم مرکب از شير و خورشيد و ماه و ستاره قرار داده بودند</strong>. ... شبانه از خوي با جمعي محترما و ده نفر سواره حکومت جليله و چهار پنج چرخه درشکه و بيرق هاي گوناگون دائر بر اتحاد و مبارک با عيد ملي حرکت نموديم..... <br /><br />و شب ما را دعوت كرده و مجلس بسيار عالي مرتب كرده بود، حكومت اروميه و كارگزار و تمامي ضابطان حضور داشتند. و نيز نطقهاي مشروح چنانچه مقتضاي آن مجلس عالي بود در تهييج به تشديد مباني دين و اتحاد ما بين ملت اسلام به نحوي دلپذير و خوش آينده هم به عمل آمده. و پاشا از حالتش از وضع آن محفل شريف غايت خوشحالي را اظهار كرده و بهجت و شگفتي مخصوص داشت..... <br /><br />اهالي مملکت ما هم دامن محبت و دوستي ترکان را محکم گرفته و از نام و نژاد قديمي خود [ترك] يادها کرده و افسانه ها مي خواندند و اثبات مي کردند که ما نيز قديما از ايل و الوس ترکان بوده و از خاک پاک ترکستان قديم بوده و هستيم. ليکن بعد از رفتن عثمانلوها آنوقت ورق برگرديده و چه شکايت ها که اظهار کرده و چه نفاق ها که به قالب نزدند."</div></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-3274462585460672201?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-34850540789771394182010-11-03T21:29:00.000-07:002010-11-03T21:30:20.789-07:00<strong>علیرضا فرشي نين آردا قالمیش دویقولاری - اؤزآي اؤتگون</strong><br /><br />سون زامانلار سايين علیرضا فرشي به يين چوخ هيجان دولو و کیمی کز ده (بعض ده) سايقي ديشي يازيلارينا راستلانماقداييق. سيمگه سورونو ايله ايلگيلي اولاراق يازديقلاري ديکتاتورجاسينا دوروشو بو افندي نين دونياگؤروشونده اسکي ايستيبداد ده يه رلري نين يووا سالديغيني ايثباتلادي. سانکي قيرميزي سيمگه يه قارشي چيخانلار اولوسال ايستنجه (ايراده یه) و اولوسال يازقييا (سرنوشته) قارشي چيخيرميشلار کيمي فرشي به يين يازيسيندا و بيچه مينده (اوسلوبوندا) گؤستريلدي. تک ندني ده فرشي به يين بو ايدي کي، خالق بو سيمگه ني سئچميش! فرشي به يه سورماق لازيم کي، سون مين ايلده بير کره ده اولسون بو خالق دوغرو بير شئي ياپميشمي کی، ایندی ده یاپمیش اولسون؟ بيردنمي عاغيللاندي بو خالق کي، بيزيم خبريميز اولمادي؟ داها اسکي چاغلاري خاطيرلاماقدا بلکه فرشي به يين حافيظه سی يارديمچيسي اولمايا بيلر. آنجاق سون يوز ايلي سؤيله يه ليم. <br /><br />بو خالق اؤز دؤولتي اولان قاجار-تورک دؤولتيني دئويريب يئرينه فارس دؤولتي قوردو. بو خالق ۲۲ بهمن اينقيلابيندا هئچ بير اولوسال پروژه سي اولمادان جانيني قوربان وئريب بير ديکاتورو دئويريب داها قداريني ايش باشينا گتيردي. بو خالق کؤنوللو بيچيمده خومئيني نين بويروغونا لببئيک دئييب جبهه لرده گنجلريني هئچه قوربان ائتدي. بو خالق اؤز باشينا هانسي بلالري گتيرمه ييب کي؟ بونلار بير يانا دورسون. خالقين چوغونلوغونون خطا ائتمه يه جگي آديندا بير قورال يوخدور. هيتلئري آلمان خالقي بؤيوک چوغونلوق ايراده سي ايله ايش باشينا گتيردي. بو کيمي اؤرنکلر چوخدور تاريخده. ايندي اگر خالق سون يوز ايلده کوممونيزمين سيمگه سي اولان رنگي اؤزونه قورتولوش رمزي کيمي سئچيرسه، دئمک بو خالق، تاريخي، خطالارلا دوپ- دولو اولان بو خالق روس خالقي نين دئنه ديگي و قارانليغا گؤمولدويو تجروبه ني يئنيدن دئنمک ايسته يير. <br /><br />بير حالداکي بونلارين ايديعاسي نين تام ترسينه اولاراق خالقين بو سيمگه سئچيميندن خبري يوخدور. خالق آنلاييشي چوخ گئنيش آنلاييشدير و تراکتور ياريشلارينا قاتيلان ۸۰-۷۰ کيشيدن عيبارت دئييل خالق. (منجه «تراکتور» دئييلمه ليدير. چونکو «تراکتور» فارسجا سؤز دئييلدير. بير ده ميللته دئمک لازيم کي، اؤزونو ائييتسين و سؤزو دوزگون تلففوظ ائله سين. چونکو هر سؤزون دوغرو تلففوظ ائدیلمه سی گرکير. دوغرو تلففوظده یارار وار. «تيراختير»، «تئراختیر»، «تراخدير» دئمکله هئچ بير ايره ليله یيش اولماز. بونلار بوشلوقدان و هئچليکدن يارديم اومماقدان باشقا بير شئي دئييلدير. اگر فرشی به ی بیرله شیک آزربایجان ایسته ییرسه، قوزئیده یازی دیلی بیچملنمیشدیر و اونا اویمالییق. اوردا دا «تراکتور» دئییلیر.) <br /><br />قيرميزيلارين آنا ندنلري بودور کي، بابک خوررمدين قيرميزيچي ايميش. بابک خوررمدي نين گئنل تورک کيمليگي ايله باغلي باغلانتيلاري حاقدا هئچ بير تاريخي قايناق اورتادا يوخدور. تورکلوک سيمگه سي مدني اولاراق گئنيش بير کيمليک چاغريشديريرکن بابک خوررمدين ميکروموحيطين چابالاريندان باشقا بير شئي دئييلدير. هله بونلار بير يانا دورسون، باشقا بير زامان بو قونونون اوزرينده دارتيشماق مومکوندور. <br /><br />علیرضا به ي فرشي نين سون يازيسي تامامن ايچ ساواش ياراتماغا يؤنلميشدير. «آزربايجانين بير بايراغي وار» دئينلری الشدیرمک بیرلیگیمیزه قارشي چیخماق ایمیش! تاريخي گئرچکلري، اولوسلار آراسي حوقوق آنلاييشيني يا بيلمه يه رک، يا دا گؤز آردي ائده رک بؤيله اوتوپيک بير ياناشمادا بولونان فرشي به ي، ۱۹۹۱- جي ايلده بللي ائورنسل قوشوللاردان دولايي اورتايا چيخان خيالپرست، رومانتيک «ميلتچي»لري خاطيرلاتماقدادير. <br /><br />فرشي به يين دوشونجه لري، دویغولاري ۱۹۹۱- جي ايلده ايليشيب قالميشسا، بونو دوغال اولاراق قبول ائتمک اولار. لاکين ۱۹۹۱-جي ايلين گليشمه ميش، ائورنسللشمه ميش يؤره سل دويغولاري ايله آرتيق گونوموزده يوزوملاردا بولونماق هم کئچرلي دئييل، هم ده يانيلقيلي بير يؤنته مدير. ساده بير اؤرنکله فرشي به يين بوتون ايديعالاريني چوروتمک مومکوندور. ايکي کوره وار. ايکي آلمانييا وار ايدي. باخماياراق کي، اونلار باغيمسيز دؤولت ستاتوسونا صاحيب ايديلر، آنجاق اؤزلري نين آيريجا بايراقلاري وار ايدي. کوره دؤولتلري هله او شکيلده داوام ائدير. حتّی عئيني ميلت اولان بو ايکي دؤولت بير- بيرينه دوشمنديرلر ده. بيزيم کي، هئچ بير ستاتوسوموز ايران ايچينده مؤوجود دئييل. اؤيله ايسه، فرشي به يين فانتئزيلري نئجه اولور کي، هم ايراني پارچالايير، هم ده درحال ايکي آزربايجاني بیر تک بایراق آلتیندا قورصتی قاچیرمادان همن بيرلشديرير! اويسا کی، قوزئي آزربايجانين نه ايقتيصادي دورومو، نه سياسي دورومو و نه ده سوسيو- پسيکولوژيک دورومو بونا حاضير اولمازکن، فرشي افندي فارس فاشيزميني بير يانا بوراخيب و گونئي آزربايجاندا فرقلي بايراق و فرقلي يؤنته م دوشوننلري دوشمن اولاراق گؤرور و سانکي تام بيرلشمک اوزره ديلر کي، گونئي آزربايجان اوچون فرقلي بايراق دوشوننلر بو بيرلييه قارشيديرلار و قويمورلار آزربايجان بيرلشسين! <br /><br />فرشي به يين يازيلارينداکي ايديعالار تک- تک اينجلنه جک اولورسا، به ي افندي نين اولوسال قورتولوش ساواشي نين ديشيندا اولدوغو اورتايا چيخاجاقدير. چونکو قورتولوش ساواشي سادجه زيندانا دوشمکله حاقليليق قازانماز. قورتولوش ساواشي اولوسون تاريخي و توپلومسال پوزيسيونونو، گئرچکلرینی دوغروجا ساپتاماقدان کئچر. ترس تقديرده آدام بير آوانتوريست و ماجراچي کيمي آلقيلانار. فرشي افندي نين سون يازيسي (کیملر بیرلیگیمیزه قارشی­دیلار؟! کیملر بؤلوجودولر؟! - عليرضا فرشي *) بونا آچيق اؤرنکدير. <br /><br />فرشي به ي اورتاق اورفوقرافييادان دانيشير، آنجاق يازلاري نين لاتين اليفباسي واريانتيني ندنسه من گؤرمز اولدوم. کؤنول ايستردي کي، فرشي به ي، عؤمرونون بير قيسميني بيلگيلنمه يه حصر ائتسين کی، ۷-۶ ايل سونرا يازديقلاريندان پئشمان اولماسين. <br /><br />اؤزآی اؤتگون<br />۲۷/۱۰/۲۰۱۰<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-3485054078977139418?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-14400279208659852282010-10-17T19:44:00.001-07:002010-10-17T19:44:53.064-07:00<strong>قيرميزي رنگلي بايراق، ميللي اؤزه‌لليكله‌رده‌ن يوخسوندور</strong><br /><br /><strong>مئهران باهارلي</strong><br /><br />سون دؤنه‌مده بير نئچه اورتال (مئدييا) ييه‌سي، هؤرگوت (تشكيلات) و شخصييه‌ت طرفه‌فينده‌ن قامو اويونا "ميللي حره‌كه‌ت`ين سيمگه"سي دييه، قيرميزي بير بايراق-سيمگه‌نين منيمسه‌ندييي بيلديريلميشدير. من يئني اؤنه‌ريله‌ن قيرميزي بايراق-سيمگه‌ني، هم اؤنه‌ريلمه يؤنته‌مي آچيسيندان، هم ده منيمسه‌نه‌ن بايراق سيمگه‌نين اؤزو باخيميندان دوغرو بولمورام. بو گيريشيم چوخ ساييدا ايستيقلالچي كسيمي ايلك كز اورتاق بير اولاي چئوره‌سينده بير آرايا گتيره‌بيلميشدير. آنجاق بو اولوملو يؤنونه قارشين، بير چوخ آچيدان يانليش و ضره‌رلي بير گيريشيمدير. <br /><br />الف-يؤنته‌م:<br /><br />يئني قيرميزي بايراق-سيمگه‌نين اؤنه‌ريلمه يؤنته‌مي و اونو اؤنه‌ره‌نله‌رين اولايي اولدو بيتدييه گتيرمه‌له‌ري، بير سيراسينين بو اؤنه‌رييه قارشي چيخانلاري ايططيلاعات مامورو آدلانديرمالاري، .... سيياسي اخلاقا سيغمايان و آنتي دئموكراتيك داورانيشلاردير.<br /><br />بوتون تشكيلاتلار بو اؤنه‌ريني دسته‌كله‌مه‌ميشدير: اؤنه‌ريله‌ن يئني آل بايراق-سيمگه‌ني دسته‌كله‌يه‌نله‌رده‌ن بير سيراسي، اونون بوتون تشكيلاتلارين دسته‌ييني قازانديغيني ايدديعا ائديرله‌‌ر. آنجاق بو ايدديعا گرچه‌كله‌ري يانسيتمير. قيرميزي بايراغي دسته‌كله‌يه‌نله‌رين گرچه‌ك يوزده‌له‌ريني تارتيشماق - ايران`ين دورومونو گؤز اؤنونده آلينجا- گرچه‌كچي دئييلدير. وار اولان تشكيلاتلارين چوخو بو بايراق-سيمگه‌ني منيمسه‌سه ايدي بيله، گينه ده دوروم ده‌ييشمه‌زدي و بو گيريشيمين دوغرو اولدوغونو قانيتلامازدي. يانليش بير دوشونجه و اينانج، هامي طره‌فينده‌ن منيمسه‌نسه بيله، تنقيد ائديلمه‌ليدير.<br /><br />ميلله‌ت بو اؤنه‌ريني منيمسه‌مه‌ميشدير: آل بايراق-سيمگه‌ني اؤنه‌ره‌نله‌رين ايدديعاسينا قارشين، شو آندا تورك ميلله‌تي كسينليكله سؤز قونوسو اولان بايراغي (نه‌ده آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسينين بايراغيني) دسته‌كله‌مه‌ميشدير و بو بايراق تورك ميلله‌تينين اوره‌يينده ده يئر آلمير. بوتون تشكيلاتلار قيرميزي بايراغي منيمسه‌سه‌يدي بيله، گونئي آزه‌ربايجان`ين باشا باشيندا زنگان، باتي آزه‌ربايجان، دوغو آزه‌ربايجان، ارده‌بيل، مركه‌زي، همه‌دان، قزوين اوستانلاري و تئهران، گيلان، كوردوستان و كيرمانشاه اوستانلارينين توركله‌رله مسكون بؤلگه‌له‌رينده خالقين اؤنه‌ملي بير بؤلومو اونو منيمسه‌يينجه‌يه ده‌ك، گينه ده بو بايراغين ميلله‌ت طره‌فينده‌ن منيمسه‌ديييني سؤيله‌مه‌ك اولمازدي. گونئيده و ايراندا آغير بير آسيميلاسييونا اوغراميش تورك خالقي، اويانيش مرحه‌له‌سينده‌دير و بؤيوك بير بؤلومو، اؤزونون بير ميللي قوروب اولدوغو بيلينجينه بيله وارماميشدير. تورك كيتله‌سي ان ياشامسال حاققي اولان توركجه تحصيل حاققي قونوسوندا بيله يئته‌رلي دويارليليغي قازاناماميشدير. آجي گرچه‌ك بودور. تيراختور ياريشمالاريندا قالديريلان قيرميزي بايراقلار، او ياريشمالارا قاتيلانلارلا سينيرليدير و كيتله‌سه‌ل.له‌شمه‌ميشدير. بير سيمگه بايراغي خالقين نئجه باغرينا باسماسيني گؤرمه‌ك اوچون توركييه`ده كورد خالقينين بايراقلارينداكي اوچ رنگه نئجه داورانديغيني گؤزله‌مله‌مه‌ك يارارلي اولار. اورادا سيرادان كورد خالقيندان هر گؤروشده اولان آيدينلارينا، ميلله‌ت مجليسينين كورد نوماينه‌نده‌له‌رينده‌ن نووروز بايرامي قوتلامارينا، فولكلور دانس قوروپلاريندان فوتبال ياريشمالاريندا، خييابان گؤسته‌ريله‌رينده‌ن سيياسي توپلانتيلاردا، .... هر يئرده بو اوچ رنگ واردير. بئله بير دورومدا "خالقيميز قيرميزي سيمگه‌ني باغرينا باسدي" كيمي سؤزله‌ر، گرچه‌كله‌رله ايلگيسيز و يالان ايدديعالاردير. بايراق و قيرميزي بايراق-سيمگه هله‌ليك نه تورك خالقي، نه ده گونئي آزه‌ربايجان اهاليسي طره‌فينده‌ن منيمسه‌نه‌ن بايراق و سمبول دئييلدير. <br /><br />ميلله‌ت آدينا قرار وئرمه‌ك، ميلله‌ته ايهانه‌تدير: شوبهه‌سيز گونئي آزه‌ربايجان و تورك خالقي اؤز ميللي بايراغينا قاووشمالي، بو دوغرولتودا تارتيشمالار ياپيلمالي، اؤنه‌ريله‌ر وئريلمه‌لي و بونلاردان بيري و يا بير نئچه‌سينين تركيبي سيياسي تشكيلاتلار آراسيندا ايجماع اولوشورسا و خالق اونو بو و يا هر هانسي باشقا بير نده‌نله دوغرودان يييه‌له‌نيرسه، گونئي آزه‌ربايجان`ي تمثيل ائتمه‌ك اوچون منيمسه‌نمه‌ليدير. آنجاق بو سوره‌ج، بيزده يئنيجه باشلاميشدير. اورتادا هئچ بير شئي يوخكه‌ن و ميلله‌تين روحو بيله هئچ بير شئيده‌ن خبه‌ري اولماديغي حالدا، يئتگيسيزله‌رين ميلله‌ت آدينا قرار وئرمه‌له‌ري، "خالق قيرميزي بايراغي منيمسه دي و باغرينا باسدي" كيمي گرچه‌ك ديشي ايدديعالاردا بولونمالاري و اولايي بيتميش كيمي گؤسته‌رمه‌له‌ري، ميلله‌ته ايهانه‌ت و اينسانلاري آخماق يئرينه قويماقدير. <br /><br />دئموكراتيك روح و آنلاييشدان يوخسون يؤنته‌م، سيياسي اخلاقا اويمايان داورانيش: بو بايراق آنجاق اولدوغو كيمي يعني آدي گئچه‌ن تشكيلاتلار طره‌فينده‌ن و بو آماجلا اؤنه‌ريله‌ن بير بايراق-سيمگه دييه سونولمالي ايدي. آنجاق بو، ياپيلمادي. وورقولاماقدا يارار گؤروره‌م: منيم قيناديغيم شئي، تورك خالقي و گونئي آزه‌ربايجان`ا ميللي بايراق اؤنه‌رمه اولايينين اؤزو دئييلدير، ترسينه من كسينليكله گونئي آزه‌ربايجان`ا قوزئيده ن فرقلي، قاليجي بير ميللي بايراق ياراديلماسي گره كديييني ساوونورام. منيم قيناديغيم شئي، اؤنه‌ريله‌ن بايراقلارين آنتي دئموكراتيك بيچيمده سونولماسي، اولايي اولدو بيتدييه گتيرمه‌، يئتگيلي اولماديغي حالدا تورك خالقي و گونئي آزه‌ربايجان يئرينه قرار وئرمه‌، بونلارا قارشي اولانلاري ايسه قارالاما و ايططيلاعات آدامي گؤسته‌رمه كيمي يؤنته‌مله‌ردير. بو اولاي بير يول داها تورك و گونئي آزه‌ربايجان`ين مئدييا صاحيبله‌ري و سيياسي آكتيويستله‌رينده‌ن بير بؤلومونون اولايلارا نه دنلي گرچه‌كله‌رده‌ن قوپوق، دئموكراتيك روح و آنلاييشدان يوخسون ياناشديقلاريني گؤسته‌ردي.<br /><br />ب-ايچه‌ريك: <br /><br />قيرميزي بايراق، دوزگون و دئموكراتيك يوللارلا سونولسا ايدي ده، سياسي و كيمليك آچيلاريندان گينه ده يانليش، جيددييه‌تده‌ن اوزاق و ويزيونسوز بير گيريشيم ايدي. باشدا بونا گؤره كي ميلله‌تله‌شمه‌كده اولان تورك خالقي و دئوله‌تله‌شمه يولوندا يورويه‌ن گونئي آزه‌ربايجان`ين سيمگه‌يه يوخ، بو ميلله‌تله‌شمه و دئوله‌تله‌شمه سوره‌جله‌ريني تمثيل ائده‌بيله‌جه‌ك، آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينده‌ن فرقلي اولان قاليجي بير ميللي بايراغا ائحتيياجي واردير.<br /><br />ميللي بايراغين اورتايا چيخيشي، گونئي آزه‌ربايجان دئوله‌تينين يارانماسيني يئيينله‌شديره‌ر: من گونئي آزه‌ربايجان و تورك خالقيني تمثيل ائده‌جه‌ك ميللي بايراغين گونئي آزه‌ربايجان دئوله‌تينين قورولماسيندان سونرانين ايشي اولدوغو دوشونجه‌سيني يانليش بولورام. ميللي حاقلارلا ايلگيلي اولان هر شئي، گونئيده ميللي دئوله‌تين قورولماسيندان آسيلي دئييلدير. اؤرنه‌يين توركجه‌نين ايراندا رسمي ديل ائديلمه‌سي، يا دا خالقينين ان آزيندان بله‌دييه‌له‌ر دوزئيينده اؤزونو يؤنه‌تمه قونوسو، ميللي دئوله‌ت يارانمادان دا گرچه‌كله‌شه‌بيله‌جه‌ك شئيله‌ردير. بونون كيمي، گونئيين اؤز ميللي بايراغينا قاووشماسي دا، حؤكمه‌ن دئوله‌ت قورولاندان سونرا گرچه‌كله‌شمه‌لي دئييلدير، اوندان اؤنجه ده الده ائديله‌بيلير. بو دورومدا گله‌جه‌كده قورولاجاق دئوله‌تين ايشي، ساده‌جه داها اؤنجه الده ائديله‌ن ميللي بايراغا (پارلئمان، رئفئراندوم، حؤكومه‌ت يارليغي، ... يؤنته‌مله‌ري ايله) رسمييه‌ت قازانديرماق اولاجاقدير. نئجه كي فيليسطين و فيليسطين خالقي دئوله‌تله‌شمه‌ده‌ن اؤنجه ده اؤز ميللي بايراغيني اورتايا چيخارميشدير. كورد خالقي و كوردوستان`ين بؤلومله‌ري ده عئيني يولو گئتميشله‌ردير. بيز ده ايستيثنا دئييليك و اؤز ميللي بايراغيميزا قاووشماق اوچون ميللي دئوله‌تيميزين قورولماسيني بكله‌مه‌مه‌ليييك. بيزي بونو ياپمايا مجبور قيلان نده‌نله‌رده‌ن بيري، ميللي بايراغين اورتايا چيخيشينين، بيزيم ميللي دئوله‌تيميزين اورتايا چيخيشينا كؤمه ك ائده‌بيله‌جه‌ييدير. <br /><br />آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسيني بايراغي گونئي آزه‌ربايجان`ين ميللي بايراغي دئييلدير: قيرميزي بايراق-سيمگه‌ني اؤنه‌ره‌نله‌رين آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسينين دئوله‌ت بايراغيني بوتون تورك خالقينين بايراغي دييه گؤسته‌رمه‌له‌ري، تكجه اونلارين دوشونجه‌سيدير. اونلار بو اينانجلاريني بئله تقديم ائتمه‌لي و بوتون گونئيليله‌ر آديندان قونوشماقدان ساخينماليديرلار. چونكو هامي بو دوشونجه‌ني پايلاشمير. اؤرنه‌يين من گونئي آزه‌ربايجان و يا بوتؤو آزه‌ربايجان`ين بايراغينين آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسي بايراغي اولماسي گره‌كدييينه اينانميرام. منجه گونئيين اؤزونه خاص تاريخي سوره‌جده اؤز ميللي بايراغيني اولوشدورماسي گره‌كير. قوزئي آزه‌ربايجاندا دالقالانان بايراق، بللي بير تاريخي سوره‌جين سونوندا قوزئيليله‌ر طره‌فينده‌ن ياراديلميشدير. او بايراقدا خيريستييان چار روسيياسي سؤمورگه‌سينده‌ن قورتولما و موسه‌لمان عوثمانلي دئوله‌تي و اوردوسونون بو اوغوردا قاتقيسينين يانسيمالاري واردير. بو اوزده‌ن ده قوزئي آزه‌ربايجان`ين ميللي بايراغي، يالنيز آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسينين ميللي بايراغيدير، گونئيين دئييلدير. اويسا گونئي آزه‌ربايجان باشقا تاريخي بير سوره‌جده‌ن گئچمه‌كده‌دير. بيز موسه‌لمان فارسيستان سؤمورگه‌سينده‌ن قورتولما ساواشيمي وئرمه‌كده‌ييك و عوثمانلي كيمي ديش كؤمه‌كچيميز ده يوخدور، بيز آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسينين يارديميندان بيله يوخسونوق. تورك خالقي و بؤلونموش آزه‌ربايجان`ين بيرلييي قوزئي`ين ميللي و دئوله‌ت بايراغيني گونئي`يه، يا دا گونئي`ين بايراغيني قوزئي`ه تحميل ائتمه‌كله ساغلانماز. بونلارين هر بيري، اؤته‌كينين اؤزونه مخصوص اولان تاريخي سوره‌جله‌رده اولوشدوردوغو ميللي بايراغا سايقي دويماليديرلار.<br /><br />كوسووا-آرناووتلوق اؤرنه‌يينين وئردييي درس: من آزه‌‌ربايجان رئسپوبليكاسي ميللي بايراغينين گونئي آزه‌ربايجان`ين ميللي بايراغي اولماديغي، اولماماسي گره‌كدييي و اولابيلمه‌يه‌جه‌يينه اينانيرام. بئله بير شئيه بؤلگه‌سه‌ل و اولوسلار آراسي گوج مركه‌زله‌ري ده اولوملو باخماياجاقدير. نئجه كي عئيني گوجله‌ر، كوسووا`نين منيمسه‌دييي و آرناووتلوق بايراغي ايله عئيني اولان اؤز ميللي بايراغيني ده‌ييشديرمه‌يه مجبور ائتديله‌ر. بيليندييي كيمي كوسووا و آرناووتلوق آرناووتلاري بؤلونموش بير خالقديرلار. آرناووت خالقي و تورپاقلارينين بير بؤلومو باغيمسيز آرناووتلوق دئوله‌تي (آلبانيا) و اؤته‌كي بؤلومو صيربيستان`ا (كوسووا) داخيل ايدي. بو دوروم ايران`ا داخيل اولان گونئي آزه‌ربايجان و باغيمسيز اولان قوزئي آزه‌ربايجان`ين دورومونا بنزه‌يير. كوسووا آرناووتلارين سئچديكله‌ري ميللي بايراق ايلك باشدا آرناووتلوق دئوله‌تينين ميللي بايراغي ايله عئيني ايسه ده، سونوندا اونلار اؤز ميللي بايراقلارينين آرناووتلوق دئوله‌تي ميللي بايراغيندان فرقلي اولماسي گره‌كدييي سونوجونا وارديلار، داها دوغروسو بونو قبول ائتمه‌يه مجبور ائديلديله‌ر. بو دا بيزيم دوروما بنزه‌يير.<br /><br />قيرميزي بايراق-سيمگه‌ني اؤنه‌ره‌نله‌رين چوخو، گونئي آزه‌ربايجان`ين اؤز ميللي بايراغينا صاحيب اولماسي گره‌كديييني قبول ائتمييه‌نله‌ردير: قيرميزي بايراغي اؤنه‌ره‌نله‌رين اصيل حره‌كه‌ت نوقطه‌سي، گونئي آزه‌ربايجان`ين ميللي بايراغينين آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسينين بايراغي اولدوغودور. بو اوزده‌ن ده اونلار گونئيه ميللي بايراق يوخ، گئچيجي بير سيمگه گه‌ركدييينه اينانيرلار. باشقا بير دئييشله گونئيه سيمگه منيمسه‌تمه، اونون ميللي بايراغيني دانماقلا ائش آنلامليدير. اؤنه آتيلان آل بايراغين گئچيجي بير سيمگه اولدوغو و گله‌جه‌كده قيراغا قويولوب و اون يئرينه گونئيده قوزئي آزه‌ربايجان`ين بايراغينين منيمسه‌نه‌جه‌يي، بو بايراغي اؤنه‌ره‌نله‌رين چئشيتلي يازي و سؤيله‌شيله‌رينده ديله گتيريله‌ن بير تثبيتدير. بئله‌جه بو بايراغي اؤنه‌ره‌نله‌ر، گاموح`ون بايراق قونوسوندا ياپديغي يانليشليقلاري تكرارلاماقلا قالماييب، بير نئچه‌سيني اونا آرتيرميشديرلار. گاموح`ون اؤنه‌ردييي و باشلانقيجدا بللي بير قبول دا گؤره‌ن اؤز بايراغيني داها سونرالار تحميل ائتمه‌يه قالخيشماسي، يانليش ايدي. آنجاق گاموح`ون گونئي آزه‌ربايجان اوچون - سيمگه دئييل- ميللي بير بايراق اؤنه‌رمه‌سي چوخ يئرينده بير گيريشم و بو بايراغين دا آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسي بايراغيندان فرقلي اولماسي گره‌كدييي گؤروشو، سون دره‌جه دوغرو بير گؤروشدو. يئني آل بايراق-سيمگه‌ني اؤنه‌ره‌نله‌رين چوخو ايسه گونئيه ميللي بير بايراق گره‌كدييني كؤكونده‌ن دانير و آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسينين دئوله‌ت بايراغيني گونئي آزه‌ربايجان`ين دا ميللي بايراغي اولدوغونو ساوونورلار. بو گؤروشله‌ر كسينليكله يانليشدير.<br /><br />بيرله‌شيك آزه‌ربايجان`ين ميللي بايراغيني، گونئي آزه‌ربايجان دئوله‌تي ايله آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسي اورتاقلاشا بليرله‌مه‌ليدير: بئله بير بايراق سئچيله‌جه‌كسه بو اورتاق بايراق، بوتون تورك خالقي و بوتون آزه‌ربايجان`ين قاتيليمي ايله اورتايا چيخماليدير. آيريجا بو سورون، بوگونون سورونو دئييلدير. بيرله‌شيك آزه‌ربايجان`ين اورتاق ميللي بايراغي مساله‌سي گونئي آزه‌ربايجان دئوله‌تي قورولاندان سونرا دوشونوله‌جه‌ك بير قونودور. گونئي آزه‌ربايجان دئوله‌تي يارانديقدان و اوفوقدا آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسي ايله بيرله‌شمه ايمكاني گرچه‌كده‌ن دوغدوقدان سونرادير كي اورتاق بايراغين نئجه اولماسي بو ايكي دئوله‌تين يئتگيلي اورقان و شخصييه‌تله‌ري آراسيندا و ايكي توپلومدا تارتيشمايا آچيلماليدير. بو قونونون بوگون تارتيشيلماسي بيله، گرچه‌ك اوستو بير تارتيشمادير. آيريجا بوتون تورك خالقي و بيرله‌شيك آزه‌ربايجان`ين اورتاق ميللي بايراغي، هر ايكي بيريم و توپلومو قاپساياجاق اؤزه‌لليكله‌ري اؤزونده يانسيتماليدير. قوزئي آزه‌ربايجان`ين دئوله‌ت بايراغي ايسه، بو قاپساييجي اؤزه‌لليكده‌ن يوخسوندور. <br /><br />ميللي حره‌كه‌تين بايراغا ائحتيياجي يوخدور: من ميللي حره‌كه‌ته اؤزه‌ل بير بايراق گره‌كليلييي دوشونجه‌سيني، جيددييه‌تده‌ن اوزاق و يانليش بولورام. ميللي حره‌كه‌ت دييه بير قوروم، تشكيلات، حوقوقي و يا جوغرافي وارليق يوخدور. وار اولان، گونئي آزه‌ربايجان و تورك ميلله‌تي و اونون ميللي حاقلاريني الده ائتمه اوغروندا چاليشان شخصله‌ر و تشكيلاتلاردير، شو آندا تمثيل ائديلمه‌يه ائحتيياجي اولان دا بونلاردير. گونئيده تورك خالقي طره‌فينده‌‌ن قالديريلان بايراقلار، ميللي حره‌كه‌ت دئييل، گونئي آزه‌ربايجان و تورك ميلله‌تي بايراغي دييه قالديريلمالي و بونلاري تمثيل ائتمه‌ليدير. گونئي آزه‌ربايجاندا گئده‌ن ميللي حاقلار اوغرونداكي حره‌كه‌ت ايسه، اؤزونو باشقا يول و آراجلارلار گؤسته‌ره‌بيله‌ر و گؤسته‌رمه‌ليدير ده. او جومله‌ده‌ن اوچ گؤي-قيرميزي-ياشيل رنگي اؤز سمبولو اولاراق منيمسه‌مه‌ك و يا "آذربايجان" كلمه‌سيني فارس يازيمي اساسيندا و "ذ" ايله دئييل، تورك ديلينه اويقون اولاراق "ز" ايله و ”آزربايجان" بيچيمينده يازماقلا. ايچينده بولوندوغوموز قوشوللاردا سيمگه، ميللي بايراغي اولمايان گونئي آزه‌ربايجان و تورك خالقي اوچون اولاغان اوستو لوكس ساييلير. <br /><br />رنگلي دئوريمله‌ر حاكيم ميلله‌تله‌رين دئموكراسي حره‌كه‌تله‌ريدير، محكوم ميلله‌تله‌رين ميللي قورتولوش حره‌كه‌تله‌ري دئييل: فارسلارين ياشيل حره‌كه‌تينين ياشيل سمبولو واردير دييه، بيزيم ده قيرميزي سمبولو منيمسه‌مه‌ميز گره‌كدييي سونوجونا وارماق يانليشدير. ياشيل حره‌كه‌ت، فارس خالقينين ميللي حره‌كه‌تي دئييلدير، داها اؤنجه‌ده‌ن اؤز دئوله‌تينه قاووشموش و ميللي بايراغي اولان، ميللي كيملييي و ميللي دئوله‌تي دونياجا تانينان حاكيم فارس خالقينين دئموكراسي حره‌كه‌تيدير. دولاييسي ايله اونلارين قالديرديغي ياشيل سيمگه بايراق، نه فارس ميللي قورتولوش حره‌كه‌تينين بايراغي، نه فارس ميلله‌تينين، نه فارسيستان`ين و نه ده فارس دئوله‌تينين بايراغي دئييلدير؛ ميللي بايراغي اولان حاكيم بير ميلله‌تين دئموكراسي حره‌كه‌تينين سيمگه‌سيدير. بيزيم ميلله‌تين حره‌كه‌تي ايسه، ميلله‌تله‌شمه‌كده اولان و اؤز ميللي دئوله‌تيني قورماق ايسته‌يه‌ن، وارليغي و ميللي كيملييي دونياجا بيلينمه‌يه‌ن و تانينمايان تورك خالقينين، ميللي قورتولوش حره‌كه‌تيدير؛ دئوله‌تي اولان حاكيم بير ميلله‌تين دئموكراسي موباريزه‌سي دئييلدير. تورك خالقي ميلله‌تله‌شمه‌كده و گونئي آزه‌ربايجان دئوله‌تله‌شمه‌كده‌دير. ميلله‌تله‌شه‌ن و دئوله‌تله‌شه‌نه سيمگه‌ده‌ن چوخ داها اؤنه ملي اولان، اونون ميللي وارليغيني دونيايا تانيدابيله‌ن ميللي بايراقدير. دئوله‌تي اولسا دا اولماسا دا، دئوله تله شمه ده ن اؤنجه ده سونرا دا، تورك ميلله‌تي و گونئي آزه‌ربايجان`ين- اؤزونو تمثيل ائده‌بيله‌جه‌ك ميللي بايراغا ائحتيياجي واردير. <br /><br />خرميه و محمره خالق آياقلانمالارينداكي قيرميزي بايراقلار. قيرميزي بايراغي اؤنه‌ره‌نله‌ر، گئچميشده آزه‌ربايجان`دا اؤرنه‌يين بايبه‌ك و باشچيليق ائتدييي "خرميه" حره‌كه‌تينده ده آل بايراقلارين قوللانيلديغيندان يارارلاناراق، اونو منيمسه‌تمه‌يه چاليشيرلار. حتتا بونلاردان بعضيله‌ري، قيرميزي و يا قيزيل رنگين آزه‌ربايجان و تورك خالقين ابه‌دي سمبولو اولدوغونو ايدديعا ائديرله‌ر. بونلار بوش و اويدوروق ايدديعالاردير. قيرميزي و يا قيزيل رنگلي بايراقلار، قالديريلميش اولسالار بيله، هئچ واخت نه آزه‌ربايجان`ين و نه ده تورك خالقينين سمبولو اولماميش؛ و خرميه حره‌كه‌تي و داها سونرالار بو حره‌كه‌ته قوشولانلارين قالديرديقلاري آل بايراقلار دا، آزه‌ربايجان`ا خاص اولان شئيله‌ر دئييلديرله‌ر. "خرميه" اورتادوغو و اؤزه‌لليكله بوگونكو ايران`ين هر بؤلگه‌سينده جره‌يان ائده‌ن، چوخونون اسكي ايرانيك اينانجلاريندا اولان يئرلي اهالينين ايسلام و عره‌ب حاكيمييه‌تينه قارشي بير ديره‌نيش حره‌كه‌تي ايدي. گله‌جه‌ك يوز ايلله‌رده باشدا غولات (غلات) اولماق اوزه‌ره هئتئرودوكس ايسلام مذهه‌بله‌ريني اولوشدوران خرميه آخيملارينين، تورك خالقي و آزه‌ربايجان`ا اؤزگون اولان اؤنه‌ملي بير اؤزه‌لليكله‌ري يوخدور. خرميه آخيملاري داها سونرالار قيرميزي بايراقلاري قالديرمايا باشلاميشلاردير، آنجاق بو دا بوتون ايران و اورتا دوغودا منيمسه‌نه‌ن گنه‌ل بير اويقولاما ايدي و آزه‌ربايجان`ا اؤزگو دئييلدي (بو اوزده‌ن ده بوندان سونرا بوتون اورتادوغودا "خرميه" حره‌كه‌تله‌ري "محمره" دييه آدلانديريلميشدير). <br /><br />قيرميزي رنگلي بايراق، ميللي اؤزه‌لليكله‌رده‌ن يوخسوندور. ميللي سيمگه بير ميلله‌ت و يوردونون اؤزه‌لليكله‌ريني- گنه‌لده دانيلان، اونوتولان و يا وورقولانماق ايسته‌نه‌ن بير اؤزه‌للييي- اؤزونده يانسيتماليدير. نئجه كي فيليسطين خالقي و يوردو اوچون بو گؤره‌وي يئرينه گتيره‌ن، "مسجدالاقصي" سمبولودور. آنجاق قيرميزي بايراقدا تورك خالقي و گونئي آزه‌ربايجان`ين دانيلان و يا اونوتولان ميللي بير اؤزه‌للييي مئوجود دئييلدير. ذاته‌ن ايچه‌ريده تيراختور تاخيمي ماچلاريندا قالديريلان قيرميزي بايراقلار دا، نه تورك خالقي، نه گونئي آزه‌ربايجان و نه ده تورك خالقينين ميللي حاقلاري اوغروندا وئردييي ساواشيمين سمبولو اولاراق قالديريلماميشدير، يالنيز او آياق توپو تاخيمينين رنگي و سمبولو اولاراق قالديريلميشدير. آيريجا ياخين گئچميشده دونيانين فرقلي بؤلگه‌له‌رينده قالديريلان قيرميزي سيمگه‌، گنه‌لده ميللي يوخ، ترسينه ميلل اولماماغي، اؤرنه‌يين انتئرناسيوناليسمي تمثيل ائتمه‌ك اوچون قالديريلميشدير. دوروم بئله ايكه‌ن، بير سيرا ديشاريدا اولان هؤرگوتله‌ر طره‌فينده‌ن آياق توپو ياريشمالاريندا قالديريلان قيرميزي رنگلي بايراغا ميللي اؤزه‌لليكله‌ر يوكله‌نمه‌سي و داها سونرا دا اونو ميللي حره‌كه‌تين حتتا گونئي آزه‌ربايجان`ين بايراغي دييه سونمالاري جيددييه‌تده‌ن سون دره‌جه اوزاقدير.<br /><br />سمبول بايراق چليشگيليدير. من گونئي آزه‌ربايجان و تورك خالقينين عئيني آندا سمبول بايراق (تك رنگلي) و ميللي بايراغا ائحتيياجي اولدوغونو دوشونموره‌م. اساسه‌ن اورتادوغودا ميللي حره‌كه‌تله‌رين تمثيل ائتديكله‌ري ميلله‌تين و وطه‌نله‌رينين آيري آيري بايراق-بايراق و سمبول-بايراقلاري يوخدور. نئجه كي فيليسطين خالقينين، فيليسطينين و فيليسطين ديره‌نيش حره‌كه‌تينين تك بير بايراغي واردير. او دا بايراقدير، سمبول دئييلدير. بيزيم ده بئله گره‌كسيز لوكوسله‌ره ائحتيياجيميز يوخدور.<br /><br />بيرله‌شيك آزه‌ربايجان`ين اورتاق سيمگه‌سي اولاراق اوچ گؤي-قيرميزي-ياشيل رنگله‌ري: من بوتون آزه‌ربايجان`ي تمثيل ائده‌ن اورتاق سمبولون بليرله‌مه‌سي فيكرينه اولوملو باخيرام. بوگون بيزه هم كيمليك آچيسيندان و هم سيياسي موباريزه تاكتيكله‌ري باخيميندان ان گره‌كلي اولان شئيله‌رين باشيندا، بؤلونموش بير ميلله‌ت و بؤلونموش بير يورد اولدوغوموزو تثبيت ائتمه‌كدير. خالقيميزين بؤلونموشلويونو تثبيت ائديلمه‌ك بيزيم ميللي موباريزه‌ميزين تمه‌ل ايستيراتئژيله‌رينده‌ن اولماليدير. منجه ايكي آزه‌ربايجان`ين بيرليييني وورقولايان ان اويقون سمبول، تك رنگ قيرميزي دئييل، اوچ گؤي، قيرميزي و ياشيل رنگله‌ردير. بو رنگله‌ر، مودئرن چاغدا قورولان ايلك آزه‌ربايجان دئوله‌تينين بايراقلاريندا اولان رنگله‌ردير و بو اوزده‌ن ده آزه‌ربايجان دئوله‌تچيليينين رمزي اولاراق قوللانيلابيله‌ر. نئجه كي بوتون كوردله‌رين منيمسه‌دييي اورتاق سمبول دا بايراق دئييلدير، قورولان ايلك كورد دئوله‌تينين بايراغيندا وار اولان سمبول اوچ رنگدير. بيزيم كورد خالقي ايله هئچ بير فرقيميز يوخدور. كوردوستان دؤرد اؤلكه آراسيندا بؤلونموشسه، آزه‌ربايجان دا بئش اؤلكه آراسيندا بؤلونموشدور، آنجاق چوخوموزون بوندان خبه‌ريميز يوخدور (ايران، آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسي، توركييه، گورجوستان، داغيستان). <br /><br />يئني سيمگه، يئني بؤلونمه‌له‌ر دئمه‌كدير: قيزيل بايراق بيرله‌شمه مقصه‌دي ايله اؤنه سورولسه ده، پيراتيكده داها چوخ و داها درين بؤلونمه‌له‌ره هم گونئيين ايچينده و هم گونئي-قوزئي آراسيندا يول آچميشدير و آچاجاقدير. بيرينجي بؤلونمه ايستيقلالچيلار (اؤنه‌ريني دسته‌كله‌يه‌نله‌رين چوخو بو جرگه‌يه داخيلدير)، فئدراليستله‌ر و بونلارين ديشيندا قالانلار (اؤز گله‌جه‌ييني بليرله‌مه حاققيني ساوونانلار، .....) آراسيندا قيرميزي بايراق اولايينين تتيكله‌دييي آيريشما، جرگه له شمه و قارشي دورمالاردير. ايكينجي بؤلونمه، گونئي-قوزئي آيريشماسينين درينله‌شمه‌سيدير. اويسا بيزيم ائحتيياجيميز اولان شئي، فرقلي سيياسي آخيملار آراسيندا و ده قوزئي و گونئي آراسيندا دوغرودان بيرلييي وورقولايان، و دولايلي اولاراق بؤلونموشلويو تمثيل ائده‌بيله‌جه‌ك سمبوللاردير. بونو ياپمانين ان ائتگيلي و ان ساده يوللاريندان بيري ده، منجه اوچ ياشيل، قيرميزي و گؤي رنگله‌رين هر ايكي آزه‌ربايجان`ين و سمبول رنگله‌‌ري دييه قوللانيلماسيدير (كوردله‌ر ده بنزه‌ر بير يولو منيمسه‌ميشله‌ردير). آنجاق قيرميزي بايراق –سيمگه‌نين منيمسه‌نمه‌سي، بو تاريخي فورصه تي قاچيرماق آنلامينا گلير. بيزيم خالق پارچالانميشدير و اونا بو اوچ رنگده‌ن باشقا بير سمبول سئچديرمه‌ك، اونو داها دا پارچالار و پارچالانميشليغيني قاليجيلاشديرار.<br /><br />تاريخي حافيظه قولاي اولوشماز، خالقين تاريخي حافيظه‌سي ايله اويناماماق گره‌كير: گونئي آزه‌ربايجان و تورك خالقينين بايراغينين رنگله‌رينده تاريخي سوره‌كليليك و داوام دا اؤنه‌مليدير. گؤي قيرميزي ياشيل رنگله‌ري، ايندييه ده‌ك گونئي اوچون اؤنه‌ريله‌ن بير چوخ بايراقدا، بايراقلارين طرحله‌رينده- بو طرحله‌ر فرقلي اولسا بيله- مئوجوددور. بو اوچ رنگي تورك خالقينين بيرليك سمبولو دييه، گونئي آزه‌ربايجان شهه‌رله‌ري ديشيندا، تورك خالقينين ايران`ين گونئينده ياشايان بؤلومونده بيله قوللانانلار اولموشدور. اولوشان بو ده‌يه‌رلي تاريخي حافيظه‌ني ده‌ييشديرمه‌ك گره‌كسيز و سيياسي اولاراق سون دره‌جه هزينه‌ليدير. قوزئي و گونئيين بيرليينيني وورقولامانين زاماني اينديدير، بليرسيز گله‌جه‌كده دئييلدير.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-1440027920865985228?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-89445752653741226562010-10-04T20:52:00.000-07:002010-10-04T20:55:24.703-07:00<strong>گونئي آزه‌ربايجان`ين سيمگه‌يه ائحتيياجي يوخدور</strong><br /><br />مئهران باهارلي<br /><br />سايين بابه‌ك آزه‌ري`نين يازيسيني اوخودوم.<br /><br />١-يازيدا بير نئچه قوروبون اؤنه‌ردييي قيرميزي بايراق-سيمگه‌يه قارشي چيخانلارين اوست اؤرتولو اولسا دا ايططيلاعاتا باغلانماسي، سون دره‌جه اويقونسوز، سيياسي اخلاقا سيغمايان و آنتي دئموكراتيك بير باخيشدير. بو باخيش فرقلي سسله‌ري سوسدورماق و موخاليف گؤروشله‌ري سينديرمه‌يه يؤنه‌ليكدير و كسينليكله ان يوكسه‌ك سسله پيروتئست ائديلمه‌ليدير. من ده بير يول داها سايين بابه‌ك آزه‌ري`نين بو داورانيشيني قيناييرام.<br /><br />٢-گونئي آزه‌ربايجان`ين سيمگه‌يه ائحتيياجي يوخدور. سيمگه حاكيم اولان و دئوله‌تله‌ري بولونان ميلله‌تله‌رين دئموكراسي موباريزه‌سي اوچون گره‌كليدير (فارسلارين ياشيل حره‌كه‌تي، اوكراينا، گورجوستان، قيرقيزيستان، .... كيمي). بيز ايسه محكوم و دئوله‌تسيز بير ميلله‌تيك و موباريزه‌ميز ميللي قورتولوش موجاديله‌سيدير. بيزه گره‌كه‌ن سيمگه دئييل، شو آنكي ميلله‌تله‌شمه- گله‌جه‌كده‌كي دئوله‌تله‌شمه‌ميزي تمثيل ائده‌جه‌ك ميللي بايراقدير. <br /><br />٣-آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسينين بايراغي گونئي آزه‌ربايجان`ين بايراغي دئييلدير و اولماياجاقدير. بونون نده‌ن بئله اولدوغونو باشا دوشمه‌ك اوچون، كوسووا`نين ميللي بايراغينين نده‌ن آرناووتلوغون ميللي بايراغي اولماديغي، بونا نده‌ن ايذين وئريلمه‌دييي ايييجه اينجه‌له‌نمه‌ليدير. <br /><br />٤-قيرميزي بايراق-سيمگه‌ني اؤنه‌ره‌نله‌ر، گونئي آزه‌ربايجان`ين اؤز ميللي بايراغينا قاووشماسينين يولونو- اؤنونه گئچيجي بير سيمگه آتاراق- تيخاماق ايسته‌ييرله‌ر. بو اومودلا كي گونئي آزه‌ربايجان باغيمسيز اولاندا، بو گئچيجي قيرميزي سيمگه يئرينه آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسينين بايراغي گونئيه ده گله‌جه‌كدير. آنجاق بو تاكتيك، آماجينا اولاشاماياجاقدير. گونئي آزه‌ربايجان ان كيچيك بير قوشقو اولمادان اؤز ميللي بايراغينا، اؤز ميللي موجاديله‌سي سوره‌جينده قاووشاجاقدير. <br /><br />٥-گونئي آزه‌ربايجاندا تورك خالقينين ميللي حاقلاري اوغروندا گئده‌ن موباريزه‌يه هر هانسي بير سيمگه گره‌كيرسه ده- كي منجه گره‌كمير- بو سيمگه، اوچ گؤي، قيرميزي و ياشيل رنگله‌ر اولماليدير. چونكو بو رنگله‌ر آزه‌ربايجان`ين دئوله‌تله‌شمه سمبوللاريدير. <br /><br />٦-محمره يا دا قيزيل اه‌يينليله‌ر، آزه‌ربايجان`ا خاص اولان بير آخيم دئييلدير. اورتا دوغو و ايران`ين هر بؤلگه‌سينده جره‌يان ائده‌ن و ايسلام`ا قارشي اولان، داها سونرا دا هئتئرودوكس ايسلام مذهه‌بله‌ريني اولوشدوران بير ديره‌نيش حره‌كه‌تي ايدي. بونلارين تورك خالقي و آزه‌ربايجان`ا اؤزگون اولان هئچ بير اؤزه‌لليكله‌ري يوخدور. <br /><br />تورك خالقي ميلله‌تله‌شمه‌كده و گونئي آزه‌ربايجان دئوله‌تله‌شمه‌كد‌ه‌دير. ميلله‌تله‌شه‌ن و دئوله‌تله‌شمه‌كده اولان بير خالقا رنگلي سيمگه گره‌كسيزدير. اونا ميللي بايراق گره‌كير. ميللي بايراق ايسه، او ميلله‌ت و او يوردون اؤزه‌لليكله‌ريني يانسيتماليدير. بو قيرميزي بايراق بونو كسينليكله ياپاماز.<br />.<br />٧-يوخاريداكي نوتومدا يالنيز بو سيمگه‌نين گره‌كسيز اولدوغونا ده‌يينديم. آنجاق بو سيمگه-بايراغين سونولماسي دا سورونلودور و سيياسي گليشمه‌ميشلييي و دئموكراتيك ايلكه‌له‌ري هئچه سايماني گؤسته‌رير. بو بايراغين قبول ائديليب سونما يؤنته‌مي آنتي دئموكراتيكدير. ايسته‌ر ايراندا دئموكراسي اولسون، ايسته‌ر اولماسين. قوروبلار و شخصله‌ر اينديكي دورومدا، اؤزله‌رينين به‌يه‌نديكله‌ري و منيمسه‌ديكله‌ري بايراقلاري يالنيز و يالنيز اؤزله‌رينين منيمسه‌ديكله‌ري و به‌يه‌نديكله‌ري بايراق دييه سونماليديرلار. ميلله‌ت آدينا، تورك ميللي دئموكراتيك حره‌كه‌تي آدينا قرار وئرمه و دانيشمايا كيمسه‌نين يئتگيسي يوخدور. به‌يه‌نديكله‌ري و سئچديكله‌ري بايراقلاري، ميلله‌ت سئچدي دييه سونماق، اولايي اولدو بيتدييه گتيرمه‌ك و اونا قارشي چيخانلاري ايران ايططيلاعاتينين آدامي آدلانديرماق، تيپيك خومئيني-صددام ذئهنييه‌تيدير.<br /><br />٨-قالدي كي بئله بير سيمگه‌ني سئچمه‌ك ده تورك خالقي و گونئي آزه‌ربايجان`ين مصله‌حه‌تله‌ريني تمه‌لده‌ن يانليش دوشونمه‌كده‌ن و ويزيونسوزلوقدان قايناقلانير. كيمسه‌نين تورك خالقينين و گونئي آزه‌ربايجان`ين مصله‌حه‌تله‌ريني تك باشينا بليرله‌مه يئتگيسي ده يوخدور. بو ايش، اولسا اولسا مجمع تشخيص مصلحت نظام`ي يانسيلاماق اولار. <br /><br />پ.س.: سايين بابه‌ك آزه‌ري`نين ايشله‌تدييي و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينده ده قوللانيلان "حره‌كات" كلمه‌سي يانليشدير و دوغروسو "حره‌كه‌ت" اولماليدير. "حره‌كات" چوخول، "حره‌كه‌ت" ايسه تكيلدير. آيريجا توركييه`ده تؤره‌ديله‌ن "سيمگه" كلمه‌سي تورك ديلي و قوراللارينا گؤره يانليش بير تؤره‌تمه‌دير. تورك ديلينده بو آنلامي داشييابيله‌جه‌ك "سيم" كؤكو مئوجود دئييلدير. <br /><br />بابه‌ك آزه‌ري`نين يازيسي:<br /><br /><br /> Milli Azadlıq Hərəkatımızda İranın gizli polisinin bayaraq davasına son qoyulmalıdır!<br /><br />http://az.azadtribun.net/index.php?option=com_content&view=article&id=133%3Amilli-azadlq-hrkatmzda-rann-gizli-polisinin-bayaraq-davasna-son-qoyulmaldr&catid=1%3Alatest-news&Itemid=56<br />-----------------------<br /><br /><strong>Güney Azǝrbaycanın simgǝye ehtiyacı yoxdur</strong><br /><br />.by Mehran Baharli on Saturday, October 2, 2010 at 2:00pm.<br /><br />sayin babek azerinin yazisini oxudum<br /><br /> <br /><br />1-Yazıda bir neçǝ qurubun önǝrdiyi qırmızı bayraq-simgǝyǝ qarşı çıxanların üstüörtülü olsa da ittiliata bağlanması, son dǝrǝcǝ uyqunsuz, siyasi ǝxlaqa sığmayan vǝ anti demokratik bir baxışdır. Bu baxış fǝrqli sǝslǝri vǝ muxalif görüşlǝri sindirmǝk vǝ susdurmaya yönǝlikdir vǝ kǝsinlikǝ ǝn yüksǝk sǝslǝ protest edilmǝlidir. Mǝn dǝ bir yol daha sayın Babek Azǝrinin bu davranışını qınayıram.<br /><br /> <br /><br />2-Güney Azǝrbaycanın simgǝye ehtiyacı yoxdur. Simgǝ hakim olan ve devlǝtlǝri bulunan millǝtlǝrin demokrasi mubarizesi üçün gǝrǝklidir (Farsların yaşıl hǝrǝkǝti, Ukrayna, Gürcüstan, Qırqızistan, ... kimi). Biz isǝ mǝhkum vǝ devlǝtsiz bir millǝtik vǝ mubarizǝmiz milli qurtuluş mucadilǝsidir. Bizǝ gǝrǝkǝn simgǝ deyil, şu ankı millǝtlǝşmǝ-gǝlǝcǝkdǝki devlǝtlǝşmǝmizi tǝmsil edǝcǝk milli bayraqdır.<br /><br /> <br /><br />3-Azǝrbaycan Respublikasının bayrağı Güney Azǝrbaycanın bayrağı deyildir vǝ olmayacaqdır. Bunun nǝdǝn belǝ olduğunu başa düşmǝk üçün, Kosovanın milli bayrağının nǝdǝn Arnavutluğun bayrağı olmadığı, buna nǝdǝn izin verilmǝdiyi iyicǝ incǝlǝnmǝlidir.<br /><br /> <br /><br />4-Qırmızı bayraq-simgǝni önǝrǝnlǝr, Güney Azǝrbaycanın öz milli bayrağına qavuşmasının yolunu, önünǝ geçici bir simgǝ ataraq, tıxamaq istǝyirlǝr, bu umudla ki Güney Azǝrbaycan bağımsız olanda, bu geçici qırmızı simgǝ yerinǝ Azǝrbaycan Respublikasının bayrağı Güneyǝ dǝ gǝlǝcǝkdir. Ancaq bu taktik, amacına ulaşmayacaqdır. Güney Azǝrbaycan ǝn kiçik bir quşqu olmadan öz milli bayrağına öz milli mucadilǝsi sürǝcindǝ qavuşacaqdır.<br /><br /> <br /><br />5-Güney Azǝrbaycanda Türk xalqının milli haqları uğrunda gedǝn mubarizǝyǝ hǝr hansı bir simgǝ gǝrǝkirsǝ dǝ- ki mǝncǝ gǝrǝkmir- bu simgǝ üç göy, qırmızı vǝ yaşıl rǝnglǝr olmalıdır. Çünkü bu rǝnglǝr Azǝrbaycanın devlǝtlǝşmş sǝmbollarıdır.<br /><br />Muhǝmmǝrǝ ya da Qızıl Əyinlilǝr Azǝrbaycana xas olan bir axım deyildir. Ortadoğu vǝ İranın hǝr bölgǝsindǝ cǝrǝyan edǝn İslama qarşıi olan, daha sonra heterodoks İslam mǝzhǝblǝrini oluşduran bir dirǝniş hǝrǝkǝti idi<br /><br />Bunların Türk xalqı vǝ Azǝrbaycana özgün olan heç bir özǝlliklǝri yoxdur.<br /><br />Türk xalqı millǝtlǝşmǝkdǝ vǝ Güney Azǝrbaycan devlǝtlǝşmǝkdǝdir. Millǝtlǝşǝn vǝ devlǝtlǝşǝnǝ simgǝ gǝrǝksizdir, milli bayraq gǝrǝkir.<br /><br />Milli bayraq isǝ o millǝt vǝ o yurdun özǝlliklǝrini özündǝ yansıtmalıdır. Bu qırmızı bayraq bunu kǝsinliklǝ yapamaz.<br /><br />--------------------<br /><br /><br />Yuxarıdaki notumda yalnız bu simgǝnin gǝrǝksiz olduğuna dǝyindim. Ancaq bu simgǝ-bayrağın sunulması da sorunludur vǝ siyasi gǝlişmǝmişliyi vǝ demokratik ilkǝlǝri heçǝ saymanı göstǝrir.<br /><br /><br />bu bayrağın qǝbul edilib sunma yöntǝmi anti demokratikdir. İstǝr İranda demokrasi olsun ister olmasın. Qurublar vǝ şǝxslǝr indiki durumda özlǝrinin bǝyǝndiklǝri vǝ mǝnimsǝdiklǝri bayraqları yalnız ve yalnız özlǝrinin mǝnimsǝdiklǝri vǝ bǝyǝndiklǝri bayraq diyǝ sunmalıdırlar. Millǝt adına, Türk milli demokratik hǝrǝkǝti adına qǝrar vermǝ vǝ danışmaya kimsǝnin yetgisi yoxdur.<br /><br /> <br /><br />Bǝyǝndiklǝri vǝ seçdiklǝri bayraqları millǝt seçdi diyǝ sunmaq, olayı oldu bitdiyǝ gǝtirmǝk vǝ ona qarşı çıxanları İran ittilaatının adamı adlandırmaq, tipik Xumeyni-Sǝddam zehniyǝtidir.<br /> <br /><br />Qaldi ki belǝ bir simgǝni seçmǝk dǝ Türk xalqı vǝ Güney Azǝrbaycanın mǝslǝhǝtlǝrini tǝmǝldǝn yanlış düşünmǝkdǝn vǝ vizyonsuzluqdan qaynaqlanır. Kimsǝnin Türk xalqının vǝ Güney Azǝrbaycanın mǝslǝhǝtlǝrini tǝk başına bǝlirlǝmǝ yetgisi dǝ yoxdur. Bu iş, olsa olsa Mǝcmǝe Tǝşxise Mǝslǝhǝti Nezamı yansılamaq olar.<br /><br /><br /> <br /><br />--------------------<br /><br /> <br /><br />ps: Sayın Babǝk Azǝrinin işlǝtdiyi vǝ Azǝrbaycan Cumhuriyǝtindǝ dǝ qullanılan herekat kǝlmǝsi yanlışdır vǝ doğrusu hǝrǝkǝt olmalıdır. Hǝrǝkat çoxul, hǝrǝkǝt isǝ tǝkildir. Ayrıca Türkiyǝdǝ törǝdilǝn simgǝ kǝlmǝsi Türk dili vǝ qurallarına görǝ yanlış bir törǝtmǝdir. Türk dilindǝ bu anlamı daşıyabilǝcǝk sim kökü mevcud deyildir<br /><br />--------------------------------------------------<br /><br />Babǝk Azǝrinin yazısı:<br /><br />Milli Azadlıq Hərəkatımızda İranın gizli polisinin bayaraq davasına son qoyulmalıdır!<br /><br /> http://az.azadtribun.net/index.php?option=com_content&view=article&id=133%3Amilli-azadlq-hrkatmzda-rann-gizli-polisinin-bayaraq-davasna-son-qoyulmaldr&catid=1%3Alatest-news&Itemid=56<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-8944575265374122656?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-89999751218953008372010-09-27T17:20:00.000-07:002010-09-27T17:22:32.424-07:00<p style="text-align: justify"><br /><br /><strong>BİRLİK SİMGӘSİ – ULUSAL BAYRAQ ÜZӘRİNӘ</strong><br /><br />by Toğrul Atabay on Monday, September 27, 2010 at 7:06pm<br /><br />Toğrul Atabay<br /><br /> <br /><br />Soŋ onildә 80’li illәriŋ soŋundan bәri Güney Azәrbaycan’da cәrәyan edәn Ulusal Hәrәkәt artıq bir yandan gerçәk aŋlamda ―Bağbәk Qalası xalq göstәrilәriylә― kütlәsәllәşmә aşamasına girdikdәn soŋra, bir yandan da hәrәkәt içindәki çalışıcılarıŋ sürgün-öўrәnci-sığınmaçı biçimindә yurddışına daşması vә yurddışındakı örgütsәllәşmәlәrlә hәrәkәtiŋ öz sınırlarını aşıb uluslararası boyut qazanmasıyla hәm içәridә (rәsmi görüşә qarşı ayırd edici özәllik olaraq), hәm dә yurddışında (çeşidli çıxışlarda vә göstәri etkinliklәrindә özünü tәmsil üçün) Güney Azәrbaycan’a özgü ulusal bayrağıŋ gәrәkliўi yaşamsal bir öŋәm qazandı.<br /><br />Ancaq gerçәk bir örgütlәnmәniŋ olmayışı vә AMH’niŋ aydın qatmanınıŋ hәlә dә evrәnsәl vizyona sâhib olacaq dәrәcәdә gәlişmiş olmaması, bu sorunuŋ çözümünü eybәcәr örgütlәnmәlәrimiziŋ tikәl vә keçişdirmәcә çözüm arayışlarına buraxdı vә yaŋlış tәcrübәlәrlә dәfәlәrcә örgütsәl girişimlәrlә ulusal bayraq tasarlama vә mәnimsәtmә girişimlәrindә bulunuldu. GAMOH’uŋ girişimiylә başlayan (2002) bu sürәci bir taxım/кulis çalışması olan ‘Qaraulduzlu Bayraq’ vә soŋ günlәrdә dә “milli birlik rәmzi” sovu ancaq eylәmdә yenә ‘keçici’ ulusal bayraq boyamasıyla ortaya qoyulan “Al Bayraq” girişimi izlәmişdir.<br /><br />Ulusal bayraq olğusunu başından bәri izlәyәnlәrdәn vә hәr sürәci yaxından yaşamış biri olaraq bu qonuda bir dәўәrlәndirmә gәrәўi duymaqdayam.<br /><br /> *<br /><br /> <br /><br />QIRMIZI BAYRAQ/SİMGӘ<br /><br />Soŋ günlәrdә yenә bu sәfәr başqa biçimdә vә sağ göstәrib sol vurmaqla öŋcә milli simgә, milli birlik simgәsi, milli-demoкratik hәrәkat simgәsi kimi sovlarla soŋra ‘keçici bayraq’ sanıyla ortaya atılan vә öŋәri aşamasına belә gәlmәmişdәn “oldu-bitdi” yöndәmiylә qarabasdıya (‘qırmızıbasdı’ya!) salınıb hәmәn dә oŋaylanmış göstәrilәn Qızrmızı rәng simgә/bayraq olayınıŋ yenә әski xәtalarıŋ birarada tәkrarından başqa bir gәtirisi olmadı kimi görünür.<br /><br />Bir-birinә yaxın (bir taxımdan olan) birneçә örgüt, güya 2 ay öŋcә bu olayı sırf yurddışında göstәrilәrdә qullanılmaq üzәrә bir simgә seçmәk üçün dar bir yığıncaqda danışıb soŋra bir öŋәri kimi qamuoyuna sunulmaq üzәrә bir öŋtaslaq kimi neçә örgütә sunmuş, oŋlarıŋ dartışma ortamına açılacağı bәklәntisi içindә qol çәkdiўi bu öŋәrmә, sözlü olaraq qol çәkmәўә çağırılan birneçә qurumuŋ yanıdı belә gözlәnmәdәn bir anda (23 Eylül gecәsindәn) hamılıqla oŋaylanmış vә mәnimsәnmiş kimi tәbliğ vә tәbrik olunmağa başlanmışdır.<br /><br />Sözlü vә qeyr-i rәsmi açıqlamalardan aŋlaşılan bu ki:<br /><br />Öŋәridәki ardzamanlı dayanaq Bağbәk hәrәkatında Al Bayrağıŋ qullanılmış olmasıdır. Eşzamanlı tövcihi isә top oyunlarında Tәbriz Traxtur Futbal Taxımı yandaşları tәrәfindәn daşınan simgәlәriŋ rәngi olması vә soŋ dönәmdә dә bu oyunlarda Azәrbaycan’ıŋ ulusal istәklәriniŋ dilә gәtirilmәsiylә birlikdә bu rәngiŋ bir türlü AMH ilә bağlantı oluşdurması biçimindә irәli sürülmәkdәdir.<br /><br /> <br /><br /> <br /><br />‘QIRMIZI’ SAXINCALAR:<br /><br /> <br /><br />Qırmızı bayraq/simgә/rәng (hansısı?) seçimi (bağışlayıŋ: bәlirlәnmәsi) hәm nәlik-necәlik hәm dә nitәlik-içәrik açısından bizim Ulusal-Elәrk Deviniş (Milli-Demoкratik Hәrәkәt)’imiziŋ qırmızı çizgilәrini aşdığınıŋ tanığıyıq. Bu xususları vә qayğıları soŋ günlәrdә çeşidli çevrәlәrdәn dә edindiўim izlәnimlәri dә göz'öŋündә bulunduraraq cәrgәlәmәўә çalışacağam:<br /><br /> <br /><br />1. YÖNDӘMBİLİMSӘL (Methodologic) SORUN:<br /><br />Kim, nә yetkiylә, nәyi, necә seçir? <br /><br />Qarabasdı vә oldu-bitdi (әmr-i vâqe) yöndәmiylә vә olduqca anti-demoкratik biçimdә ortaya (ortalığa) atılan bu fenomen, ‘bәyanat’a qol çәkәn kimi kәsimlәri dә şaşqınlıq içindәe buraxmışdır! Kimlərin yetki və sorumluluğuyla ortaya atıldığı belə aydın olmadan özbaşına hazırlanmış olan taslaq bəlirli yaxın çevrə dışındakı kəsimlərə sunulmadan və ‘xala xatırın qalmasın’ sayağı sunulduğu çevrələrdən olumlu-olumsuz yaŋıd belə gözləmədən ‘piyasa’ya sürülmüş, bu rəngiŋ içəridə bəlli alaŋda qullanılması sankı xalq tərəfindən siyasi və milli amacla qullanılırmış kimi lansə etmə demaqojisiylə varolan bir gerçəўi dəstək mahiyyətində gösterilmiş, öŋərməўə belə gərək duymadan bilinmir hansı yetkiylə oŋay işləmi belə tamamlanmışdır!<br /><br />Bunlar da bütün bu tablonuŋ qapalı qapılar ardında vә qaraŋlıq odalarda ‘zâhir’ edildiўiniŋ göstәrgәsidir. Soŋ anda tәrmә-tәlәsik xala xatırıŋ qalmasıŋ deyә birilәrini dә qeyr-i rәsmi yollardan arayıb qatılımını istemek, buraxıŋ görüş istәmәўi, tәkcә beli-xeyr demәlәrini gözlәmәk vә buna belә qıymadan hәmәn şәŋlik havasında reкlama başlamaq...<br /><br />Anti-demoкratik yöndәmlә qalmayıb bir dә olası qarşıdları da ‘xâin’ deyә adlandırmaq elә lap da Qızıl Ordu aŋlayışıyla örtüşmәkdәydi: Xalq düşmanı, qarşı-devrimçi damğasıyla xâin suçlamaları!<br /><br /> <br /><br />2. TӘPKİSӘLÇİLİK:<br /><br />Toplumsal-düzәlişçi bir axım olan Yaşıl Hәrәkat’a tәpki olaraq Qırmızı!<br /><br />Azәrbaycan Ulusal Devinişi, mahiyyәtcә bir ulusuŋ bütün yaşamsal alaŋlarını qapsayan ulusal, sürәўәn, evrimsәl, devingәn (dinamik) vә ardıcıl bir hәrәkatdır. Dolayısıyla qurulu yapay bir ulus-dövlәt olan İran’da siyasi әrk qovğası verәn düzәlişçi, keçici, çevrilişçi bir ayaqlanma olan mahiyyәtcә salt ardsız ‘sosyal’ bir hәrәkәt olan Yaşıl çevrilişlә qiyaslanabilmәz vә bu qiyâs-i mә’ә-fâriqdәn doğan tәpkisәlçi davranış da (yaşıla qarşı qızıl) bizim köklü keçmişli vә açıq gәlәcәkli hәrәkәtimizi günübirlik törәdi (tüfeyli) bir qıpırdanma ilә dәўişik salıb aşağılamaqdan vә onu yaŋsılama izlәnimi buraxmaqdan başqa soŋuc doğurmaz.<br /><br /> <br /><br />3. BӘLİRSİZLİK: ULUSAL HӘRӘKӘT BİRLİK SİMGӘSİ Mİ, ULUSAL BAYRAQ MI?<br /><br />Geŋәl bir olğu olan ‘simgә’ ilә özәl bir simgә olan ‘bayraq’ qarıxıdırması<br /><br />Simgә olduqca geŋiş bir qavramdır. Bir ulusuŋ, bir olğunuŋ, qurumuŋ, varlığıŋ hәr zadıŋ simgәsi olabilәr. Ulusal simgәlәr dә (istәr ardzamanlı olaraq bodunsal/ethnic keçmişdәn gәlsin, istәr ulusuŋ çağdaş qurtuluş savaşı sırasında ortaya çıxsın) varolan bәlli öўәlәrdir; doğal gedişlә ortaya çıxmışdır, birilәri tәrәfindәn yapay olaraq ortaya atılmaz!<br /><br />Qırmızı bayraq/simgә öŋәrmәsindә (bәyanat’da) “millətimizin birlik rəmzinə çevrilmiş qırmızı bayrağı milli hərəkatımızın simvolu-rəngi olaraq...” deyilir. Amacıŋ nә olduğunuŋ bәlirsizliўini buraxıŋ, öŋәrilәniŋ dә simgә mi, bayraq mı olduğu belә bәlirsizdir! Simgә mi? Rәng mi? Bayraq mı? Ulusal mı? Ulusal hәrәkәt mi? Ulusal birlik mi? (toplam 6 çәlişki).<br /><br /> <br /><br />4. RӘNGLİ DEVRİM QOXUSU (BOYASI):<br /><br />Turuncu, mәxmәli, yaşıl... qırmızı!<br /><br />ABD’niŋ Böyük Ortadoğu Projәsi vә İran qonusunda ortaq arayışı bәs-bәlli ortada ikәn bir dә turuncu, yaşıl sayağı qırmızı rәnginiŋ ortaya atılması bizim açımızdan qәsidli bir olay sayılmasa da yarın hәr hansı bir youmçu tәrәfindәn bizi rәngli devrim maşalığı vә ABD uşaqlığı ilә suçlamasına hәrәktli bir tuşqul (nişan), qızğın boğa qarşısında qırmızı parça kimidir!<br /><br />Hәlә neçә il öŋcә kimi başıpozuq ‘başbilәn’lәrimiziŋ İstanbul’da bәlli ‘ağalarla’ hüsn-i niyәtli görüşmәlәriniŋ Türkiyә’dә hәm sağçı, hәm solçu medyada bizә atılan ‘Ameriкa nökәrlәri’ boyası (qos-qoca 22 Mayıs Ayaqlanması’nı belә "Ameriкa düўmәўә basdı!” deyә yorumladan bu dәŋsiz davranışlarıŋ tәrs-propaqandası) zehnlәrdәn silinmәmişkәn bir dә bu qarşıdlığa hazır boya tasarlamaqdayıq!<br /><br />Qırmızı rәngi siyasal aŋlamda qullanmaq vә propaqanda öўәsi yapmaq, hәm rәngli devrim vә çevriliş sevdalılarına vә bәlli güc odaqlarına ‘qırmızı ışıq’ yaxmaq, bizi zәnn altında buraxmaq demәkdir; hәm dә AMH dışında birilәriniŋ yarın bu tip göstәrilәri musadirә elәmәsinә, yiyәlәnmәsinә vә yoz-qullanmasına hazır olanaq sağlamaqdır...<br /><br /> <br /><br />5. KEÇİCİ, QISAÖLÇÜMLÜ ÖŊLӘMLӘR:<br /><br />Keçәri bir taxım rәngi qalıcı ulusal simgә<br /><br />Bir taxım da, rәngi dә keçici güncәl bir olğudur; oysaki bayraq, ulusal simgә olğuları qos-qoca bir ulusuŋ keçmişini vә gәlәcәўini ilgilәndirәn varlıqlardır. Âmiyânә deyişlә, dünәn çizgili ya da qaraulduzlu bayraq daşıyanlar, bugün ‘al bayraq’, yarın da ligdә yüksәlәcәk başqa taxımıŋ rәngini mi birlik simgәsi seçәcәk, biz rә'yәtә yüklәyәcәklәr?!<br /><br />Bu qısa sürәli, üzeysәl vә bәlirsiz çözüm araşıylarına güc tükәtmәk yerinә nәdәn daha qalıcı vә uzunsoluqlu stratejik çözümlәr üçün uğraşmırıq? Bayraq sorunu dәrinlәmәsinә işlәnmәsi gәrәkәn stratejik bir qonudur; üzeysәl vә başdansovmalıq bir gündәm maddәsi deўildir.<br /><br /> <br /><br />6. İŞLӘVSӘLLİK SORUNU:<br /><br />Dünya bilsin, biz dünya yurddaşıyıq!<br /><br />Bu simgәniŋ ana amacı başda yurddışındakı etkinliklәriŋ vә rәsmi görüşmәlәriŋ tәk simgә (oxu: bayraq) altında yapılması gәrәkliўi olaraq qeyd edilmişdi. Hamımıza bәllidir ki, uluslararası alaŋda isә siyâsi olaraq mәmә yeyәndәn pәpә yeyәnә hamı qızıl bayrağı ancaq vә ancaq Кommunizm bayrağı olaraq tanıyır. Demәk bizim özümüzü tanımlamaq vә ilk baxışda bәlirgin biçimdә tәmsil etmәk üçün seçmәk istәdiўimiz ‘özәl’ simgә elә ‘geŋәl’ vә daha öncәdәn tanımlı bir simgәdir ki sorunu çözmәk yerinә yaŋlış aŋlaşılmalara yol açacaq miŋ bir sorun da çıxaracaqdır! Tәk bir TV-miz olduğundan da nә yazıq ki oturuşmuş bu imgә/ tanımı dünya yurddaşlarınıŋ beynindәn silmә olanağımız olmadığından yarın dünyanıŋ hәrhansı ölkәsindә yapacağımız göstәridә bu bayrağıŋ altında böyük hәrflәrlә "South Azerbaijan" yazsaq da yoldan keçәniŋ bizi ―bәlkә Güney Azәrbaycanlı olan, ancaq kәsinliklә― dünya yurddaşı enternasyonalist işçi yoldaşlar sanmamasına hansı ussal nәdәn var? Amac әgәr özümüzü ilk baxışda anlaşılır vә ayırdedilir biçimdә tanıtmaqsa demәk bu vә tәkrәngli hәrhansı bayraq-simgә çözüm deўil, sorundur!<br /><br />Tutaq obiri gün dә İstanbul’da, Anкara’da göstәridәyik: qarşımızda bizi кommunist sanan bir sürü Türk milliyәtçisi, yasadışı örgüt sanan polis vә rәngli devrimçi sanan bilmәm kimlәr var:)<br /><br />Buraxıŋ bunları, bayraq olaraq tәk rәngli vәsfsiz bir simgәniŋ uluslararası qurumlarda da tәscil vә rәsmilәşdirilmәsi olanaqsızdır. Buraxıŋ ulusu, әŋ ilkәl qәbîlәniŋ dә bayrağı simgәsiz tәk bir rәngdәn oluşmuş deўil!<br /><br />Ötә yandan da yurdiçindә siyâsi aŋlam daşıyacaq olan bu simgәniŋ daşınması riski artmaqla birlikdә hәm sosyal bir göstәri alaŋı olan Traxtur maçları şiddәtlә politizә edilib dövlәtә bu hazır propaqanda кanalını әngәllәmә bahanası verilәcәk vә hәm dә olası yasaqlar gәtirәrәk әldә olan sivil birlik vә dayanışma simgәsi dә ortadan qaldırılacaqdır.<br /><br />Soŋucda әŋ azından praqmatist (işlәkçi) amac güdülsә belә bu öŋәrmә heç dә işlәvsәl (fonctional) vә yarayışlı deўildir.<br /><br /> <br /><br />7. ARDZAMANLI ULUSAL DӘЎӘRLӘRӘ UYUŞMAZLIQ:<br /><br />Qızıl rәng ulusal/bodunsal rәngimiz deўil, inanc simgәsidir!<br /><br />Qızıl rәngi Türk’üŋ ‘ötüksәl’ (târîxî) simgәsi olmayıb; Qızıllar Hәrәkatı (Bağbәk dönәmi) vә dә onuŋ ardılı sayılan Qızlbaşlıq olayında ancaq vә ancaq “inanc simgәsi” olaraq qullanılmışdır; Türklük simgәsi olaraq deўil! Şamanist varlıqbilgisindә dә Qızıl rәng ‘batı’ simgәsidir.<br /><br />Türkiyә bayrağında qullanılmasına gәlincә, Türkiyә bayrağı soŋ dönәm Osmanlı bayrağınıŋ (tәkcә ulduzu dәўişdirilәrәk) sürümüdür. Osmanlı isә ulus-dövlәt olmadığından ulusallıq rәngi aramağa gәrәk yoxdur. Qırmızı, ancaq Türkiyә xalqı açısından “dövlәtçilik” rәmzi sayılmaqdadır.<br /><br />Türklüўüŋ dünyaca bilinәn ulusal rәngi ‘göў’ rәngidir. Hәm Tәŋriçilik (Göў) inancı, hәm Göўtürk birliўi, hәm dә şamanist törәdә Doğu simgәsidir.<br /><br />Bugün el arasında qırmızı rәnginiŋ folк tanımlaması hamımıza bәsbәllidir: “Dәli qırmızı sevәr, gic sarını”! (Mәsәldә münâqişә yoxdur). Qırmızı psixolojik baxımdan bilimsәl olaraq ‘isyan vә devrim’ rәngidir. Bir taxım oyunu da ‘şûr’ üzәrinә qurulduğu üçün oŋa uyğun bir psixoloji yaradabilәr. Habelә ayaqlanmaçı, savaşçı vә yıxıcı bir devrim hәrәkәti üçün dә. Ancaq ulusal bir hәrәkәt, ‘evrimsәl’ mâhiyyәtdә ‘yapıcı’ bir sürәc (uluslaşma-dövlәtlәşmә) ürünüdür.<br /><br />Bu bağlamda әŋ maraqlı sovunma, “qırmızı şәhidlәrimiziŋ qanı rәngidir” sovudur! Sanki başqa uluslarıŋ qanı qırmızı deўil, ya da onlarıŋ şәhidi yoxdur! (işim yox ki fәdailik aŋlayışı da sol örgütlәriŋ vә ardından İslam Cumhuriyәti’niŋ töhfәsidir).<br /><br /> <br /><br />8. MӘŞRÛİYYӘT SORUNU:<br /><br />Birlik Simgәsi mi, birilәri simgәsi mi?<br /><br />Bu rәngiŋ bir taxımıŋ rәngi olması vә xalq tәrәfindәn ‘top’da daşınması bunuŋ nә ‘ulusal’ aŋlam daşıması, nә dә ‘bayraq’ rәnginә çevrilmәsini mәşrulaşdırmasına yetәr nәdәn sayılmaz. Bu tәmәlsiz dayanaq bir yana; sözdә birlik yaratma ya da varolan (?) bir birliўi simgәsәllәşdirmә sovları da gerçәkdışıdır: varolan bir birlikdәn söz edilirsә, bu bәlli bir ‘sözübir’ çevrәni aşmamaqdadır. Bir sürü çevrә, qurum, örgüt vә etkinlәrdәn buraxıŋ olumlu oy almaq, görüş belә istәnmәmişdir.<br /><br />Bir simgәniŋ birlik göstәricisi olması üçün birilәrincә quru-qurusuna göstәrmәlik bir nәsnә (object) seçib oya sunmaqla –soŋucçuluqla– olmaz (at almadan axır çәkilmәz!); gerçәk birlik sağlanmaq istәnirsә elә simgә yaratma/oŋatma sürәciniŋ özü birlәşdiricilik işlәvini daşımaqdadır: öŋcә bütün orqanlar vә öўәlәr-üyәlәr arasında danışıq, diyaloq qapısı açılar, ardından oy vә görüş birliўi sağlanınca uzlaşmanıŋ somud nəsnəsi olaraq birlik-bütünlük simgə ortaya çıxar. Bunuŋ tərsi bir sürəc işlənərsə onda bir sürü özgür düşünən qarşıdı, birliўi pozan satqın elcar eləmək zorunda qalarsıŋız!<br /><br />Ayrıca, qullanılan heç bir aracı göstәrilәn amac mәşrulaşdırmaz. Arac (simgәniŋ nәliўi vә mәnimsәnmәsiniŋ necәliўi) amaca (örgütsәl birlik yaratma, ulusal birliўi simgәlәmә, uluslararası tәmsil gәrәkliўinә) uyğun olmalıdır! Sonucçu davranış (aracı vә düzәnәўi öz tәkәlindә tutmaq) Sovyetlәr'dә vә İslam Cumhuriyyәti'ndә olduğu kimi el başına qәyyim kәsilәn “кıravatlı mollalar”ıŋ yaratdığı yöndәmdir. <br /><br /> <br /><br />9. TӘLӘSKӘN SORUMSUZLUQ:<br /><br />Bu ‘qırmızıbasdı’ tәlәsiklik nәdәn, әfәndilәr?!<br /><br />Aŋlaşılan yenә tәkcә bәlli bir kәsimiŋ 'кulis yapma' vә 'danışıqlı döўüş' taxtiki ilә tasarlanan bu girişmdәki tәlәsiklik vә qapdı-qaçdı aŋlayışı olduqca soru doğurucuydu. Elә tәlәsik vә çevriliş xızında ‘zәrbәtî’ bir qәrar ki başı-dibi bәlli olmayan bir ‘Bәyanat’ (nәdәnsә bu söz mәnә ‘Bәyanat-i rәhbәr-i muәzzәm-i inqilab’ sözünü aŋımsadır!) vermәk dışında olayı açıqlayacaq, gәrәkliўini, mahiyyәtini, necәliўini aŋladacaq tәk sәtir dә hazırlanmayıb. Bunca öŋәmli vә dartışılası bir ulusal qonuda bunca ehmalkarlıq vә sovsaqlıq girişimçi kimsәlәriŋ (qurum?, örgüt?, şәxs?, qurup?, yoxsa İmâm-ı Zaman?) nә qәdәr başısoyuq, ya da özündәn arxayın ‘başıböyük’ olduqlarını qanıdlamaz mı?!<br /><br />Maça gec qalınacaqmış kimi belә tәrmә-tәlәsik bir gözboyamaya nә gәrәk var? Var mı yaŋıdlayıcı sorumlu bir mәrcә?!<br /><br />Daha soŋradan verilәn açıqlamada “bəyanata imza atanların məqsdi kəsinliklə Güneyə və ya milli hərəkatımıza hər hansı bir qondarma simgə, bayraq və ya rəng yaratmaq deyildir. Məqsədimiz, Güneydə ümumi iradə əsasında qaldırılan təşəbbüsə tam dəstək verdiyimizi, milli hərəkat fəalları ilə həmrəy olduğumuzu ifadə etməkdən ibarətdir” deўilsә dә eylәmdә –seçilәni seçmәk aŋlamsız olduğundan- seçilmiş bir bayraq havası әsdirilmәkdәdir.<br /><br /> <br /><br />10. ANA SORUN BAYRAQ SORNUDUR!<br /><br />Әski kişilәr (vә dә arvadlar) deyiblәr: “Ağrımayan başa yağlıq bağlamazlar!” (istәr yaşıl olsun, istәr qızıl!).<br /><br />Bu öŋәrmә (mәnimsәtmә) olayında maraqlı gәlәn bir xusus da bu ki, bu öŋәriyә qol çәkәnlәriŋ hamısı daha öŋcә bir bayraq sâbqәsinә sahibkәn birilәri dә ‘Bütöv Azәrbaycan’ adına (sanki illâ Quzey Azәrbaycan'da dalğalanan bayraq Birlәşik Azәrbaycan’ı simgәlәmәliymiş kimi) bayraq sözünә belә qarşı qoyarkәn indi әdәb-әrkanla ilk başda qol çәkәnlәr cәrgәsindә yerlәrini almışdırlar!<br /><br />Soŋuc bu ki 10 ildir bizi әsir-yessir edәn tutucu qardaşlar da ‘әvәl-allah’ bizә bir bayraq gәrәkli olduğunu vә bunuŋ da bugün qovğa içindәykәn gәrәk olduğunu soŋunda qavramış bulundular. Acaq bәlkә xәtәirlәrinә dәўmәsin deyә yenә bayraq-simgә ikilәmi arasında bir tanımlamanı bizә mәslәhәt görüblәr.<br /><br />Soŋucda qəbul etmək gərəkir ki, bayraq sorunu vaxtı çox keçmiş, ertәlәnmiş birincil və yaşamsal bir sorundur.<br /><br /> <br /><br />GÜNEY AZӘRBAYCAN’DA BAYRAQ GӘRӘKLİЎİ<br /><br />On il öŋcә bu gәrәkliўi dilә gәtirirkәn praqmatist yoldaşlarımız öŋcәlikli gerçәkliklәri vә gәrәkliklәri sürәkli sorunu soŋraya ertәlәmәk biçimindә yetkisiz әllәrә düşәnә vә qalabalıq bir dönәmә dәk sürüklәdilәr. Daha yaxın dönәmә dәk zorlamaçı ülküsәlçiliklә vә gerçәklәri görmәzlәnәrәk Quzey Azәrbaycan’dakı bayrağı Güney’ә tәşmil edәrәk bizi tәmsilsiz buraxdılar. Oysaki bәs-bәlli:<br /><br />Üçrәngli bayraq 20-ci yüziliŋ başındakı qoşullarda vә Müsavatçılıq aŋlayışıyla Quzey Azәrbaycan üçün tasarlanmışdı; Güney / Bütöv Azәrbaycan üçün deўil;<br />1991’dә bağımsız bir dövlәtiŋ ‘rәsmi’ bayrağı olan bu bayrağı Güney Azәrbaycan üçün qullanmaq ölkәiçi vә uluslararası huquqî alaŋda olanaqsız vә keçәrsizdir;<br />Yurddışındakı çalışmalarda o bayraq heç bir ortamda Güney Azәrbaycan varlığını kimsәyә aŋımsatmır, Güney Azәrbaycanlıları heç bir etkinlikdә tәmsil etmәmәkdәdir;<br />Yarın istәr Güney Azәrbaycan özәrk olsun ya da bağımsız, Birlәşik Azәrbaycan’ıŋ qurulması bir anda olabilmәdiўi vә toplumsal uyum, siyasi bütünlәşmәniŋ kimbilir neçә il sürәcәўi bir sürәc gәrәkdirdiўi üçün bu sürәdә bir dövlәtiŋ bayraqsız qalanmayacağı üçün (keçici olsun ya da qalıcı, tәkcә Güney’i simgәlәsin ya da elә bütün Birlәşik Azәrbaycan’ı) bir bayraq varlığı qaçınılmazdır;<br />İçәridә hәrәkәti tәmsil etmәk, xalqı ‘ulusal varlığı’nı göstәrәcәk somud bir ‘nişan’la bilinclәndirmәk vә zaman-zaman hәyәcanlandırmaq vә başqa bir dövlәtiŋ âmilliўi ilә suçlanmaqsızın özvarlığını simgәlәmәk üçün olmazsa-olmaz gәrәklikdir. <br />Bayraq sorununu Parlamento’ya hәvâlә etmәk dә aŋlamsız vә işlәvsizdir. Bayraq әsasәn qurtuluş savaşı dönәmindә vә ulusal qovğa sırasında gәrәkdir vә qutsallıq-mәşrûiyyәt qazanar. Parlamentoda, ancaq quruluş dönәmindә dövlәt simgәsi durumuna gәtirilmәk (rәsmilәşdirilmәk) üçün oylanar, oŋaylanar.<br /><br />Bu gәrәklik vә öŋcәliўi göz'öŋündә bulundurularsa, boşuna hәrhansı bir alternatif çözüm arayışı vә keçici öŋlәmlәr yerinә, sorunu sürәkli ertәlәyәrәk daha gәrgin durumlarda çözümsüz buraxmaq vә hәr sәfәrindә yaŋlış sistemlә enerjimizi boş dartışmalar vә qısır döngülәrdә tükәtmәk yerinә bu sürüncәmәyә soŋ vermәk üçün birәti olaraq bayraq qonusu әlә alnıb hәmişәlik çözümә qovuşdurulmalıdır. Açıqlamaya gәrәk yox ki, bu sorun çözümә qovuşursa bir sürü ardıcıl sorunumuz da (sözbirliўi, eylәmbirliўi, ortaq tәmsil, yurddışında vә uluslararası qurumlarda tәscillәnmә kimi sorunlar da) öz-özlüўündәn çözülmüş olacaqdır.<br /><br /> <br /><br />HANSI DÜZӘNӘKLӘ SEÇİLMӘLİ?<br /><br />Bir simgәniŋ seçilmәsi gülüncdür. Simgә bir ulusuŋ yaşamında varolar. Varolan simgәlәr çağdaş yaşamla (özәlliklә ulusal dövlәt varlığıyla) yorumlanaraq “ulusal bayraq” oluşdurular. Ulusal bayraq tәkcә dövlәt üçün gәrәkli deўil (o: rәsmi bayraq); bir ulus istәr boyunduruq altında vә bağımlı olsun, istәr özәrk (federal), istәr bağımsız olsun, ulusal bayraq yaşamsal gәrәklikdir.<br /><br />Bizdә nә yerli dövlәtdә (1945) seçilmişlik, nә sürgündә dövlәt, nә sürgündә mәclis, nә örgütlәrüstü bir cәbhә, nә dә qapsayıcı bir ana örgüt olmadığı üçün bayrağıŋ sapdanması düzәnәўi ancaq varolan tüm ‘etkin’ güclәriŋ (örgütlü-örgütsüz, qurumsal-sivil) qatılımını sağlayacaq biçimdә olanaqlıdır. Bunuŋ üçün:<br /><br />Dәўişik kәsimlәri tәmsil biçimindә bir Girişim Qurulu öŋçalışmayla bilimsәl araşdırma yapacaq Uzman Danışma Qurulu yardımıyla olası proto-tip öŋәrilәri dәўәrlәndirib bәlirli seçәnәk(lәr) әldә edәr vә gәrәkli sürә içindә AMH’dә etkinliўi olan bütün çevrә, kәsim, qurum, örgüt, öŋdә gәlәnlәrә sunub görüş alaraq uzlaşma sağlar vә çevrimiçi ortamda açıq bir platformda dartışaraq geŋәl toplumsal qәnâәti dә yoxladıqdan soŋra bütün qurumlarıŋ oŋayı olan bir bildiri vә gәrәklәmәsiylә topluma sunular.<br /><br />Hazır fürsәt dediўimiz Qızıl Qurdlar taxımı maçları da elә bu bayrağıŋ tanıdımı vә kütlәsәllәşdirilmәsi üçün qullanılablәn әlverişli bir alaŋ olaraq dәўәrlәndirilәbilәr.<br /><br /> <br /><br />ӘŊ UYĞUN BAYRAQ ÖŊӘRİSİ NӘDİR?<br /><br />Güney Azәrbaycan’a tasarlanacaq olan bir bayraqda әŋaz 2 vazkeçilmәz öўә kәsinliklә olmalıdır:<br /><br /> <br /><br />1. GÖЎ RӘNGİ:<br /><br />Ötük boyunca Türkuŋ ulusal rәngidir. Göўtaŋrı inancı (Qamtörә) ilә başlayıb, Göўtürk Xaqanlığı’nda dövlәt simgәsinә dönüşәn tәscilli bir dәўәrdir. Belәcә bu rәng hәm ulusal Türk inancı, hәm dә ulusal Türk dövlәtçiliўi göstәrgәsi olmuşdur. Ötüksәl olaraq bizm coğrafyamızda etkin olan Xәzәr, Sәlcuqlu, Teymurlu bayraqlarında qullanılmışdır. Bugün dә Türksov (Turkic) dövlәtlәrdә (Azәrbayan, Qazaqıstan, Özbәkistan) –özәlliklә özәrk topluluqlardan Doğu Türkistan göўbayrağında, Qaraçay, Kәrkük, Qırım, Başqurd, Tuva vә Yaqut bayrağında- varlığını sürdürmәkdәdir.<br /><br /> <br /><br />2. AY-ULDUZ:<br /><br />Әski Türk axçalarında da izini buraxan bu damğa, Sümәrlәrdәn bәri qullanılagәlmişdir. Özәlliklә “8-bucaq ulduz” (Sümәrlәrdә: Günәş simgәsi) antik dönәmdәn bәri ―özәlliklә dә Sәlcuqlu-Osmanlı dönәmindә― Oğuz boylarını simgәlәyәrәk günümüzә gәlmiş, 20-ci yüzildә dә ilk modern Azәrbaycan ulus-dövlәtindә dövlәtçilik simgәsi kimi tәsbit edilmişdir. Bu simgәniŋ qorunması Azәrbaycan’ıŋ Quzey-Güney ulusal birliўi bağını qorunmaq açısından da olduqca öŋәmlidir.<br /><br />Ulusla kimlik açısından Ay-ulduz “yurd kimliўi” (Azәrbaycanlılıq), göў rәngi isә o fizikiŋ ruhsal boyutu olan “ulus kimliўi” (Türklük) simgәsidir. Bu da ulus-dövlәt varlığı üçün gәrәkli olan ‘ulus’ (Türk) + ‘dövlәt’ (Azәrbaycan) ana öўәlәrini әŋ isâbәtli simgәlәyәn dәўәrlәrdir.<br /><br /> <br /><br />Onuŋ dışında qırmızı vә yaşıl rәnglәr kәsinliklә ana öўә deўil vә ulusal simgә sayılmaz: Yaşıl ‘İslamlıq’ (Müsavatçılıq axımında isә: İslamlaşma) simgәsidir; Qırmızı isә Batı (bizim bayraq tanımlamalarımızda vә Müsavatçı axımda ‘çağdaşlaşma’; ilk ulusal bayraq olan Fıransız bayrağında isә özgürlük-eşidlik- qardaşlıq deyә üç dәўәrdәn biri olan ‘qardaşlıq’) simgәsidir. Dolayısıyla nә inanc, nә dә modernizm simgәsi olan bu rәnglәr ulusal dәўәr sayılmaz; tәrsinә günümüzdә laiklik ilkәsi açısından vә dә modernötәsi axımlarıŋ güc qazandığı bu çağda sıradışı vә birlik pozan öўәlәr sayılar. Yoxsa dinsәl inancı dәўişik olan bir Türk, ya da modernizmә inanmayan (gәlәnәkçi ya da modernötәçi) bir birey / topluluq bu rәnglәrlә tәmsil edilәbilmәz.<br /><br />Ortaya qoyulacaq hәrhansı bir öŋәri varolan soylu vә köklü qapsayıcı simgәlәriŋ birlәşiminә dayalı olmaqla birlikdә, olabildiўincә yalın (öŋcәlikli vә әskicil olduğu göstәrgәsi), bәlirgin (bir uşağın çizәbilәcәўi qәdәr kәsin çizgili), özgün (bәŋzәrlәriylә olumsuz aŋlamda qarıxdırılmayacaq) vә gözәçarpar (ilk baxışda ayırd edilir) olmalıdır.<br /><br />Olabildiўincә tәk rәngiŋ qullanılması daha uyğundur (әŋ qatışıq rәngli bayraqlar ya ilkәl boylara/qәbilәlәrә, ya da uluslaşmamış ya da uluslaşmada gec qalınmış sömürgә ölkәlәrinә aiddir). Tәk rәng oluşu ortadakı ayırd edici simgәniŋ daha da iri vә gözәçarpar olmasını sağlar (Türkiyә bayrağı örnәўi); bir yandan da birlik-bütünlük vә özgünlük simgәsidir.<br /><br />Bu özәlliklәrә sâhib doğru bir seçәnәk daha geŋiş zaman dilimi vә coğrafi olaraq da quramlanabilәr; Bütöv (Quzey-Güney) Azәrbaycan dışında gәlәcәk Birlәşik Azәrbaycan [Türk Federasyonu / Cumhuriyyәtlәr Birliўi] siyasi sınırlarında yer alabilәcәk Güney Oğuz yurdları (özәrk Afşareli/Xorasan Türklәri vә Türkmәneli, özәrk Qaşqayeli, özәrk Xәzәreli vә özәrk Kәrkük bölgәsini) dә ortaq bayraq olaraq üst birlik simgәsi kimi tәmsil edәbilәr...<br /><br />*<br /><br /> <br /><br />İstanbul/ 25 Eylül 2010<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-8999975121895300837?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-37886485678752277512010-03-14T10:19:00.000-07:002010-03-14T10:27:31.794-07:00<strong>قاشقاي يورت و قاشقاي يورت`ا اؤنه ريله ن يئني بير بايراق</strong><br /><br /><img src="http://photos-b.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash1/hs437.ash1/24117_1093745802001_1777258123_181798_7505429_n.jpg" width="500" height="300" align="center"><br /><img src="http://photos-a.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc3/hs377.snc3/24117_1093745762000_1777258123_181797_3232517_n.jpg" width="500" height="300" align="center"><br /><img src="http://photos-d.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash1/hs488.ash1/26688_1094569942604_1777258123_183271_4014636_n.jpg" width="500" height="300" align="center"><br /><img src="http://photos-e.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc3/hs495.snc3/27031_1100836979276_1777258123_194394_1777085_n.jpg" width="500" height="300" align="center"><br /><img src="http://photos-h.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc3/hs515.snc3/27031_1100836899274_1777258123_194393_4995667_n.jpg" width="500" height="300" align="center"><br /><br />قايناق: <br /><br />Qaşqayı Birliği<br />http://www.facebook.com/reqs.php#!/group.php?gid=130866430701<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-3788648567875227751?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-51224950129340961382009-11-02T07:36:00.001-08:002010-09-25T09:16:05.004-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>گونئي آزه‌ربايجان، اؤز ميللي بايراغيني گؤزله‌مه‌كده‌دير<br /><br />مئهران باهارلي<br /><br />سؤزوموز</strong><br /><br />توركييه و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تي بايراقلاري، اورالاردا ياشايان خالقلارين ميللي موجاديله‌له‌ري و ايچينده‌ن گئچديكله‌ري تاريخي سوره‌جله‌رين محصولودور. او بايراقلار، توركييه و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينين ميللي بايراقلاريدير. بوندان سونرا دا بئله قالاجاقدير. آنجاق توركييه و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينين ميللي بايراقلاري، گونئي آزه‌ربايجان، ايران`ين گونئيينده قاشقاي يورت يا دا خوراساندا آفشار ائلينين ميللي بايراغي دئييلدير. اولابيلمه‌ز، نه بوگون، نه ده گله‌جه‌كده. چونكو اونلار بيزيم ياشاديغيميز تاريخي سوره‌جله‌رين، بيزيم ميللي موجاديله‌ميزين، بيزيم قوشوللاريميزين دئييل، باشقا ياشاملارين، باشقا ميللي موجاديله‌له‌رين، باشقا قوشوللارين سونوجودور. اونلارين يارانماسيندا بيزيم ان كيچيك بير رول و قاتقيميز اولماميشدير. او بايراقلار بيزيم آجي و اؤز وئريميزين اورونو دئييلديرله‌ر. او بايراقلارين بيزيم ده ميللي بايراغيميز اولابيلمه‌سي، تاريخي گئرييه چئويريب يئنيده‌ن و باشقا تورلو يازماقلا، او خالقلارلا بيرليكده ميللي موجاديله ياپماقلا مومكون اولابيله‌ر. بو دا خه‌يالدان باشقا بير شئي دئييلدير. گونئي آزه‌ربايجان و ايران`ين باشقا بؤلگه‌له‌رينده ياشايان تورك خالقينين ميللي بايراقلاري، اؤز ديناميكله‌ري و اؤز ميللي موجاديله و ياشاديقلاري تاريخي سوره‌جله‌رين ايچينده اورتايا چيخابيله‌ر. بو اوزده‌ن ده توركييه و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينين ميللي بايراقلاريني گونئي آزه‌ربايجان`ين ميللي بايراغي دييه قالديرانلار و يا گؤسته‌ره‌نله‌ر، چوخ درين بير يانيلقي ايچينده‌ديرله‌ر. <br /><br />اؤته ياندان گونئي آزه‌ربايجان`ا ميللي بير بايراغين گره‌كمه‌دييي و تورك ميللي حره‌كه‌تينين بئله بير اكسيكلييي اولماديغي گؤروشو ده دوغرو دئييلدير. بيزيم بير چوخ سورون آراسيندا، بايراق سورونوموز، بير چوخ اكسيكليك آراسيندا بايراق اكسيكلييييميز ده واردير. تورك خالقيني فارسلاردان دوشونجه، ائيله‌م و سمبوللاردا آيريشديران هر شئي، تورك خالقينين ميلله‌تله‌شمه‌سينه و سيياسي كيمليك قازانماسينا كؤمه‌ك ائده‌ر. اؤز گله‌جه‌ييني بليرله‌مه‌ك اوچون، بو "اؤز"و بليرله‌مه‌ك و بركيشديرمه‌ك گره‌كير. بورادا ياديرقاناجاق هئچ بير شئي يوخدور. بايراق بوتون دونيادا و بوتون خالقلار آراسيندا عئيني گؤره‌وي ياپان ان اييي آراجلاردان بيريدير. بايراق آيريشديران سمبوللارين ان گوجلوسودور. بايراقسيز بير ميلله‌تله‌شمه و اؤز گله‌جه‌ييني بليرله‌مه حره‌كه‌تي دوشونوله‌مه‌ز و يوخدور دا. ايران و گونئي آزه‌ربايجاندا جره‌يان ائده‌ن چاغداش ميللي حره‌كه‌ت ميلله‌تله‌شمه و سيياسيله‌شمه‌ده‌ن عيباره‌ت اولدوغو اوچون، گونئي آزه‌ربايجان`ين اؤزونه خاص بير بايراق منيمسه‌مه‌سي، اولدوقجا يارارلي گيريشيم و گره‌كلي بير ائحتيياجدير. اساسه‌ن دونيادا بايراغي اولمايان تك بير ميللي حره‌كه‌ت (ميلله‌تله‌شمه + اؤز گله‌جه‌ييني بليرله‌مه) حره‌كه‌تي يوخدور. بيز ده ايستيثنا دئييليك. بؤلگه‌ميزده جره‌يان ائده‌ن بوتون ميللي حره‌كه‌تله‌ر فيليسطين، قاراباغ ائرمه‌نيله‌ري، ايران، عراق و توركييه كوردله‌ري، چئچه‌نله‌ر، اوسئتين، آبخاز، قوزئي قيبريس توركله‌ري، چين اويغور و تيبئتليله‌ري، ... هاميسي ميللي موجاديله‌له‌ري سيراسيندا، ميللي بايراق گره‌ييني دويموشلاردير. ميللي بايراغي منيمسه‌مه، اونلارين دئوله‌تله‌شمه‌سينده‌ن سونرايا دا خاص اولان بير اولاي دئييلدير. گونئي آزه‌ربايجان و ايران`ين باشقا بؤلگه‌له‌رينده ياشايان تورك خالقي و ميللي موجاديله‌سي دونيادا باشقا خالق و ميللي موجاديله‌له‌ر كيميدير و بايراقلانماسي، اونون ميلله‌تله‌شمه‌سي و ميللي موجاديله‌سينين سيياسيله‌شمه‌سينين، اولقونلاشماسينين گره‌ييدير. گونئي بايراقلانماسينا قارشي چيخماق، بؤيويه‌ن بير اوشاغين بؤيومه‌سينه قارشي چيخماق كيمي دوغانين ديكته ائتدييي ائوريم و گليشمه‌يه قارشي چيخماقدير. <br /><br />بوگون گونئي آزه‌ربايجان حتتا گونئي ايراندا اؤنه‌ريله‌ن بايراقلار، بو ميلله‌تله‌شمه و "اؤز"ون بيچيمله‌نمه‌سي و بو "اؤز"ه بيلينجله‌نمه‌نين سونوجودور. بو بايراقلاري اؤنه‌ره نله‌ر، هاميسي گونئيده‌ن و حره‌كه‌تين ايچينده‌ن چيخميش اينسانلاردير. ائوريمله و سوره‌ج ايچينده‌ن چيخان بايراق، ايشته بئله اولار. بايراغين اورتايا چيخماسي اوچون باشقا بير ائوريم، باشقا بير سوره‌جين بكله‌نمه‌سي منطيقلي دئييلدير. سوره‌ج ده، ائوريم ده، شو آندا ايچينده اولدوغوموز سوره‌ج و ائوريمدير. بو سوره‌جين سونوندا اؤنه‌ريله‌ن بايراقلاردان بيري، ائوريليب سيوريله‌جه‌ك و تثبيت ائديله‌جه‌كدير، بوتون ميللي حره‌كه‌تله‌رده اولدوغو كيمي.<br /><br />البه‌تته بايراق سورونو ايله ايلگيلي تله‌سمه‌يه گره‌ك يوخدور. بيز بايراق سورونو و گره‌كسينيمينين نئجه و هانسي سوره‌جده چؤزوله‌جه‌ييني داها دا و آيرينتيلاري ايله و هر طره‌فلي تارتيشماليييق. بو قونودا ايله‌ري سوروله‌ن دوشونجه‌له‌رين هاميسي، اوزه‌رينده دورولماسي گره‌كه‌ن فيكير و اؤنه‌ريله‌ردير. <br /><br /><strong>گرچه‌يه هو!!!</strong><br /><br /></div><br /><strong>Güney Azәrbaycan öz milli bayrağını gözlәmәkdәdir</strong><br /><br /><strong>Mehran Baharlı<br /><br />Sözümüz</strong><br /><br />Türkiyә vә Azәrbaycan Cumhuriyәti bayraqları oralarda yaşayan xalqların milli mucadilәlәri vә içindәn geçdiklәri tarixi sürәclәrin mәhsuludur. O bayraqlar Türkiyә vә Azәrbaycan Cumhuriyәtinin milli bayraqlarıdır. Bundan sonra da belә qalacaqdır. Ancaq Türkiyә vә Azәrbaycan Cumhuriyәtinin milli bayraqları, Güney Azәrbaycan, İran’ın güneyindә Qaşqayyurt ya da Xorasanda Afşareli’nin milli bayrağı deyildir, olabilmәz, nә bugün nә dә gәlәcәkdә. Çünkü onlar bizim yaşadığımız tarixi sürәclәrin, bizim milli mucadilәmizin, bizim qoşullarımızın deyil, başqa yaşamların, başqa milli mucadilәlәrin, başqa qoşulların sonucudur. Onların yaranmasında bizim әn kiçik bir rol vә qatqımız olmamışdır. O bayraqlar bizim acı vә özverimizin ürünü deyildirlәr. O bayraqların bizim dә milli bayrağımız olabilmәsi, tarixi geriyә çevirib yenidәn vә başqa türlü yazmaqla, o xalqlarla birlikdә milli mucadilә yapmaqla mümkün olabilәr. Bu da xәyaldan başqa bir şey deyildir. Güney Azәrbaycan vә İran’ın başqa bölgәlәrindә yaşayan Türk xalqının milli bayraqları öz dinamiklәri vә öz milli mucadilә vә yaşadıqları tarixi sürәclәrin içindә ortaya çıxabilәr. Bu üzdәn dә Türkiyә vә Azәrbaycan Cumhuriyәtinin milli bayraqlarını Güney Azәrbaycanın milli bayrağı diyә qaldıranlar vәya göstәrәnlәr, çox dәrin bir yanılqı içindәdirlәr.<br /><br />Ötә yandan Güney Azәrbaycan’a milli bir bayrağın gәrәkmәdiyi vә Türk milli hәrәkәtinin belә bir әksikliyi olmadığı görüşü dә doğru deyildir. Bizim bir çox sorun arasında bayraq sorunumuz, bir çox әksiklik arasına bayraq әksikliyimiz dә vardır. Türk xalqını Farslardan düşüncә, eylәm vә sәmbollarda ayrışdıran hәr şey, Türk xalqının millәtlәşmәsinә vә siyasi kimlik qazanmasına kömәk edәr. Öz gәlәcәyini bәlirlәmәk üçün bu Öz’ü bәlirlәmәk vә bәrkişdirmәk gәrәkir. Burada yadırqanacaq heç bir şey yoxdur. Bayraq bütün dünya vә bütün xalqlar arasında eyni görәvi yapan әn iyi araclardan biridir. Bayraq ayrışdıran sәmbolların әn güclüsüdür. Bayraqsız bir millәtlәşmә, öz gәlәcәyini bәlirlәmә hәrәkәti düşünülәmәz vә yoxdur da. İran vә Güney Azәrbaycan’da cәrәyan edәn çağdaş milli hәrәkәt millәtlәşmә vә siyasilәşmәdәn ibarәt olduğu üçün, Güney Azәrbaycan’ın özünә xas bir bayraq mәnimsәmәsi olduqca yararlı girişim vә gәrәkli bir ehtiyacdır .<br /><br />Əsasәn dünyada bayrağı olmayan tәk bir milli hәrәkәt millәtlәşmә öz gәlәcәyini bәlirlәmә hәrәkәti yoxdur Biz dә istisna deyilik Bözlgәmizdә cәrәyan edәn bütün milli hәrәkәtlәr Filistin Qarabağ Ermәnilәri İran Əraq vә Türkiyә Kürdlәri Çeçәnlәr Osetin Abxaz Quzey Qibris Türklәri Çin Uyqur vә Tibetlilәri hamısı milli mucadilәlәri sırasında milli bayraq gәrәyini duymuşlardır <br /><br />Əsasәn dünyada bayrağı olmayan tәk bir milli hәrәkәt millәtlәşmә, öz gәlәcәyini bәlirlәmә hәrәkәti yoxdur. Biz dә istisna deyilik. Bölgәmizdә cәrәyan edәn bütün milli hәrәkәtlәr, Filistin, Qarabağ Ermәnilәri, İran, Əraq vә Türkiyә Kürdlәri, Çeçәnlәr, Osetin, Abxaz, Quzey Qibris Türklәti, Çin Uyqur vә Tibetlilәri hamısı milli mucadilәlәri sırasında bu milli bayraq gәrәyini duymuşlardır. Milli bayrağı mәnimsәmә onların devlәtlәşmәsindәn sonraya da xas olan bir olay deyildir. Güney Azәrbaycan vә İran’ın başqa bölgәlәrindә yaşayan Türk xalqı vә milli mucadilәsi dünyanın başqa xalq vә milli mucadilәlәri kimidir vә bayraqlanması onun millәtlәşmәsi vә milli mucadilәsinin siyasilәşmәsinin olqunlaşmasının gәrәyidir. Güney bayraqlanmasına qarşı çıxmaq, böyüyәn bir uşağın böyümәsinә qarşı çıxmaq kimi doğanın diktә etdiyi evrim vә gәlişmәyә qarşı çıxmaqdır.<br /><br />Bugün Güney Azәrbaycan, hәtta Güney İran’da önәrilәn bayraqlar bu milәtlәşmә vә öz’ün biçimlәnmәsi vә bu öz’ә bilinclәnmәnin sonucudur. Bu bayraqları önәrәnlәr hamısı güneydәn vә hәrәkәtin içindәn çıxmış insanlardır. Evrimlә vә sürәc içindәn çıxan bayraq iştә belә olar. Bayrağın ortaya çıxması üçün başqa bir evrim başqa bir sürәcin bәklәnmәsi mәntiqli deyildir. Sürәc dә, evrim dә şu anda içindә olduğumuz serәc vә evrimdir. Bu sürәcin sonunda önәrilәn bayraqlardan biri evrilib sivrilәcәk, tәsbit edilәcәkdir, bütün milli hәrәkәtlәrdә olduğu kimi.<br /><br />Əlbәttә bayraq sorunu ilә ilgili tәlәsmәyә gәrk yoxdur. Biz bayraq sorunu vә gәrәksiniminin necә vә hansı sürәcdә çözülәcәyini daha da vә ayrıntıları ilә vә hәr tәrәfli tartışmalıyıq. Bu qonuda ilәri sürülәn düşüncәlәrin hamısı üzәrindә durulması gәrәkәn fikir vә önәrilәrdir.<br /><br /><strong>Gәrçәyә Hu</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-5122495012934096138?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-8441889489522683232009-10-31T09:40:00.000-07:002010-10-04T21:29:45.731-07:00<strong>آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينين بايراغي، گونئي آزه‌ربايجان`ين ميللي بايراغي دئييلدير</strong><br /><br />مئهران باهارلي<br /><br />سايين گونتاي به‌ي:<br /><br />يازديغينيز بو يازيدا ايكي تمه‌ل گؤروش واردير. بونلارين بيرينه يوزده يوز قاتيليرام، اؤته‌كينه ايسه يوزده يوز قاتيلميرام.<br /><br />١-يوزده يوز قاتيلديغيم قونو: توركييه و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينين بايراقلاري، اورالاردا ياشايان خالقلارين ياشاديقلاري و ايچينده‌ن گئچديكله‌ري تاريخي سوره‌جله‌رين محصولودور. دولايييسي ايله او بايراقلار، توركييه و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينين بايراقلاريدير، بوندان سونرا دا بئله قالاجاقدير.<br /><br />آنجاق توركييه و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينين ميللي بايراقلاري، گونئي آزه‌ربايجان، ايرانين گونئيينده قاشقاي يورد و خوراساندا آفشار يوردون بايراغي دئييلدير، اولابيلمه‌ز ده. نه بوگون نه ده گله‌جه‌كده. چونكو اونلار بيزيم ياشاديغيميز تاريخي سوره‌جله‌رين دئييل، باشقا ياشاملارين سونوجودورلار.<br /><br />او بايراقلارين بيزيم ده ميللي بايراقلاريميز اولابيلمه‌سي، تاريخي گئرييه چئويرمه‌ك و يئنيده‌ن باشقا تورلو يازماقلا، گئچميشي اونلارلا يئينده‌ن و بيرليكده ياشاماقلا مومكون اولابيله‌ر. بو دا خه‌يالدان باشقا بير شئي دئييلدير.<br /><br />گونئي آزه‌ربايجان و ايرانين باشقا بؤلگه‌له‌رينده ياشايان تورك خالقينين ميللي بايراقلاري، اؤز ديناميكله‌ري و اؤز ميللي موجاديله‌له‌ري و ياشاديقلاري تاريخي سوره‌ج ايچينده اورتايا چيخاجاقدير.<br /><br />دولايييسي ايله توركييه و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينين ميللي بايراقلاريني، گونئي آزه‌ربايجانين ميللي بايراغي دييه قالديرانلار و يا گؤسته‌ره‌نله‌ر، درين بير يانيلقي ايچينده‌ديرله‌ر.<br /><br />٢-يوزده يوز قاتيلماديغيم قونو: گونئي آزه‌ربايجانا ميللي بايراق گره‌كمه‌دييي و تورك ميللي حره‌كه‌تينين بئله بير اكسيكلييينين اولماديغيدير. تورك خالقيني فارسلاردان دوشونجه و ائيله‌مده و سمبوللاردا آيريشديران هر شئي، تورك خالقينين ميلله‌تله‌شمه‌سينه و سيياسي كيمليك قازانماسينا كؤمه‌ك ائده‌ر. ايران و گونئي آزه‌ربايجاندا جره‌يان ائده‌ن چاغداش ميللي حره‌كه‌ت ده ميلله‌تله‌شمه و سيياسيله‌شمه‌ده‌ن عيباره ت اولدوغونا گؤره، گونئي آزه‌ربايجانين اؤزونه خاص بير بايراق منيمسه‌مه‌سي، اولدوقجا يارارلي بير گيريشيم و گره‌كلي بير ائحتيياجدير. بايراق آيريشديران سمبوللارين ان گوجلوسودور. <br /><br />بورادا ياديرقاناجاق هئچ بير شئي يوخدور. بؤلگه‌ميزده جره‌يان ائده‌ن بوتون ميللي حره‌كه‌تله‌رده ايسته‌ر فيليسطين، قاراباغ ائرمه‌نيله‌ري، ايران، عيراق و توركييه كوردله‌ري، چئچه‌نله‌ر، .... هاميسي ميللي موجاديله‌له‌ري سيراسيندا ميللي بايراق گره‌ييني دويموشلاردير. بو دئوله‌تله‌شمه‌له‌رينده‌ن سونرايا خاص اولان بير اولاي دا دئييلدير. گونئي آزه‌ربايجان و ايرانين باشقا بؤلگه‌له‌رينده ياشايان تورك خالقي و ميللي موجاديله‌سي ده دونيادا باشقا خالق و ميللي موجاديله‌له‌ر كيميدير و بايراقلانماسي، اونون ميلله‌تله‌شمه و ميللي موجاديله‌سينين سيياسيله‌شمه‌سينين، اولقونلاشماسينين گره‌ييدير. گونئيين بايراقلانماسينا قارشي چيخماق، بير اوشاغين بؤيومه‌سينه قارشي چيخماق كيميدير. <br /><br /><strong>Azerbaycan Cumhuriyetinin bayragi, guney azerbaycanin milli bayragi deyildir<br /><br />mehran baharli</strong><br /><br />sayin guntay bey goyalp:<br /> <br />yazdiginiz bu yazida iki temel gorush vardir. bunlarin birine yuzde yuz qatiliram, otekine ise yuzde yuz qatilmiram<br /> <br />1-yuzde yuz qatildigim qounu: turkiye ve azerbaycan cumhuriyetinin bayraqlari, oralarda yashayan xalqlarin yashadiqlari ve ichinden gechdikleri tarixi sureclerin mehsuludur. dolayisi ile o bayraqlar, turkiye ve azerbaycan cumhuriyetinin milli bayraqlaridir, bundan sonra da bele qalacaqdir. <br /><br />ancaq turkiye ve azerbaycan cumhuriyetinin milli bayraqlari, guney azerbaycan, iranin guneyinde qashqayyurd ya da xorasanda afsharelinin milli bayragi deyildir, olabilmez. ne bugun, ne de gelecekde. chunku onlar bizim yashamadigimiz tarixi sureclerin deyil, bashqa yashamlarin sonucudurlar. <br /><br />o bayraqlarin bizim de milli bayragimiz olabilmesi, tarixi geriye chevirmek ve yeniden bashqa turlu yazmaqla, gechmishi onlarla yeniden ve birlikde yashamaqla mumkun olabiler. bu da xeyaldan bashqa bir shey deyildir. <br /><br />guney azerbaycan ve iranin bashqa bolgelerinde yashayan turk xalqinin milli bayraqlari, oz dinamikleri ve oz milli mucadileleri ve yashadiqlari tarixi surecleri ichinde ortaya chixacaqdir. <br /><br />dolayisi ile turkiye ve azerbaycan cumhuriyetinin milli bayraqlarini, guney azerbaycanin milli bayragi diye qaldiranlar veya gosterenler, derin bir yanilqi ichindedirler. <br /> <br />2-yuzde yuz qatilmadigim qonu: guney azerbaycana milli bayraq gerekmediyi ve turk milli hereketinin bele bir eksikliyi olmadigidir. turk xalqini farslardan dushuncede, eylemde ve sembollarda ayrishdiran her shey turk xalqinin milletleshmesine ve siyasi kimlik qazanmasina komek eder. iran ve guney azerbaycanda cereyan eden chagdash milli hereket de milletleshme ve siyasileshmeden ibaret oldugu uchun, guney azerbaycanin ozune xas bir bayraq menimsemesi, olduqca yararli girishim ve gerekli bir ehtiyacdir. bayraq ayrishdiran sembollarin en guclusudur. <br /><br />burada yadirqanacaq hech bir shey yoxdur, bolgemizde cereyan eden butun milli hereketler de ister filistin, qarabag ermenileri, iran, iraq ve turkiye kurdleri, chechenler, .... hamisi milli mucadileleri sirasina, -bu devletleshmelerinden sonraya xas bir olay deyildir- milli bayraq gereyi duymushlardir. guney azerbaycan ve iranin bashqa bolgelerinde yashayan turk xalqi ve milli mucadilesi de dunyada bashqa xalq ve milli mucadileler kimidir ve bayraqlanmasi, onun milletleshme ve milli mucadilesinin siyasileshmesinin, olqunlashmasinin gereyidir. guneyin bayraqlanmasina qarshi chixmaq, bir ushagin boyumesine qarshi chixmaq kimidir.<br /><br />------------------------<br /><br /> گونتاي گنجالپ <br /> <br />بيزيم بايراق؟!<br /> <br /> گوناز ت و- ده تئهرانداکي «تراکتور» تيمي نين ياريشي حاققيندا بيلگي وئريلير. اورادا چوخو گنج اولان مينلرجه اينسان اولوسال دويغولاريني ديله گتيرير. بونلارا باخديقجا گئرچکدن ايراندا ياشايان تورکلوگون دويغو و دوشونجه لرينده ميللي کيمليک دوغرولتوسوندا جيدي دگيشيم يارانديغينا آچيقجا تانيق اولماق مومکوندور. ايرانين موختليف يئرلريندن اولوشان تورک اينسانلاري «تراکتور» تاخيمينا دستک وئرير. چونکو «تراکتور»و ميللي کيمليگي تمثيل ائدن بير تاخيم کيمي گؤرورلر. نظره آلينسا کي، قادينلارين بو ستاديوما گيريشي ياساقدير، او زامان ان آز اوردا اولانلار قدر ميللي دوشونجه لي قيزلارین عکسيکليگيني ده گؤز اؤنونده بولوندورماليييق. کرجده ياشايان تورکلرين مورال دستکلري اينانيلماز اؤلچوده بؤيوک بير پلاکاردلا اورتايا چيخير. هر شئي چوخ گؤزل ايره ليله يير. <br /> انجاق يئنه ده گوناز-دا بير شئيه شاهيد اولدوق. ايکي گنج آدام بيري آذربايجانين، بيري ده تورکييه نين بايراغيني چيخاريرلار. بو ايکي گنج آدامين يانيندان اونلارجا اينسانين اوزاقلاشديغينا تانيق اولدوق. يعني ت و-ده گؤردوک. بو بايراقلار گؤستريلديگينده ميللي شوعار وئرن گنجلرين اورادان نئجه اوزاقلاشديقلاريني گؤردوک. اوزاقلاشانلار هاقلي، اورادا بايراق چيخاريب و او هيجانين قايناغيني باشقا اؤلکه لر اولاراق گؤسترمک ايسته ينلر هاقسيزديرلار. او بايراقلارين اؤز کئچميشي وار. او بايراقلارين هئچ بيريسي ايرانين ايچينده کي تورکلوگون ايستکلريني عکس ائتديره بيلمز. تام ترسينه، ميللي قالخينمانين قايناغيني ايچ ديناميکلره دئييل، سانکي ديشاريدان کؤروکله نن ماجرا کيمي گؤسترر. او بايراقلاري اورايا گتيرمک مومکونموشسه، دئمک کي، داها چوخ بايراق ايچرييه سوخماق اولارميش. آنجاق عاغلي باشيندا اولان آداملار بونا احتيياج دويماميشدير. سادجه حدديندن آرتيق چوخ گنج گؤرونن ايکي آدام بو يانليش ايشي گؤرموشلر. اونلار دا بلکه 2-1 ايلدن سونرا بو آشیری داورانیشلاریندان پئشمان اولاجاقلار. قاچانلار تئز یورولوب نفسدن دوشوب، حرکتدن گئری قالیرلار. بئله لرینه چوخ راست گلدیک. يا دا بئله آنلامسيز ايشلرينه گؤره رئژيم طرفيندن باسقي آلتينا آلينيب و هله گنجليکلري نين ايلک باشيندا ايکن بير چوخ ايجتيماعي هوقوقدان محروم بوراخييلاجاقلار. گئرچکدن بونا دگرمي؟ گئرچکدن بونون آدي موباريزه ديرمی؟ يوخسا بئله دگرسيز دويغولاري گيزلين ساخلاييب اونيوئرسيته لره گيريب، ايجتيماعي مؤوقئع قازانيب و موباريزه ني يوکسک ايجتيماعي ستاتوسدان برخوردار اولاراق سوردورمک داها ياخشيدير. فردي و ميللي حيات باخيميندان هانسي داها وئريمليدير؟ یانلیش مکاندا و زاماندا بو کیمی خطالار اوزوندن بو فاشیست رئژیمه یئم اولماق دوغرودورمو؟ <br /> ايکي تجروبه سيز و حياتيندان بئزميش گنج آدامين بو شکيلده خطا ائتمه لري بلکه ده بير او قدر اؤنملي گؤرونمه يه بيلر. اؤنملي گؤرونن گوناز کيمي بير مئديا موسسيسه سي نين بو خطالاري هاقلي کيمي گؤسترمه سيدير. گوناز بو آنلامسيز و دگرسيز گؤرونتولري گؤستررکن «او بيزيم بايراغيميزدير» - دئيه رک، داها سونرا دا بو خطالارين ياپيلماسيني تشويق ائتدي! نه زاماندان اونلار بيزيم بايراغيميز اولدو دا بيزيم خبريميز اولمادي؟ گئرچکدن بيزيم اوچون عکسيک اولان بايراق مسئله سيدير، يوخسا ميللي شعور؟ بير ميللي مئديا موسسيسه سي رئاليست و پراقماتيست بير ميلت يئتيشديرمگي بير مقصد کيمي تبليغ ائتمه ليدير. حتّی بئله کادرلار ائکرانا داشينماماليدير کي، اونودولسون گئتسين. چونکو بو گنجلرين فردي حياتلاري اونلارين عاييله لري و ميللي تاريخ اوچون چوخ اؤنمليدير. من «او بايراقلاري اورايا ايططيلاعات سوخموشدور»- دئميرم. آنجاق بو فيکيري سؤيله ينلره ده قارشي چيخميرام. ميللي حرکت تمکينله، صبيرله گئديلمه سي، واريلماسي گرکن بير يولدور. يانليش داورانيشلارلا غليانا گلن ميللي دويغولاري ساپديرماماق گره کير. آذربايجان و تورکييه بايراقلاريني چيخاراراق ميلتين اولقون و تجروبه لي لايه سيني نین بو حرکته قاتيلماغي نين قارشيسيني آلماق ايهانت دئييل ده ندير، عجبا؟ او بايراقلاري اورادا 1 دقيقه ليگينه چيخاريب و سونرا دا فيلميني چکيب گونازا گؤندرمک چوجوق اويونجاغي کيمي گؤرونور. چونکو اويون گئدرکن هئچ بير يئرده بو بايراقلار گؤرونمور. گيزلينجه 10-5 نفرين ايچينده چيخاريب شکليني چکه رک گونازا گؤندرمک ساختا تبليغات آماجي داشييير. تاماشاچييا بئله تلقين ائديلير کي، سانکي اويون داوام ائتديگي مودتچه او بايراقلار اوردا دالغالانميشدير! آنجاق ائله بير شئي اولماميشدير. بلکه ده هئچ او موحيط باشقا یئردی، اویون ساحه سی دئییل. هاراديرسا، هر حالدا او بايراغي گؤررکن اوردان اوزاقلاشانلار چوخ هاقلي تپکي گؤسترديلر. کئشکه گونازدا اورداکيلار قدر تمکينلي موناسيبت بيلديرسه ايدي. <br /> منيم او گنجلره تکليفيم بودور کي، بئله فورصتلردن دوغرو ايستيفاده ائتسينلر. ميللي ايستکلريميزي خاريجي اؤلکه لره باغلامادان بئله فورصتلرده ديله گتيرسينلر. باشقا اؤلکه لرين بايراقلاريني چيخاريب توپلومو قاچيرماق يئرينه، ميلتين بو کيمي فورصتلرده داها دا آکتيو اولماسي اوچون جلب ائدیجی يؤنتملر گليشديرسينلر. هر بیر توپلولوغون بولوندوغو شرطلره گؤره رئفلکسلر بوتونو اولوشمالیدیر. جمیعتین چوخو آسیمیله ائدیلمیش و آسیمیلاسیونون تلقین ائتدیگی باخیشلا بو حرکتین قایناغینی باکی و آنکارا اولاراق گؤسترمکده دیرلر. بونون یانلیش اولدوغونو ایثباتلامالییق. آنجاق او بایراقلاری اورادا و یا باشقا یئرده قالدیرماق رئژیمین تلقین ائتدیگی «بو ماجرالار دیشاریدان میللی گووَنلیگیمیزی تهدید ائدن عامیللردی.» گؤروشونو حاقلی کیمی گؤستریر. دویقوساللیغین آرخسیندا اوزاقگؤرن غقلی درینلیک اولمادیقجا دؤنوب دولاشیب اؤزوموزه ضرر وئره جه ییک. <br />‏2009‏/10‏/29<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-844188948952268323?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-35606820447477568202008-11-09T00:16:00.000-08:002008-11-09T00:17:54.742-08:00<strong>آذربايجانين دؤولت بايراغي نين اوزرينده کي آي- اولدوزون معناسي ندير؟ </strong> <br /><br /> <br /><br /> آراگون(يكشنبه) ١٩ آبان ١٣٨٧- ٩ نوامبر ٢٠٠٨ <br /><br /> <br /><br /> نويابرين 9-او آذربايجانين اوچ رنگلي بايراغي نين دؤولت بايراغي کيمي قبول اولوندوغو گوندور. ايلک دفعه اوچ رنگلي بايراق ايدئياسيني آذربايجان ايستيقلالي نين ايدئولوقلاريندان اولان علي بي حوسئين زاده گوندمه گتيريب. آذربايجان خالق جومهوريتي نين حؤکومتي گنجه ده فعاليت گؤسترديگي زامان ايستيفاده اولونان بايراق تورک بايراغينا اوخشار قيرميزي رنگده اولوب. آذربايجاندا اوچ رنگلي دؤولت بايراغي ايسه ايلک دفعه 90 ايل اول - 1918-جي ايل نويابرين 9-دا آذربايجان خالق جومهوريتي حؤکومتي نين قراري ايله قبول ائديليب. 1920-جي ايل آپرئلين 28-ده جومهوريت سوقوط ائتديکدن و سووئت حاکيميتي قورولدوقدان سونرا آذربايجاندا بو بايراقدان ايمتيناع ائديليب. <br /><br /> <br /><br /> بايراق سسري دؤورونده... <br /><br /> بونونلا بئله، اوچ رنگلي بايراقلا باغلي سووئت دؤنمينده موعين فاکتلارا راست گلينير. 1956-جي ايلده اوچ رنگلي بايراق ياشاديغي قورولوشا نيفرتيني آچيق شکيلده بيلديرن جاهيد حيلال اوغلو طرفيندن قيز قالاسي نين اوزرينه قالديريليب. بو حرکتينه گؤره، جاهيد حيلال اوغلو 4 ايل آزادليقدان محروم ائديلير، اونا بو ايشده يارديم ائدن چينگيز عبدوللايئو ايسه روحي خسته ليکلر ديسپانسئرينه سالينيب.<br /><br /> <br /><br /> 1952-جي ايل مايين 28-ده ايسه موهاجيرتده اولان آذربايجانليلارين آلمانييادا کئچيرديگي رئسپوبليکا گونونده محمد امین رسولزاده اوچ رنگلي بايراغي باشي اوزرينه قالديريب اونو آذربايجانا آپارماق اوچون کيمه اعتيبار ائتمه لي اولدوغونو سوروشور. زالداکيلاردان گول ميرزا باغيروو بو امانتي گؤتورور و 70-جي ايللرده حيات يولداشي نين بدنينه ساريييب وطنه گتيرير. 90-جي ايلين 20 يانواريندا بو بايراق اونون ماشتاغاداکي ائوي نين داميندان آسيليب. <br /><br /> <br /><br /> <br /><br /> <br /><br /> بايراق موستقيلليک ايللرينده... <br /><br /> <br /><br /> <br /><br /> م. ا. رسولزاده نين مشهور " بير کره يوکسلن بايراق بير داها ائنمز " دئييمي اؤز تصديقيني آذربايجاندا آزادليق حرکاتي باشلاياندان سونرا تاپيب. سووئت ايمپئريياسينا قارشي مئيدانلاردا قالديريلان بايراغا ايلک حوقوقي استاتوس ايسه 1990-جي ايلده وئريليب. همين ايل نويابرين 17-ده ناخچيوان موختار رئسپوبليکاسي عالي مجليسي نين قراري ايله اوچ رنگلي بايراق موختار رئسپوبليکانين دؤولت بايراغي کيمي قبول ائديليب. عئيني زاماندا ناخچيوان موختار رئسپوبليکاسي نين عالي مجليسي آذربايجان SSRİ عالي سووئتي قارشيسيندا اوچ رنگلي بايراغين آذربايجانين رسمي دؤولت رمزي کيمي تانينماسي حاقيندا وساطت قالديريب. <br /><br /> <br /><br /> 1991-جي ايل فئورالين 5-ده آذربايجان رئسپوبليکاسي عالي سووئتي ناخچيوان موختار رئسپوبليکاسي عالي مجليسي نين وساطتينه باخاراق، " آذربايجان رئسپوبليکاسي نين دؤولت بايراغي حاقيندا " قانونو قبول ائديب. اؤتن ايل نويابرين 17-ده پرئزيدئنت ايلهام علييئوين ايمضالاديغي سرنجاما اساسن، پايتاختي باکيدا دؤولت بايراغي مئيداني نين ياراديلماسي قرارا آلينيب. حاضيردا مئيدانين ياراديلماسي پروسئسي باشا چاتماق اوزره دير. <br /><br /> <br /><br /> قئيد ائدک کي، آذربايجان رئسپوبليکاسي نين دؤولت بايراغي برابر ائنلي اوچ اوفوقي زولاقدان عيبارتدير. يوخاري زولاق ماوي، اورتا زولاق قيرميزي، آشاغي زولاق ياشيل رنگده دير. ماوي رنگ آذربايجان خالقي نين تورک منشالي اولدوغونو، قيرميزي رنگ - موعاصيرليک، دئموکراتيياني اينکيشاف ائتديرمک ايستگيني، ياشيل رنگ ايسه ايسلام سيويليزاسيياسينا منسوبلوغونو ايفاده ائدير. قيرميزي زولاغين اورتاسيندا بايراغين هر ايکي اوزونده آغ رنگلي آيپارا ايله سککيزگوشه لي اولدوز تصوير ائديليب. بايراغين ائني نين اوزونلوغونا نيسبتي 1:2-دير. <br /><br /> <br /><br /> <br /><br /> <br /><br /> بايراغيميزين اوزرينده کي آي-اولدوزون معناسي ندير؟ <br /><br /> <br /><br /> <br /><br /> <br /><br /> اوچ رنگلي بايراغيميزين رنگلري ايله باغلي فيکيرلر معلوم اولسا دا، بايراغين اوزرينده کي آيپارا و سککيزگوشه لي اولدوزون معنالاري باره ده موختليف فيکيرلر وار. حتّی عاليم و تدقيقاتچيلارين دا بو مسله ده فيکيرلري اوست-اوسته دوشمور. <br /><br /> <br /><br /> آذربايجان ميللي ائلملر آکادئميياسي تاريخ اينستيتوتونون ديرئکتور موعاویني جبي بهراموو بيلديريب کي، بايراغين اوزرينده کي آيپارا تورک خالقلاري نين سيموولودور. سککيزگوشه لي اولدوزون معناسينا گلينجه، ج. بهرامووون سؤزلرينه بو، " آذربايجان " سؤزونون اسکي اليفبادا يازيليشي ايله باغليدير. بئله کي، اسکي اليفبادا " آذربايجان " سؤزو سککيز حرفله يازيلير. <br /><br /> <br /><br /> تاريخچي عاليم نصيب نصيبلي ايسه دئييب کي، 1918-جي ايلده آذربايجان خالق جومهوريتي طرفيندن اوچ رنگلي بايراق دؤولت بايراغي کيمي قبول اولوناندا اورادا رنگلرين نيي احتيوا ائتديگي گؤستريلسه ده، آيپارا و سککيزگوشه لي اولدوزون معنالاري آچيقلانماييب: " " تورک قانلي، ايسلام ايمانلي، آوروپا قييافه لي اولاليم " شوعاري اوچ رنگين آچماسيدير. بو آچماني ايلک دفعه علي بي حوسئينزاده 1895-جي ايلده وئريب. آي ايسه اورتا عصرلردن بير سيرا موسلمان دؤولتلرينده ايسلامين رمزي کيمي قبول اولونوب. آيلا-اولدوزون بير يئرده اولماسي خوشبختليک رمزي ساييلير " . <br /><br /> <br /><br /> ن. نصيبلي نين سؤزلرينه گؤره، اولدوزون سککيزگوشه لي اولماسي ايله باغلي دا موختليف وئرسييالار وار: " سککيزگوشه لي اولدوز " جنتين سککيز قاپيسي " آنلامينا گلير. سککيز رقمي داها چوخ شيعه ليکله باغليدير. بو، همين دؤورده آذربايجان اهاليسي نين چوخونون شيعه اولماسي ايله ده ايضاح اولونا بيلر. همين دؤورده عوثمانلي دؤولتي نين بايراغي يئددي اولدوزلو ايدي " . <br /><br /> <br /><br /> ن. نصيبلي نين سؤزلرينه گؤره، جومهوريت قوروجولاري نين محض بو ايدئيايا گؤره بايراغي سککيزگوشه لي ائتديکلريني دئمک چوخ چتيندير و ريسک طلب ائدير: " بو، احتيماللاردان يالنيز بيريدير. بئش گوشه لي اولدوز خريستيانليغي، آلتي گوشه لي اولدوز يهوديليگي، يئددي گوشه لي اولدوز سوننيليگي، سککيز گوشه لي اولدوز شيعه ليگي، دوققوز گوشه لي اولدوز ايسه بهايليگي ايفاده ائدير. هر حالدا، سککيزگوشه لي اولدوزون معنالاري ايله باغلي ائله بير کونکرئت ايضاحا راست گلمه ميشم. يالنيز آيلا اولدوزون خوشبختليک رمزي اولماسي حاقيندا معلوماتلارلا تانيشام " . <br /><br /> <br /><br /> تاريخچي عاليم جميل حسنلي بيلديريب کي، آي-اولدوز تورک سيمووللاري حساب اولونور: " بو مسئله يه موناسيبتده واحيد فيکير يوخدور. قديم تورک ميفولوگيياسينا گؤره، اولدوزلارين سايي همين خالقلارين طالعيينده رول اوينايير. اولدوزلار سککيز گوشه کيمي دوزولنده، همين خالقين طالعيينده خوشبخت حاديثه باش وئريب " . ج. حسنلي نين سؤزلرينه گؤره، خالق جومهوريتي دؤورونده بايراق قبول اولونارکن اوچ رنگين معناسي گؤستريلسه ده، آي-اولدوزلا باغلي ايضاح وئريلمه ييب. <br /><br /> <br /><br /> آمئا-نين ديسسئرتانتي آکيف محمدلي ايسه بيلديريب کي، آيپارا قافقاز آلبانيياسيندان قالمادير. قافقاز آلبانيياسيندا آي اينسانلارين اينانج گتيرديگي وارليق حساب اولونوب. آلبانييادا حؤکمداردان سونرا ان موقدس وارليق آي معبدي نين کاهينلري ساييليردي. سککيزگوشه لي اولدوزون معناسيني ايسه آکيف محمدلي بئله آشيقلاييب: " رسولزاده دؤولتين پرينسيپلريني موعينلشديررکن 8 پرينسيپه اساسلانيب: بونلار تورکچولوک، ايسلامچيليق، چاغداشليق، دؤولتچيليک، دئموکراتيکليک، برابرليک، آذربايجانچيليق و مدنيتليليکدير " . <br /><br /> <br /><br />بو مقاله نی اؤیرنجی آپا خبر آژانسی ندان آلیب و چئویریب<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-3560682044747756820?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-48597145204886775572008-08-07T20:56:00.000-07:002008-08-08T05:18:51.876-07:00<div dir="rtl"> <br /><p style="text-align: justify"><br /><br /><strong>بايراق تارتيشمالارينين گره كليلييي و يارارلاري </strong><br /><br /><strong>مئهران باهارلي </strong><br /><br /> http://millibayraq.blogspot.com/ <br /><br />گونئي آزربايجان بايراغينين ييرمينجي يوز ايل تاريخي حاققيندا يازديغيم يازيني، فارسجا قلمه آلمامين باشليجا ندني، واخت آزليغي ايدي. هر يازيني ايكي تورك و فارس ديللرينده يازمايا ايمكانيم اولماديغي اوچون، گنه لده هر بير يازينين ديليني، او يازيداكي موخاطبلريمين كيم اولدوغونا گؤره سئچيره م. آيريجا ييرمينجي يوز ايل گونئي آزربايجان بايراغينين تاريخي و ده قاجار-مشروطييت تورك بايراغي ايله ايلگيلي بير يازينين، فارس ديلينده يئري بوش اولدوغونو گؤره ره ك، او يازيمي فارسجا يازمايا قرار وئرديم. آنجاق من ده، مجبورييت اولماديغي صورتده، نثر ديليميزين -اؤزه لليكله سيياسي و عئلمي قونولاردا- موطلقن توركجه اولماس گره كدييينه اينانيرام.<br /><br />بايراق تارتيشمالارينا گلينجه، بو تارتيشمانين گونئي آزربايجان اوچون گئرچه ك بير بايراغين بليرله نيب سئچيلمه سي قونوسوندا فايدالي اولاجاغي كسيندير. آنجاق بو فايدا، بايراق تارتيشماسينين يارار و گؤره ولرينين هاميسي اولماييب، اونون فايدالارينين يالنيز يوزده اونلاري ايله محدوددور. دئمك من بو تارتيشمالاردان دوغاجاق اولان فايدالارين يوزده دوخسانيندان چوخونون، باشقا آلانلاردا اولدوغونا اينانيرام. قيسساجا:<br /><br />١- بير بايراغين نئجه يارانماسي، اونا باغليليق دويقوسونون هانسي شكيلده اورتايا چيخماسي، قوتسالليغينين نئجه اولوشماسي، ... حاققيندا سؤيله نه ن دوشونجه و تثبيتلرين چوخو- دوغرو اولماقلا بيرليكده- بيز دئييل، داها ايستاندارد و ايدئال بير خالق و قوشوللار، ميللتله شمه سيني تاماملاميش بير خالق اوچون گئچه رليدير. بيزيم خالق ايسه بير ياندان بوتونويله، يا دا بؤيوك بير اؤلچوده آسيميله اولموش، ميللي ياشامي تهلوكه يه گيرميش؛ اؤته ياندان دا ميللتله شمه نين ايلكين آدديملاريني آتان بير خالقدير. بونون دا آنلامي بيزيم خالقين، طيبب ديلي ايله دانيشماق ايسته رسه ك، روتين موداخيله لرله بيرليكده اورژانس موداخيله، حتتا صونعي حياتا دؤنده رمه يؤنته ملرينه ده ائحتيياجي واردير دئمكدير. <br /><br />باشقا بير دئييشله، من بو مساله يه ميللتله شمه آچيسيندان ياناشيرام. بيليندييي كيمي سؤزوموز`ده چيخان يازيلارين بؤيوك بير بؤلومو، بيلگيله نمه و اينسانلاري بيگليله نديرمه آماجيني گودور (گونئي آزربايجان`ين ميللي، سيياسي، ائتنيك و تاريخي سينيرلارينين دقيقله شديريلمه سي؛ توركجه ني ايله تيشيم و يازيلي ديليميزه چئوريمه؛ ديليميزي فارسجا كلمه لردن آرينديرما؛ تقويمين توركجه له شديرلمه سي؛ خالقيميزين مذهبي اولان جعفري شيعه لييينين فارسلارين ايمامي شيعه ليييندين فرقلي اولدوغو؛ وطنيميزين فارسلارين وطني اولان فارسيستان`دان فرقلي اولدوغو؛ ميللي تاريخيميزين اؤزگون و فارس ميللي تاريخيندن فرقلي اولدوغو، .....). آنجاق بيلگيله نمكدن باشقا، بو قونولارين هاميسينين بيزي فارس خالقيندان آييرت ائتمه، آيريشديرما، دولاييسي ايله ده بيزيم ميللتله شمه ميزه كؤمه ك ائتمه كيمي يان آماج و فايدالاري دا واردير. دئمه لي بو يازيلار عئيني حالدا، ايكي ده ييشيك آماجا اولاشما و يارار ساغلامايي – يعني "بيلگيله نمه" و "ميللتله شمه" آماجلاريني- گودمكده دير. <br /><br />منجه بيز آسيميله اولموش خالقيميزين، ميللتله شمه سينه كؤمه ك ائده ن، كؤمه ك ائده بيله ن، كؤمه ك ائده بيله جك ائحتيمالي اولان نه وارسا، نه بولابيليرسه ك اونلاردان يوخاريداكي آماجلار دوغرولتوسوندا يعني "بيلگيله نمك" و "ميللتله شمك" دوغرولتوسوندا يارارلانماليييق. بونلار آراسيندا "بايراق" كيمي ياپاي (صونعي)، يا دا "ديل” كيمي دوغال (طبيعي) قونو و آراجلار اولابيله ر. گونئي آزربايجان`ا آيري بير بايراق منيمسه تمك، حتتا صيرف بئله بير بحثي آچماق، ايران چرچيوه سينده اؤزونو تانيملاما و اونا باغلي قالما تابوسونو ييخاجاق، بيزيمله فارس خالقي آراسيندا وار اولان آيريشماني چوخالديب آرتيراجاق، خالقيميزين ميللي آسيميلاسييونو قاباغيندا انگه ل تؤره ده جك و اونون ميللتله شمه سينه يارديم ائده جكدير. ايشته بو اوزدن ده، ده يه رله نديريلمه سي گره كه ن ائشينه آز راستلانير بير فورصتدير. گونئي آزربايجانين ميلل بايراغي قونوسوندا، دوغرو توتومون نه اولدوغونو باشا دوشمك اوچون، دؤولتي اولماديغي حالدا چوخدان اؤزونه ميللي بايراق منيمسه ميش كورد حركتيني، اؤزه لليكه توركييه و عراقدا اينجه له مك يئته ر. <br /><br />البتته داوام ائده ن بو تارتيشمالار، گونئي آزربايجان اوچون بللي بير ميللي بايراقلا سونوجلانيرسا، داها ياخشي اولار. آنجاق بو تارتيشمالار هر هانسي بير بايراغا سونوجلانماسا دا، تك باشينا بئله بير تارتيشمانين ياپيلماسي بيله، بيزيم فارسلاردان آيريشماميزا، دولاييسي ايله ميللتله شمه ميزه يارديم ائده جكدير. بو اوزدن ده، بو تارتيشما آلقيشلانمالي و يايقينلاشديريلاراق درينله شديريلمه ليدير. <br /><br />٢- بو قونونون فارس مئديياسي اوزره ينده كي ائتگي و يانقيسي دا اؤنه مليدير. بو تارتيشمانين ياپيلماسي، بيزيم ميللي مساله و گونده ليكلريميزين فارس خالقيندان فرقلي اولدوغونون بير قانيتيدير. بو آيريجا تورك خالقي و گونئي آزربايجان`ين اؤز گونده ميني بليرله مه و داهاسي آزربايجان ميللي دئموكراتيك حركتينين موديرييتينين فارس و ايرانچي-سراسري تشكيلاتلاردان تامامي ايله آيري و موستقيل اولدوغونون گؤسته رگه سيدير. بئله بير آدديم، گئچميشده و بنزه ري دوروملاردا گؤرولدويو كيمي، موطلق شكيلده فارس تشكيلات و شخصييتلري، سيياسي اولاراق تعويض وئرمه و گوذشته گئتمه يه مجبور ائده جكدير. <br /><br />٣- بايراق تارتيشماسيني گره كلي قيلان اوچونجو بير قونو، بؤلگه ده كي دنگه سيز ميللي دورومدور. بيزيم قونشولار، اؤزه لليكله سورونلو اولدوغوموز ايكي قونشوموز يعني فارس و كورد (و قوزئيده ائرمني) خالقلاري چوخ سورعتله ميللتله شمه سوره جينده ايله رله يير، حتتا اونو بيتيرميشديرلر. بونون طبيعي سونوجو اولاراق دا ميللتله شمه نين، عئيني حالدا بيرله شديريجي اولان ذئهني شرطلرينين هاميسيني، بير بير الده ائدير و يا الده ائتميشديرلر. ميللتله شمه نين بيرله شديريجي ذئهني شرطلرينين باشيندا، "اورتاق تاريخ حيسسي"، "اورتاق وطن تانيمي"، "اورتاق ديل، ادبييات، خط و ايملا"، "اورتاق سمبوللار" و "اورتاق تقويم" ساييلابيله ر. بيز ايسه اورتا دوغو، قافقاز و آناتولويا داغيلميش آزربايجان توركلري اولاراق، يوخاريدا ساييلان ميللتله شمه نين ذئهني شرطلري آچيسيندان و هئچ بير يؤندن بوگون فارس، كورد و ائرمني خالقلاري ايله آياقلاشا بيلمه ريك. بيز ميللتله شمه سوره جينده بو خالقلاردان اونلارجا ايل، بلكه ده يوز ايلدن آرتيق داليداييق. <br /><br />بيزيم بو ميللي گئري قالميشليغيميز و قونشولاريميز اولان كورد و فارسلارين ميللتله شمه آشامالارينداكي بيزيمله آرا، حتتا اوچوروم آچمالاري، ياخين گله جكده بيزه چوخ جيددي سورونلار ياراداجاقدير. بو سورونلارين باشيندا گئرچه كله شمكده اولان "تورپاق ايتيرمه" اولاسيليغي گلمكده دير. منجه اينديكي دورومدا بيز بو ايكي خالقلا وار اولان ميللتله شمه آراميزي سورعتله قاپاتماز ايسه ك؛ غربي آزربايجان، كوردوستان، كيرمانشاهان و همدان اوستانلاريندا تورك-آزربايجان تورپاقلاريني كوردلره؛ و مركزي، قزوين، همدان، قوم، تئهران و حتتا زنجان اوستانلاريندا فارسلارا بؤيوك تورپاق قاپديرماقلا اوزله شه جه ييك. آنجاق گونئي آزربايجان`ين اؤزونه عاييد ميللي بير بايراغا قاووشماسي، سمبوليك و عئيني اولاراق خالقيميزين ميللتله شمه سوره جيني قيپيرداديب يئيينله شديره جكدير، اليميزي بو ايكي خالق قارشيسيندا گوجله نديره جك و تورپاق ايتيرمه ريسكيني آزالداجاقدير. دوغروسو كوردلرين اورمودا كوردوستان بايراغي قالديقلاري بير حالدا، گونئي آزربايجان`ين بايراقسيزليغي آبسورد گؤرونور.<br /><br />٤- بايراق تارتيشمالارينين دؤردونجو فايداسي، بيزه سيياسي مساله لري تارتيشمايي اؤيره تمه، دئموكراتيك دييالوق آلانيندا ورزيش و تمرين ائتمه، چوخ سسليلييه آليشما، يئكه (ماكرو) ميللي سورونلاريميز حاققيندا چئشيتلي، يئني دوشونجه لر اوره تمه، اونلارا اؤزگون چؤزوملر بولما قابيلييتيميزي گليشديرمه و بونلارين هاميسي ايله ايلگيلي، وارسا ضعف و اكسيكليكلريميزين نه لر اولدوغونو اؤيره نمه ميزه فورصت و ايمكان ياراتماسيدير. بئله بير بحثه گيريشمك، آيريجا بيزي قارشيلاشديغيميز مساله لردن قورخمامايا، لاپ ترسينه اونلارين اوستونه گئتمه يه آليشديرار. بيز بوگون گونئي آزربايجان`ين ميللي بايراغي كيمي بسيط بير قونونو تارتيشانميرساق، تارتيشماني باشارميرساق، تارتيشماق بيله ايسته ميرسه ك، ياخين گله جكده چوخ داها جيددي مساله لريميزين البتته كي ايچينده قالاجاق و بوغولاجاييق. <br /><br />دئمه لي بيز بوگون جيددي گؤرونمه يه ن بايراق بحثيني، جيددي بير شكيلده اؤزوموزو اولقونلاشديرماق، گليشديرمك، مدنيله شديرمك و دئموكراتيكله شديرمك اوچون قوللانماليييق. بايراق دئموكراتيك يوللارلا سئچيلمه مه يه بيلير، آنجاق دئموكراتيك يوللارلا ياپيلان بايراق تارتيشماسي، بيزي اولقونلاشديرار، مدنيله شديره ر و دئموكراتلاشديرار. اينديليك بو بحثلر، بير سيرا سيياسي فععال و آيدينلاريميزين مدني تارتيشما آدابينا ياد و دار گؤروشلو اولدوغونو اورتايا قويسا دا، بو آجي گئرچه ك بيزي مايوس ائتمه مه ليدير. بلكه بيز بو فورصتي اؤز اكسيكليك و قوصورلاريميزي اورتايا چيخارتما، اونلاردان درس آلما، تجروبه قازانما و اونلاري گئده رمه اوچون ايشله تمله ليييك. <br /><br />٥- بو بحثلرين باشقا بير ياراري، ايندييه جه ن تارتيشيلمايان، تابو ساييلان چوخ ساييدا قونونو اورتايا چيخارماسي و ديشا وورماسيدير. منجه بو يارار، باشلي باشينا بؤيوك بير قازانيمدير. اؤرنه يين، بو تارتيشمالار سيراسيندا اورتايا چيخان بير نئچه مساله بئله دير:<br /><br />-گونئي`ين قوزئي`دن آيري و اؤزگون سيياسي كيملييك، سوره ج و ائحتيياجلاري اولدوغو، <br /><br />-قوزئي آزربايجانلا گونئي آزربايجان`ين بير بيري ايشلرينه نه اؤلچوده و هانسي بير شرطلرده قاريشابيله جكلري، <br /><br />-بيرله شيك آزربايجان`ين نئجه اولوشاجاغي، بونون گونئي مساله سيني چؤزمكده نه اؤچوده اؤنه ملي اولدوغو و نه قده ر حئسابا قاتيلماسي گره كدييي، <br /><br />-ائلچي به ي`ين اؤزه لليكله گونئيله ايلگيلي دوغرو ويانليشلاري، <br /><br />-حركتده گاموح`ا دا حاكيم اولان دئسپوتلوق، اينحيصارچيليق، شخصييته پرستيش و اورتا مخرجه يئتيشمك نييتينين يوخلوغو كيمي ايلكه ل توتوم و داورانيشلارين وارليغي، <br /><br />-گونوموزده كي فئدئرالچي قوروپلارين چوخونون خالقيميزين يئكه مساله لرينين نه اولدوغونو يانليش تشخيص وئرمه لري، ايران مركزلي دوشونوب داورانمالاري، گونئي`ين اؤزگون سيياسي و ميللي سيمبوللارا صاحيب اولماسيندان قورخمالاري و بونا قارشي چيخمالاري، حتتا ٨٠ ايل بوندان قاباق اؤزونه بايراق سئچه ن آزاديستان دوشونجه سيندن ده گئريده اولمالاري، بونون ايسه اونلاري قيراقلاشديماسي (مارژيناللاشديرماسي)، حركتين ديشينا ايته له مه سي و اونلارين حاققيندا ايرانچي اولدوقلاري شوبهه لريني ياراتماسي<br /><br />-سيياسي فععاللاريميزدان بير چوخونون موطلق شكيلده تورك آزربايجان تاريخي و دؤولتلري (قاجار- افشار- صفوي؛ آغ قويونلو-قاراقويونلو-ائلدنيزلي؛ ائلخانلي-جالاييرلي-تيمورلو؛ خارزمشاهلي-سلجوقلو-غزنه لي؛ .....) حاققيندا بيلگيسيزليكلري، اونلارين ميراث، سوننت و سمبوللاريني تانيما و قورومايا اؤنه م وئرمه مه لري، بونا گره ك دويمامالاري<br /><br />-سيياسي فععاللاريميزين موطلق چوخونلوغون آزربايجان توركلرينين توركيه، عراق و سورييه ده اولان ديياسپورالاريني هئچه سايمالاري، اونلارلا هر هانسي ميللي بير باغي حيسس ائتمه مه لري، اونلارا ياخينلاشما كيمي بير مساله لرينين اولماييشي<br />.... <br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-4859714520488677557?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-30345262678782178802008-07-29T13:37:00.000-07:002011-12-24T08:30:11.335-08:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: center"><br /><br /><strong>تاريخ فشرده پرچم آزربايجان جنوبي در سده بيستم<br /><br />مهران بهاري<br /><br />http://millibayraq.blogspot.com/<br /><br />سؤزوموز </strong><br /><p style="text-align: justify"><br />در ارتباط با سمبل ملي-تاريخي پرچم در ايران قرن بيستم، شاهد دو گرايش متضاد در ميان دو گروه ملي عمده اين كشور هستيم. گرايش اول عبارت است از قلب تدريجي ماهيت پرچم سبز و سفيد و سرخ افشاري-قاجاري و نشان شير و خورشيد و شمشير سلجوقي-مغولي-قزلباشي به نمادي ايراني-زرتشتي-پارسي- آريائي از سوي دولتين پهلوي-جمهوري اسلامي، قوميتگرايان فارس و نژادپرستان آريائي؛ و تصاحب گام به گام اين پرچم و نشان تاريخي دول تركي و آزربايجاني حاكم بر ايران از سوي قوم فارس. گرايش دوم نيز واكنشي به گرايش مذكور و در جهت خلاف آن، يعني اعراض و دوري گام به گام و تدريجي تركان و آزربايجانيان از اين پرچم و نشان اصلا تركي و آزربايجاني، اما غصب شده توسط قوم همسايه فارس مي باشد. <br /><br /><strong>گرايش نخست:</strong> پرچم مشروطيت ايران، فرم تركيب شده دو عدد از پرچمهاي سلطنتي و دولتي دوره ناصرالدين شاه، پادشاه دولت تركي و آزربايجاني قاجار است. اين دو پرچم خود برآيند و ميراث سنن دولتمداري بسيار طولاني دهها امپراطوري و دولت و بيگليك و اتابكي توركي در تاريخ مي باشند. به طور خلاصه، سه رنگ سبز و سفيد و سرخ اين پرچمها، ميراث دولتهاي افشاري-قاجاري بوده؛ نشان شير و خورشيد و شمشير آنها گذشته و هويت سلجوقي-مغولي-قزلباشي دارد. تركيب پرچمهاي مذكور ناصري در دوره مشروطه به عنوان پرچم مشروطيت و سپس دولت پهلوي قبول شده است. پس از آن، رابطه اين پرچم با اصل، هويت، گذشته و تاريخ تركي و آزربايجاني خود منقطع و براي آن شناسنامه و هويت جديد و جعلي آريائي- ايراني-زرتشتي-پارسي جعل گرديده است. به گونه اي كه اكنون اين پرچم اصلا ترك و آزربايجاني، در ايران و خارج آن به نادرستي سمبل ملي قوم فارس و دولتمداري ايراني شمرده مي شود.<br /><br /><strong>گرايش دوم:</strong> به موازات تغيير شناسنامه و هويت پرچم سه رنگ تركي و آزربايجاني قاجاري-مشروطيت از سوي فارسها و دولت ايران، تركان اين كشور و آزربايجانيان جهان نيز در واكنشي اعتراضي تدريجا از آن اعراض نموده اند. به گونه اي كه امروز پس از يك صد سال، قاطبه جريانات و گروههاي سياسي ترك گرا و آزربايجان مركز، كلا اين پرچم را نفي و به طرح پرچمي جديد براي آزربايجان بر خاسته اند. نخستين اين جريانات در آغاز قرن بيستم "مجلس اتحاد اسلام آزربايجان" به مركزيت اورميه، و نخستين آنها در سالهاي اخير "تورك دئموكراتيك پيلاتفورمو" در پايان قرن بيستم است. البته در گذشته جريانات و گروههاي سياسي آزربايجاني معتقد به تماميت ارضي ايران -كه جريان غالب در سياست ترك و آزربايجان بودند- عمدتا از نفي اين پرچم خودداري كرده، و صرفا به جرح و تعديل در آرم مياني پرچم مشروطيت اكتفا نموده اند. نمونه اين جريانها "حكومت آزادستان"-١٩١٨ و "حكومت ملي آزربايجان"-١٩٤٥ است. اما جريانات و گروههاي سياسي آزربايجاني معاصر ايرانگرا و معتقد به تماميت ارضي ايران- كه امروزه جرياني حاشيه اي در سياست ترك و آزربايجانند- در گام بزرگي به عقب، حتي از پيشنهاد پرچم براي آزربايجان جنوبي نيز ابا دارند. نمونه اينگونه جريانات، ج.ف.د.آ (جنبش فدرال دمكرات آزربايجان) است. <br /><br /><strong>بيرقهاي دولت تركي آزربايجاني افشار با نوارهاي سبز، سفيد و سرخ </strong><br /><br />پرچم سه رنگ فعلي ايران، يعني نوارهاي سرخ و سبز و سفيد، يادگار بيرق دولت تركي آزربايجاني افشار است. اين رنگها نخستين بار توسط شخص نادرشاه افشار و با الهام از پرچمهاي سرخ و سفيد و سبز امپراتوري تركي عثماني انتخاب و پذيرفته شده و بر روي پرچمهاي سلطنتي و نظامي دولت تركي آزربايجاني افشار بكار رفته اند. كاربرد سه رنگ و نوار سبز و سفيد و سرخ همزمان در پرچمها در وضع و حالات مختلف و ايجاد بيرقهائي صرفا متشكل از سه رنگ فوق، با الهام از رنگهاي پرچمهاي امپراتوري توركي عثماني در دوره افشاري، يكي از مهمترين دگرگونيها در تاريخ پرچم دولتهاي توركي-آزربايجاني است. نادر شاه افشار از توركمانان آزربايجان (ايل افشار، اويماق قريخلي)، اصلا از آسياي صغير ويا تركيه امروزي بود و خود را هم تبار عثمانيان شمرده، دولت عثماني را نيز خليفه كل جهان اسلام و دنياي تورك مي دانست. وي از جنبه هاي بيشماري متاثر از اين دولت بوده است. يكي از اساسي ترين تاثيرپذيريهاي نادرشاه از دولت عثماني، اقتباس سه رنگ سرخ و سفيد و سبز از پرچمهاي اين دولت و طراحي بيرقهاي دولت افشاري با الهام از آنها مي باشد. رنگ سرخ در پرچم نادرشاه افشار، ملهم از پرچمهاي سرخ رنگ دولت عثماني است، كه آن نيز به نوبه خود رنگ اصلي پرچم بسياري از دولتهاي توركي باستان و همچنين دولتهاي بي شمار توركي متاخر، از جمله سلجوقيان بوده است. رنگ سبز در پرچم نادرشاه افشار ملهم از پرچمهاي سبز رنگ دولت عثماني است، كه آن نيز به نوبه خود نشانه اي قراردادي براي اسلام در اين امپراتوري بوده است (رنگ سبز، نشانه اسلام نيست؛ نشانه اي است كه عثمانيان براي امور ديني اسلامي جعل كرده و بكار مي برده اند).<br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/bayraq-nadirshah.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><strong>ناديرشاه افشار`ين بايراغي</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />در مينياتوري در پشت جلد كتاب «ترهت الاواح» ترسيم شده در اوايل سلطنت ناصر الدين شاه، كه مجلس جنگ دو امپراتور تورك، نادر شاه افشار و محمد شاه كوركاني پادشاه هند را نشان مي دهد، سپاهيان دولت تركي آزربايجاني افشاري بيرق هايي سه گوش و نوكدار با متن سفيد رنگ در دست دارند. قسمت خارجي دور اين بيرقها را نواري سرخ و قسمت داخلي آن را نواري سبز رنگ احاطه كرده است. پرچم به¬يليك يا بيرق سلطنتي (شاهي) نادر خاقان نيز، از ابريشم زرد و سرخ همراه با تصوير شير و خورشيد قزلباشي بود. در وسط پرچم شيري زرين با دم علم كرده به صورت نيمرخ در حال راه رفتن ايستاده و شمشيري در دست ندارد. در پشت شير، خورشيدي نيمه طلوع كرده ترسيم و بر شعاع آن و در درون دايره خورشيد عبارت قرآني "المک الله" آمده است. همچنين در قسمت وسط و پايين "جقه‌ي نادري" كه اينك در موزه‌ي جواهرات سلطنتي در بانك مركزي ايران محفوظ است، تزئينات متقارني از اشكال لوله‌هاي توپ و نيزه و پرچم و طبل ديده مي‌شوند كه در آن، پارچه بيرق مستطيل شكل و مركب از سه رنگ سرخ و سفيد و سبز است و رنگها با سنگهاي ياقوت و الماس و زبرجد (زمرد كم رنگ) نمايانده شده اند. <br /><br /><strong>پرچم مشروطيت ايران پرچم دولت تركي- آزربايجاني قاجار در عهد ناصرالدين شاه است</strong><br /><br />يكي از بيرقهاي دولت تركي آزربايجاني قاجار كه در زمان ناصرالدين شاه بر روي ساختمانهاي سلطنتي و دولتي در قلمرو قاجاري بر افراشته مي شد، داراي سه نوار سبز و سفيد و سرخ بود. رنگها و آرم اين پرچم ملهم از پرچم نادر شاه افشار و فرم تكامل يافته آن است. در اين بيرق كه از همه بيرقهاي قاجاري معروفتر بود، عرض نوارها مساوي نبوده در بالا پارچه‌ اي سبز؛ در پايين، پارچه ‌اي سرخ يا ارغواني؛ و در وسط پارچه ‌اي عريضتر از دو نوار ديگر به رنگ سفيد دوخته مي شد. بر اين بيرق، شير و خورشيد و شمشير تركي (سلجوقي-مغولي-قزلباشي) بزرگي بر روي قسمت سفيد نقاشي مي گرديد. در اين دوره همچنين بيرق مشابه ديگري با سه نوار سبز در بالا، سفيد در قسمت وسط و سرخ رنگ در قسمت پايين وجود داشت كه در آن، متفاوت از بيرق قبلي، سه نوار عرضا متساوي بودند و شير و خورشيد و شمشير تركي (سلجوقي-مغولي-قزلباشي) بر روي هر سه رنگ امتداد مي يافت. اين بيرق نيز مانند بيرق قبلي، بر ابنيه دولتي و سلطنتي افراشته مي شد. <br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/36-30-1d.gif" width="300" height="100" align="center"> <br /><strong>ناصرالدين شاه دؤنه مي تورك آزربايجان قاجار دؤولتي بايراقلاريندان</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />در برخي منابع فارسي ادعا مي شود كه "رنگهاي كنوني پرچم ايران را در مشروطيت اول اختراع كرده‌اند"، و يا اينكه "طراحي و تقسيم بيرق مشروطيت به سه رنگ سبز و سفيد و سرخ، ابتكار و ايجاد مشيرالدوله است". اين ادعاها مقرون به حقيقت نيست، زيرا همانگونه كه فوقا مشاهده مي شود در ميان بيرقهاي دولتي و رسمي دولت تركي آزربايجاني قاجار در دوره ناصرالدين شاه بيرقهايي مشابه بيرق دوره مشروطه وجود داشته و علاوه بر آن، بسيار پيش از دوره ناصري در زمان نادرشاه افشار، دولت تركي آزربايجاني افشاريه نيز به تقليد از بيرقهاي عثماني داراي بيرقهايي با سه رنگ سبز و سفيد و سرخ بوده است. البته از حدود سال ١٣١٩ ه. ق. تا تصويب متمم قانون اساسي و ايجاد بيرق سه رنگ دوره‌ مشروطه، به جاي پرچمهاي ناصري، پرچم ديگري به عنوان پرچم دولت قاجاري بكار رفته است. در اين پرچم، حاشيه سبز رنگي در سه طرف متن سفيد با آرم شير و خورشيد و شمشير تركي بكار رفته و طرف ميله بيرق نيز بدون حاشيه است. <br /><br />و اما كاري كه مشيرالدوله تبريزي به هنگام نوشتن متمم قانون اساسي انجام داده، انتخاب دو بيرق مذكور از ميان بيرقهاي متعدد دولت تركي آزربايجاني قاجار دوره ناصري، تركيب آندو و سپس معرفي بيرق حاصله به عنوان بيرق مشروطيت است. وي ايده مساوي بودن عرض سه نوار را از بيرق نخست و ايده قرار دادن آرم شير و خورشيد و شمشير تركي در وسط نوار سفيد را (در داخل نوارهاي سرخ و سبز امتداد نمي يافت) از بيرق ديگر دوره ناصري اخذ كرده، و تركيب آنها را در بيرق مشروطيت بكار برده است. پس از تصويب متمم قانون اساسي كه بموجب اصل پنجم آن «الوان رسمي بيرق ايران سبز و سفيد و سرخ و علامت شير و خورشيد» اعلام گرديد، رفته رفته، بيرق مصوب مجلس شوراي ملي، جاي بيرقهاي رسمي سابق و پرچمها و علمهاي متفرق ديگر را گرفته، بتدريج در سرتاسر قلمرو قاجاري متداول گرديد. <br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/36-30-1c.jpg" width="300" height="200" align="center"> <br /><strong>مشروطييت بايراغي- ميرزا يوسف خان مشيرالدوله تبريزي</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />با اين اوصاف، بيرق مشروطيت اصلا تركيب دو بيرق دولت تركي آزربايجاني قاجاري به عهد ناصرالدين شاه كه خود ملهم از بيرق دولت تركي آزربايجاني افشاري است مي باشد و بنابراين مانند همه بيرقهاي دولت قاجار و ديگر دولتهاي تركي و آزربايجاني قبل از آن، تماما شناسنامه و هويت تركي و آزربايجاني دارد. انتخاب و تعديل اين بيرق از سوي دولتمرد و روشنفكر تورك و آزربايجاني مشيرالدوله تبريزي، نه تنها اين وضعيت را عوض نكرده، بلكه هويت و شناسنامه تركي و آزربايجاني اين بيرق را پررنگتر نموده است. (ميرزا يوسف خان مستشار الدوله تبريزي مولف كتاب "يك كلمه"كه نقشي عظيم در روشنگري مردم ايران در عصر قاجار داشت، نخستين روشنفكر ترك و آزربايجاني است كه افكار مدرن و مترقي اي مانند "منشاء قدرت دولت، اراده جمهور ملت است؛ تفكيك قدرت دولت از قدرت روحاني ضروري است؛ حقوق انساني مسلمانان و اقليتهاي مذهبي و اعتقادي برابر است؛ تمام شهروندان در مقابل قانون برابرند و ..." را به ايران وارد كرده است). <br /><br /><strong>نگاهي به عناصر توركي پرچم ايران و سير تطور آنها در بيرقهاي دول تورك</strong><br /><br />تاريخ تورك يك واحد يكپارچه است. دولتها و خاندانهاي توركي در تاريخ و سنن دولتمداريشان ادامه و وارث يكديگر بوده اند. دولت تركي آزربايجاني قاجار نيز از آسمان نيافتاده است. اين دولت ادامه دولت هاي تركي آزربايجاني افشاري و صفوي است. دولت صفوي ادامه دولتهاي توركي آزربايجاني آغ قويونلو، قاراقويونلو و ايلخاني است. دولت ايلخاني ادامه دولتهاي اتابكان و ايلكانيان و ائلدنيزيان و احمد يليان و .... در آزربايجان و ايران است. آن دولتها نيز بنوبه خود ادامه دولت توركي خارزمشاهيان كه خود ادامه دولت توركي سلجوقيان كبير بود است. دولت سلجوقيان كبير وارث و ادامه قاراخانيان، دولت قاراخانيان ادامه دولت اويغوري، آن نيز ادامه دولت گؤك تورك، آن هم ادامه دولت آپارها، آپارها ادامه سيئن پيها و سيئن پيها ادامه كونها و ... مي باشند. اين سلسله ها و خاندانهاي پي درپي، عناصر بلاانقطاع يك واحد دولت توركي و يك سنت دولتمداري واحد توركي در تاريخ اند. <br /><br />تلقي پرچم سه رنگ امروزي به عنوان سمبلي ايراني (زباني و تباري) غلطي مشهور ناشي از جعل تاريخ است. پرچم سه رنگ سبز و سفيد و سرخ، پرچمي افشاري-قاجاري و نشان شير و خورشيد و شمشير نشاني سلجوقي-مغولي-قزلباشي و در نتيجه كل اين پرچم، پرچمي تركي و آزربايجاني است. اين پرچم، از هيچ جنبه ربطي به قوم فارس و يا ديگر اقوام ايراني زبان (ايرانيك، خانواده زباني متعلق به زبانهاي هند و اروپايي و تبار منسوب به ايشان و يا دولتهاي آنها) نداشته؛ تماما ريشه، منشاء، هويت و تاريخي توركي دارد. حتي تمام كلمات مربوط به اينگونه سمبلها از "پرچم-بچكن" تا "بيرق-بيدق" و "توغ-طوق" و "سانجاق" و "بنجق-مونجوق" و "جالاو-يالاقو"، "ياق" .... در زبان فارسي، واژه هائي توركي بوده (به غير از چند كلمه رايت و علم و ... كه منشاء عربي دارند) و معادل فارسي ندارند. پرچم افشاري-قاجاري سه رنگ، منقوش به نشان سلجوقي-مغولي-قزلباشي شير و خورشيد و شمشير، بيشك جزيي از تاريخ سياسي، فرهنگي و اعتقادي گروهها و دول تركي و آزربايجاني حاكم بر ايران، بخصوص غلات قزلباش (بويژه صفوي، افشار، و قاجارها) كه اصلا از خاك آسياي صغير- تركيه و سوريه امروزي بوده اند، مي باشد. <br /><br />در زير به طور فهرست وار به تطور تاريخي عناصر تشكيل دهنده اين پرچم توسط دولتهاي تورك اشاره مي شود: <br /><br /><strong>الف-سه رنگ و نوار سبز، سفيد و سرخ افشاري-قاجاري</strong><br /><br /><strong>رنگ سرخ در پرچم ترك:</strong> در نزد اقوام و دولتهاي توركهاي باستان رنگ قرمز نماد تركيت، نشانه جنوب، سمبل خدا، ارواح محافظت كننده، خانه، صلح، استقلال و آزادي است. در دوره توركان باستاني شامان، بيرقهايي كه به شرف ارواح برافراشته مي شده اند به رنگ سرخ بوده اند. رنگ سرخ بويژه در پرچمهائي كه در زمان جنگ بر افراشته مي شدند بكار مي رفته است. طبق منابع چيني در اوتاق خاقان قيرقيزهاي شمال، از معاصرين هونهاي آسيايي، پرچمي به رنگ سرخ افراشته بوده كه همه به آن اداي احترام مي كرده اند. در داستانهاي حماسي ماناس قيرقيزها نيز، بايراق سرخ رنگ ذكر شده است. تركان اوغوز پس از قبول دين اسلام، موفق شده اند كه به سنن تاريخي خود از جمله فرهنگ پرچم و رنگ سرخ آن پايبند باشند. آنها در قرن ١١ ميلادي داراي پرچمي به رنگ سرخ بوده اند كه به آن، مانند امروز، بايراق گفته ميشد. نخستين بار در تاريخ سياسي دولتهاي مسلمان تورك، دولت قاراخاني است كه پرچمي دولتي از پارچه اي سرخ و يا ترنجي به نام "آل" را بكار برده است. در قيام آلدونلار (قيزيل اه¬يينليلر- آل گيييمليلر، به فارسي خرميان) آزربايجان به رهبري باي¬بك بر عليه نيروهاي اشغالگر عرب، از سوي اين مقاومت نيز پرچمهائي سرخ بكار برده شده و از اينرو از سوي تاريخنگاران اين حركت به نام آلدونلار (قيزيل اه¬يينليلر-قيرميزي گيييمليلر) و به عربي محمره و به فارسي سرخ جامه¬گان مشهور شده است. به فرماندهان غزنويان پرچمهائي پارچه اي به رنگ قرمز داده مي شده است. آتابك محمد پهلوان از سلجوقيان داراي پرچمي سرخ با فيگور اژدها بر روي آن بوده است. ارتش توغرول اوغلو آرسلان (ارسلان ابن طغرل) از سلجوقيان عراق داراي پرچمي ابريشمي به رنگ سرخ بوده است. سلجوقيان آناتولي (آسياي صغير) علاوه بر ديگر پرچمها، پرچم سرخ (آل بايراق) را نيز بكار برده اند. ارتش اين دولت تركي، پرچمهايي به رنگ سرخ و يا زرد كه بر آنها سمبولهائي مانند سمبولهاي ديگر دول توركي نقش بسته بود، داشته است. امپراتور تيمور به علامت حكمراني خود، علاوه بر پرچم سفيد، پرچمهايي به رنگهاي زرد، قرمز و يا بنفش را نيز بكار برده است. امير احمد خلج از دولت توركي خلج هندوستان داراي پرچمي به رنگ سرخ بوده است. دولت جاندار اوغوللاري (در شمال شرقي تركيه، در سواحل درياي سياه، بين سالهاي ١٤٦١-١٢٩١) داراي پرچمي به رنگ سرخ با قرص ماهي زرد رنگ بر آن بوده است. دولت گرميان اوغوللاري داراي پرچمهائي از پارچه سرخ بوده كه در دنيزلي و آلاشهير (آلاشهير قيزيل افلاديسي) بافته مي شده اند. در قرن ١٤ ميلادي رنگ پرچم عثمانيان سرخ بوده است. توپچيان (توپچو اوجاغي) در سپاه عثماني پرچمي به رنگ قرمز داشته اند كه بر آن يك توپ نقش شده بود. نارنجك اندازان نيز داراي پرچمي به همان رنگ با نقش توپي در ميان آن بوده اند. اوجاق سپاهي پرچمي سرخ داشت كه بر آن دو هلال ماه نقش بسته بود. اورخان غازي از عثمانيان در جنگها مانند پدر و جد خويش سانجاق قرمز را بكار مي برد. سلطان محمد فاتح پرچمي به رنگ سرخ داشته است. در طول قرن نوزده نيز پرچمهاي دولت عثماني عموما به رنگ قرمز همراه با نقش ماه و ستاره بوده اند. در قرن نوزده پرچمهائي كه خاندان عثماني را تمثيل مي نمودند، به رنگ سرخ بسيار تند (آلبالوئي) بوده اند كه در ميانشان خورشيد تو خالي هشت گوشه اي وجود داشت. <br /><br />در تاريخ معاصر آزربايجان و ايران، آغامحمدخان قاجار كه داراي شعور ملي توركي برجسته اي بود، با تبعيت از سنن دول توركي باستان و قديم پيش از خود، رنگ سرخ را تنها رنگ پرچم خويش قرار داده است. پس از وي در دوره فتحعلي شاه قاجار، بيرق هاي بزرگ جنگ به رنگ سرخ بوده اند. در وسط اين بيرقهاي يکسره سرخ، شيري نشسته (بي شمشير) و خورشيدي بر پشت آن که پرتوهايش سراسر پرچم را مي پوشاند قرار دارد. "ردليك" در باره رنگ سرخ پرچم فتحعلي شاه مي گويد: "... رنگ سرخ از پرچم سلسله تركان سلجوقي كه سالها در ايران سلطنت كرده‌اند گرفته شده و چندان هم بي دليل نيست. زيرا فتحعلي شاه از سلسله قاجاريه بود و اصلاً از نژاد ترك مي‌باشد. ...." بيرق محمد شاه قاجار نيز به رنگ سرخ بوده است.<br /><br /><strong>رنگ سبز در پرچم ترك:</strong> در نزد توركهاي باستان رنگ سبز نشانه شرق، سمبل حيات، تازگي و جواني است. طبق ابودلف پرچم قيرقيزها در قرن ده ميلادي به رنگ سبز بوده است. غزنويان نخست داراي پرچمهائي به رنگ سبز بوده اند كه بر روي اين بيرقها، نام فرمانروايان و فرماندهان ترك نقش بسته بود. دولت آيدين اوغوللاري (در جنوب غربي تركيه بين سالهاي ١٤٢٦-١٣٠٨) داراي پرچمي به رنگ سبز بوده است. پرچم سبز رنگ از ديرباز در ميان عثمانيان نيز بكار مي رفته است. رنگ سبز، سمبلي قراردادي به نشانه اسلام در پرچمهاي امپراتوري عثماني بوده (و نه سمبلي كه دين اسلام براي خود تعيين كرده باشد). پرچم سبز در دوره عثماني بويژه در هنگام غزا و جنگ با كفار بكار مي رفته و بر روي آنها هلال و خورشيد با اشعه هايش تصوير، و كلمه شهادت و بخشهائي از سوره فتح نوشته مي شد. بنا به تاريخ لطفي در جنگ چالداران، در سپاه عثماني پرچم سبز رنگ بكار رفته است. همچنين بنا به اولياء چلبي سواران روم ائلي هنگام هجوم، پرچم سبز بكار مي برده اند. در زمان سلطان سليم قانوني، اوجاقهاي قاپي قولو، پرچمهايي به رنگ سبز بكار مي برده اند. در دوره عثماني پرچم سبز، همچنين در نيروي دريائي و سانجاقها بكار مي رفته است. چنانچه پرچم باربادوس فرمانده نيروي دريائي كه داراي نقش ذوالفقار نيز مي باشد، به رنگ سبز است. در زمان سليمان قانوني علاوه بر سفيد، پرچمهايي به رنگ سبز و سياه نيز بكار رفته است. رنگ سبز در قرن نوزده بيشتر در كشتيهاي حجاج بكار برده شده است. طرح اين پرچمها همانند پرچم ملي عثماني و صرفا رنگ آنها سبز بوده است. <br /><br />پرچم شاه اسماعيل اول موسس امپراتوري تركي آزربايجاني قيزيلباش صفوي، با الهام از پرچمهاي سبز رنگ عثماني، يکسره سبز رنگ با آيه هائي از قران نوشته شده بر آن بود و بر بالاي آن تصوير ماه قرار داشت. در زمان فتحعلي شاه قاجار پرچم زمان صلح اين دولت نيز بيرقي يکسره سبز رنگ، با شيري نشسته شمشير بدست و خورشيد بر پشت بود. <br /><br /><strong>رنگ سفيد بر پرچم ترك: </strong>در نزد توركهاي باستان رنگ سفيد نشانه غرب و سمبل حاكميت و حكمراني بود. در برخي منابع پرچم چنگيزخان به صورت هلالي سياه رنگ بر زمينه اي سفيد توصيف شده است. پرچم دولت ايلخاني كه وارث مونقولها بشمار مي رود به رنگ سفيد بوده است. امپراتور تيمور، به علامت حكمراني خود، به همراه پرچهماي زرد، قرمز و بنفش، پرچم سفيد را نيز بكار برده است. دولت تكه اوغوللاري (دولتي در جنوب تركيه فعلي به مركزيت آنتاليا، بين سالهاي ١٣٢١-١٤٢٣)، داراي پرچمي با زمينه سفيد كه بر آن ستاره اي شش پر نقش بسته بود بودند. نخستين نمونه هاي پرچمهاي عثماني نيز به رنگ سفيد بوده اند. اورخان غازي توغ و سانجاق سفيد را به عنوان "يادگار سلجوقي و نشان حكمداري" در اقامتگاه خود محافظه مي نمود. در دوره متاخر عثماني پرچم سفيد رنگ، صرفا مخصوص پادشاه بود. اين سنت پس از فاتح تا زمان بايزيد دوم و سليم اول نيز ادامه يافته است.<br /><br />بر پرچم دولت تركي و آزربايجاني آغ قويونلو كه به رنگ سفيد بود، گوسفند و خورشيدي به رنگ سفيد نقش بسته بود. پرچم رسمي دولت قاراقويونلو نيز به رنگ سفيد بود. در موزه بحري‌ كرونبورگ دانمارك مربوط به دوره امپراتوري تركي آزربايجاني صفوي در قرن شانزدهم ميلادي، صورت پنج نوع بيرق ديده مي‌شود كه يكي از آنها بيرقي است چهارگوش با متن سراسر سفيد و با سه راس شير سياه در وسط آن. در زمان فتحعلي شاه قاجار، با الهام از پرچم سفيد ديپلماتيك سلاطين عثماني، استفاده از پرچم سفيد رنگ براي مقاصد ديپلماتيک و سياسي مرسوم شد. در تصويري که يک نقاش روس از ورود سفير فتحعلي شاه " ابوالحسن خان شيرازي " به دربار تزار روس به شهر پتروگراد کشيده، پرچمي يکسره سفيد رنگ منقوش به شير و خورشيد و شمشير تركي (سلجوقي-مغولي-قزلباشي)، پيشاپيش سفير در حرکت است. <br /><br /><strong>تركيب رنگهاي سبز، سفيد و قرمز بر پرچم ترك: </strong>در داستان هنگ ايگور كه از داستانهاي قديمي روسي است، از پرچم هاي سرخ و سفيد رنگ توركان قپچاق-كومان سخن مي رود. نيمه پرچم اصلي سپاه يئني چئري عثماني، سبز و نيمه ديگر آن قرمز بود و در ميانش شمشير ذوالفقار زردوزي شده بود. سواره قاپي قولو، پرچمي چاكدار از سه سو، نيمي قرمز و نيمي سبز بر سرنيزه هاي خود نصب مي كرده اند. امروز در موزه توپ قاپي و دنيز تركيه، بيش از صد پرچم و سانجاق مربوط به دوره عثماني موجود است كه عموما به رنگهاي سفيد، قرمز و سبز اند. اين پرچم هاي سپاهيان عثماني، اولگوي افزودن نوارهاي سبز و قرمز بر پرچمهاي دولتهاي توركي قيزيلباش حاكم بر آزربايجان و ايران مانند صفوي، افشار و قاجار و بويژه منبع اساسي الهام نادرشاه افشار (از تركان اوغوز- ايل افشار، اويماق قيرخلي، اصلا از آسياي صغير-تركيه امروزي) در طراحي پرچمهاي سه رنگ دولت تركي آزربايجاني افشار بوده اند. <br /><br />در دوره دولت تركي آزربايجاني افشاري، بيرقها بويژه پرچمهاي نظامي با توجه به عمليات گسترده نظامي نادرخاقان، اهميت فوق العاده اي يافت، چنانچه هر واحد نظامي بنرهاي خاص خود با نوارهاي سرخ و سفيد را داشت. بيرق هاي بزرگ سلطنتي دوره افشاري مثلثي شكل و نوكدار، با متن سراسر سفيد رنگ بودند و دور آنها را در قسمت خارجي نوار قرمز، و در قسمت داخلي نوار سبز احاطه كرده بود. اين نخستين كاربرد سه رنگ سبز و سفيد و سرخ بر پرچم و استفاده از پرچمهاي صرفا متشكل از اين سه رنگ در ميان دولتهاي تركي و آزربايجاني حاكم بر ايران است.<br /><br /><strong>بيرق مستطيل ترك: </strong>دولتهاي تركي آزربايجاني صفوي، افشار و قاجار تا دوره مشروطيت، گهگاه و در مقاطع مختلف بيرقهاي چهارگوش و مستطيل شكل نيز بكار برده اند. چنانچه در موزه بحري‌ كرونبورگ دانمارك صورت پنج نوع بيرق صفوي از قرن شانزدهم ميلادي ديده مي‌شود كه يكي از آنها بيرقي است بنام بيرق شاهزاده، به شكل چهارگوش با متن سفيد و با سه راس شير سياه در وسط آن. در قسمت وسط و پايين "جقه‌ي نادري" كه اينك در موزه‌ي جواهرات سلطنتي در بانك مركزي ايران محفوظ است، تزئينات متقارني از اشكال لوله‌هاي توپ و نيزه و پرچم و طبل ديده مي‌شود كه در آن پرده‌ي بيرق مستطيل شكل و مركب از سه رنگ سرخ و سفيد و سبز است. در دوران آغامحمدخان قاجار، سر سلسلهً قاجاريان نيز، پرچم هاي چهارگوشه بكار رفته است.<br /><br /><strong>ب- نشان سلجوقي-مغولي-قزلباشي شير، خورشيد و شمشير</strong><br /><br /><strong>خورشيد بر بيرق ترك:</strong> بنا به اعتقادات توركان باستان، و در باور شامانيسم خورشيد و ماه مقدس شمرده مي شد و بر روي مزارها آينه هايي كه سمبل ماه و خورشيد و منعكس كننده تنگري بودند گذاشته مي شد. اين عادت كه در ميان توركان هون نيز اجرا مي شد، اكنون هم در ميان برخي از تركان رايج است. خورشيد يكي از موتيوهائي است كه از آسياي ميانه به هنرهاي دستي تركان ايران، آزربايجان و آسياي صغير وارد شده و به وفور در بافته جات اقوام و ملل ترك مانند فرش و كليم و ججيم و زيلو و... بكار رفته است. اين نقش خورشيد عموما با اشعه هايش و به شكل تمام و يا نيمه تصوير مي شود. بر روي بعضي از پرچمهاي متاخر عثماني، هلال، ذوالفقار، خورشيد، و ماه و ستاره بكار رفته است. در قرن نوزده پرچمهائي كه خاندان عثماني را تمثيل مي نموده اند، به رنگ سرخ بسيار تند (آلبالوئي) بوده اند كه در ميانشان خورشيد تو خالي هشت گوشه اي وجود داشت (اين خورشيد هشت گوشه كم كم به ستاره هشت پر تبديل شده است). خورشيد در ميان تركان قزلباش و علوي، معادل خدا-خورشيد (تانري-گونش) تركان باستان بوده و تمثيلي از حضرت علي است. هم از اينروست كه علويان ترك اهميت فوق العاده اي به خورشيد (گونه¬شGünәş )، نور (ايشيقIşıq )، آتش (اودOd ) و آتشگاه (اوجاقOcaq ) ميدهند. بر پرچم و سکه هاي دوره شاه طهماسب، تصوير گوسفندي طلائي رنگ در مقابل خورشيد در حال صعود ترسيم شده است. در هر دو پرچم جنگ و صلح فتحعلي شاه قاجار، پرتوهاي خورشيد سراسر زمينه‌ي يكسره سرخ پرچم را فرا مي‌گرفت. <br /><br />نشان خورشيد بر پرچم اقوام و دولتهاي تركي، بر خلاف آنچه قوميتگرايان فارس ادعا كرده اند كوچكترين ارتباط و علاقه اي با مذهب- آيين ميترائيسم و تقدس خورشيد در آيين ايرانيان كهن ندارد. هيچ سند، مدرك، دليل، قرينه و يا سببي وجود ندارد كه بر اساس آنها بتوان بين نشانه خورشيد در پرچمها و سكه هاي اقوام و دولتهاي تورك و مونقولي و قزلباشي در تاريخ با اقوام ايراني و آيينهائي مانند زردشتيگري و ميترائيسم و ..... ارتباط و يا تاثيرپذيري حتي از دور قائل شد. <br /><br /><strong>شير بر بيرق ترك:</strong> تصوير نمودن حيوانات بر پرچمها، نشانگر ادامه سنت مقدس و خوش يمن شمردن برخي از فيگورهاي حيواني در ميان توركان باستان است. بر پرچم سياه رنگ فرمانرواي توركان ساكا، آلپ ارتونقا تصوير گرگ، اژدها، پلنگ، و يا شير نقش بسته بود. دولت غزنويان نخستين دولت تورك مسلمان است كه بر پرچمهاي سياه، سرخ و يا سبز خود، هلال ماه و حيواناتي مانند پرنده هما، شير و يا پلنگ را نقش كرده است. اين نخستين نمونه هاي جانداران بر پرچم دولتهاي توركي پس از اسلام است كه بعد از آن بر بسياري از پرچمهاي دول توركي حاكم بر ايران كنوني نقش بسته است. در سال ١٠٣١ ميلادي سلطان مسعود غزنوي دستور داد نقش و نگار يک شير جايگزين طرح ماه بر پرچم دولت توركي غزنوي شود. بر پرچم و سكه هاي بسياري از پادشاهان غزنوي مانند آرغون خان از قرن سيزده، نقش شير و يا پلنگ ترسيم شده است. بنا به متون ادبي بيادگار مانده از دوره سلجوقيان كبير، پرچمهاي اين دولت تورك داراي فيگورهاي اژدها (نماد محافظت)، شير (نماد قدرت) و پرنده هما (نماد سعادت) به همراه تصوير هلال ماه بوده است. بسياري از شاهان دولتها و اتابكي و بيگليكهاي گوناگون سلجوقي نام آرسلان (شير) داشته اند [از سلجوقيان كبير در آسياي صغير، قرن ١١: آلپ آرسلان، توغرول اوغلو آرسلان و كؤرپه آرسلان. از آرتوقلولار: قارا آرسلان، يولوك آرسلان، آرتوق آرسلان، قارا آرسلان. از راماضان اوغوللاري: آرسلان داوود. از دولقادارها (ذوالقدر): مليك آرسلان بگ. از همدان-آزربايجان سلجوقلولاري: آرسلان شاه. از ائلدنيزليلر: قيزيل آرسلان (مظفرالدين عثمان)، قيزيل آرسلان. از سلجوقيان كرمان-فارسستان: آرسلان شاه اول، آرسلان شاه دوم]. در دوره علاءالدين آرسلان، فيگورهاي شير و سيمرغ همزمان بكار برده شده اند. در سياحتنامه راهبي از فرقه فرانسيسكان متعلق به قرن چهاردهم ذكر مي شود كه دولت توركي مملوك مصر داراي پرچمي با نقش هلالي سفيد بر زمينه زرد، و نيز پرچمي با نقش شير در ميان دايره اي سياه بر زمينه اي زرد بوده است. در سراسر دوره مونقول و بعدها تيموري، فيگور سر شير بكار رفته است. سکه هاي مونقول، شير تنها را بکار برده اند. بر پرچم دولت توركي ايلخاني كه وارث مونقولها بشمار مي رود اژدها، شير و قاراقوش (سيمرغ) نقش بسته بود. در موزه بحري‌ كرونبورگ دانمارك مربوط به دوره امپراتوري تركي آزربايجاني صفوي در قرن شانزدهم ميلادي، بيرقي چهارگوش با متن سفيد و سه راس شير سياه در وسط آن ديده مي‌شود.<br /><br /><strong>خورشيد بر پشت و بالاي سر شير:</strong> نقش همزمان دوگانه خورشيد و شير به دوره دولتهاي توركي سلجوقيان، اتابكان فارس ويا خوارزمشاهيان نسبت داده شده است. در زمان خوارزمشاهيان و پس از آن سلجوقيان سکه هائي زده شد که بر روي آن نقش خورشيد بر پشت شير آمده بود، رسمي که به سرعت در مورد پرچمها نيز رعايت گرديد. بعد از انقراض سلجوقيان ايران،‌ شاخه‌اي از اين دولت در آسياي صغير تاسيس شد و سكه‌هايي ضرب نمود كه براي اولين‌ بار در يك طرف آنها نقش شير و خورشيد ديده مي‌شود. سکه هاي بسياري با نقش شير و خورشيد از غياث الدين کيخسرو، پسر علاء الدين کيکاووس و از پادشاهان سلجوقي روم (تركيه امروزي) بر جاي مانده است. سکه شناسان تائيد مي کنند که پيش از سکه هاي کيخسرو، در ميان دول تورك و اسلامي سکه اي با نقش شير و خورشيد ديده نشده و اين سکه ها نخستين سکه ها با نقش شير و خورشيد مي باشند. سرجان ملكم سفير فوق العاده انگليس كه در سال ١٢٢٤ هـ .ق. بدربار فتح علي شاه آمده، در تاريخ ايران كه بسال ١٢٣١ هـ .ق. در لندن به چاپ رسانيده در باره‌ي پرچم و علامت دولت تركي آزربايجاني قاجار مي نويسد: "سلاطين [ترك] ايران هم از قرنهاي بسيار صورت شير و خورشيد را از مخصوصات خود شمرده اند. ... اين صورت در سكه يكي از سلاطين سلاجقه قونيه ديده شده است. چون هلاكو اين سلسله را تمام كرد، احتمال دارد كه خود يا اعقاب و انسال او اين نقش را به علامت اين فتح اختيار كرده و از آن به بعد يكي از نشانهاي [دولتهاي تركي حاكم بر] ايران شده است ....". <br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/aslan-gunesh.gif" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br />بر روي پرچم موغولها، سمبل خورشيد و شير بكار رفته است. از خاندان تورك موغول همانند غازان خان و سلطان محمد خدابنده سكه هائي منقوش به شير و خورشيد باقي مانده است. از پادشاهان صفوي بعد از شاه اسماعيل نيز سكه هائي منقوش به شير و خورشيد باقي مانده است. به استناد سياحت نامهً ژان شاردن جهانگرد فرانسوي در دوران صفويان استفاده از بيرق هاي نوک تيز و باريک که بر روي آن آيه اي از قرآن و تصوير شمشير دوسر علي يا شير و خورشيد جاي داشته، رسم و بسيار رايج بوده است. پرچم به¬يليك يا بيرق سلطنتي (شاهي) نادر خاقان افشار، از ابريشم زرد و سرخ همراه با تصوير شير و خورشيد قزلباشي بود. نادر دو بنر ديگر، يكي با نوارهاي زرد و سبز و ديگري با زمينه اي زرد و چهارچوب سرخ طراحي كرده بود كه دومي در وسط داراي شير و خورشيد بوده است. پرچم آغامحمدخان قاجار عبارت بود از زمينه اي به رنگ قرمز که در ميان آن شير و خورشيدي در دايره سفيد بزرگي قرار دارد. برخي آورده اند كه شير و خورشيد، اولين نشان دولت تركي آزربايجاني قاجاري بود كه در زمان فتحعليشاه صورت رسمي پيدا كرد. سفير ارمني فتحعليشاه به نام «ملك شاه زاده مير داود ضادوريان» مقيم پاريس به سال ١٨١٧ در كتاب خود نقش همزمان شير و خورشيد بر پرچمهاي دولت تركي آزربايجاني قاجار را واكنشي به پرچمهاي دولت عثماني دانسته و چنين مينويسد: به همچشمي سلطان سليم سوم عثماني كه نشان "هلال" را پديد آورده و پادشاهان عثماني آنرا به اروپاييان و ديگران از ترسايان دهند، فتحعليشاه هم نشان "مهر و شير" را درست كرده است. در كتاب نشانهاي جهان و روسيه تا سال ١٩١٧ (اي. گ. اسپلاسكي، لنين گراد، ١٩٣٤، م. ص. ٩٩) در باره شير و خورشيد ايران چنين نوشته شده است: "نشان شير و خورشيد در سال ١٨٠٨ ميلادي از طرف فتحعلي شاه به تقليد از اقدام سلطان سليم سوم در ايجاد نشان هلال عثماني تاسيس شده است. هلال احمر در زمان سولطان سليم سوم عثماني به تقليد از اروپا برگزيده شد". مسيو لانگله نيز در كتابش كه در سال ١٨١٧ ميلادي در پاريس به چاپ رسيده نظر فوق را ارائه كرده است. در دوره فتحعلي شاه دو بيرق شاهي و بيرق ملي و نظامي به کار مي رفته است. بر روي پرچم شاهي شمشير دو سر حضرت علي و بر بيرق ملي و نظامي شير و خورشيد قرار داشت. <br /><br /><strong>شير نشسته و ايستاده بر بيرق ترك:</strong> در دوره صفوي شير بيرق، در حالات مختلف نيم رخ، روبرو، جدا از خورشيد، چسبيده به آن، نشسته و ايستاده ترسيم مي شده است. در شير و خورشيدهايي كه بر روي فلوس‌هاي دوره‌ي صفوي ضرب مي شد معمولاَ شير را به حال ايستاده نقش ميكردند. در وسط متن سفيد پرچم نادرشاه، شيري زرين ايستاده با دم علم كرده به صورت نيمرخ در حال راه رفتن است و خورشيدي نيمه طلوع كرده در پشت آن ديده مي شود. بر سكه هائي از دوره آغا محمد خان قاجار، نقش شيري به حالت نشسته (جست) و نيمرخ و دم بر افراشته ضرب شده كه خورشيدي در حال طلوع بر پشت خود دارد و در داخل قرص آن «يا محمد» (اشاره به نام آغا محمدخان) و در زير دست و پاي شير «يا علي» نوشته شده است. در سكه ها و بيرقهاي دوره‌ فتحعلي شاه، اغلب شير را نشسته رسم مي كرده اند. در زمان فتحعلي شاه همچنين نشان‌هاي شير و خورشيد با شير نشسته مرسوم بوده است. در زمان محمدشاه قاجار نشان ديگري پديد آمد كه در وسط شير ايستاده‌اي خورشيد بر پشت و شمشير بدست داشته و تاج نيز بالاي سر شير قرار گرفته بود. اين نشان، مخصوص شمشير بندان اعم از اهل نظام و غير نظام بود. به طبقات ديگر مردم و همچنين سفرا و نمايندگان كشورهاي خارجه از همان نشانهاي سابق اعطا مي شد. بدين ترتيب در اوايل دوره‌ي قاجاريه (دوره محمد شاه و ناصرالدين شاه)، ميان نقش شير ايستاده و نشسته فرق قايل گرديده اند. در مهرها و سر نامه‌هاي مربوط به امور نظامي و سلطنتي، بيرقهائي كه در صفوف لشكري حمل مي گرديد، ويا در بالاي عمارات سلطنتي و دولتي بر افراشته مي شد و شير و خورشيدهايي كه بر سر درها نقاشي و گچ بري مي گرديد شير ايستاده شمشير به دست؛ و در امور غير نظامي، مهر رسمي مقام صدارت عظمي كه بر پشت نامه‌هاي مهم دولتي نهاده مي‌شد، نشانهايي كه به طبقات مختلف مردم، بجز نظاميان و شمشيربندان اعطا مي‌گرديد، شير نشسته رسم مي شد. در دوره متاخر دولت تركي آزربايجاني قاجاري، كم‌كم فرق اين دو از ميان رفت و تنها شير ايستاده رواج يافت.<br /><br /><strong>شمشير بر بيرق ترك: </strong>نيمه پرچم اصلي سپاه يئني چئري عثماني سبز، و نيمه ديگر آن قرمز بود كه در ميانش شمشير ذوالفقار زردوزي شده بود. پرچم سبز رنگ باربادوس فرمانده نيروي دريائي عثماني نيز داراي ذوالفقار بود. به استناد سياحت نامهً ژان شاردن جهانگرد فرانسوي استفاده از بيرق هاي نوک تيز و باريک که بر روي آن آيه اي از قرآن و تصوير شمشير دوسر علي يا شير و خورشيد بوده، در دوران صفويان رسم و بسيار رايج بوده است. در دوره صفوي نقش شمشير ذوالفقار را بر روي فلوسهاي مسي ضرب و بر روي پارچه بيرقها رسم مي‌كردند. بر پرچم نيروي دريايي افشاري كه نادرشاه ايجاد نموده بود شمشير سرخ رنگي نقش بسته بود. كشتيهاي نيروي دريائي افشاري پرچمي سفيد با شمشير منحني سرخي داشته اند. در زمان فتحعليشاه قاجار هنوز نقش كردن ذوالفقار بر روي بيرقها متداول بوده و عده‌ اي از بيرقهاي نظامي سپاه وي نقش اين شمشير را داشته است. در اين دوره دو بيرق شاهي و بيرق ملي و نظامي به کار مي رفته است. بر روي پرچم شاهي، شمشير دو سر حضرت علي و بر بيرق ملي و نظامي شير و خورشيد قرار داشت. <br /><br /><strong>شير و شمشير، شير شمشير بدست:</strong> شير، خورشيد و ذوالفقار و تركيبهاي آنها از سمبلهاي بكار برده شده از سوي تركهاي غلات قزلباش در قرون وسطي است. از نخستين كاربردهاي سمبول دوگانه خورشيد و شير سكه هاي بيادگار مانده از دوران سلاطين سلجوقي روم (آسياي صغير) است كه بر حسب تصادف بسياري لقب قيليج آرسلان (شير شمشير) نيز داشته اند. پنج تن از شاهان اين خاندان تركي، قليج آرسلان - شير شمشير و يك تن توغرول آرسلان نام داشته است. [قليج آرسلان اول (١١٠٦-١٠٩٢)، قيليج آرسلان دوم (١١٩٢-١١٥٦)، قيليج آرسلان سوم (١٢٠٤)، قيليج آرسلان چهارم (١٢٦٤-١٢٤٨)]. دولت منتشه اوغوللاري (دولتي در سواحل جنوب غربي تركيه فعلي مابين سالهاي ١٢٨٢-١٤٢٤ كه داراي نيروي دريائي بوده است)، داراي پرچمي بوده كه بر آن شيري پرچم بدست نقش بسته است. <br /><br />در تاريخ معاصر ايران، آقا محمد خان پرچمهاي گوناگون صفويان كه در برخي از آنها شير و خورشيد و در برخي ديگر شمشير دو سر علي نقش بسته بود را در هم آميخت و فيگور "شير شمشير بدست خورشيد به پشت" را ايجاد نمود. اين نخستين بار در تاريخ است كه شمشير در دست شير علامت دولتهاي تركي آزربايجاني حاكم بر ايران شده است. شمشير بدست گرفتن شير در اواخر سلطنت فتحعلي شاه در نقش بيرق كوچك آبي رنگ نظامي رايج شد و سپس در زمان محمد شاه به علامت وسط نشانها سرايت كرده و رفته رفته بر روي سكه‌ها نيز ضرب گرديد. در يكي از تصاوير پرچمهاي كتاب دروويل (١٨٢٥)، در وسط بيرق كوچك آبي رنگ، شير نشسته شمشير بدستي ديده مي شود. اين فيگور در سكه ها نيز بكار رفته است. در نقش يك عدد فلوس مسي ضرب شهر "اورمي" (اورميه) آزربايجان كه تاريخ ١٢٤٩ هـ. ق. را دارد در دست شير نشسته‌ي آن شمشيري ديده مي شود. <br /><br /><strong>خورشيد و شمشير بر بيرق ترك:</strong> بر روي برخي از پرچمهاي قرمز دوره عثماني نقش ذوالفقار، خورشيد و ماه بوده است.<br /><br /><strong>صورت آدمي بر بيرق ترك:</strong> سکه هاي کيخسرو از سلجوقيان روم داراي نقش شير و خورشيد با صورت شاهزاده گرجي بوده اند. در دوره فتحعلي شاه قاجار نيز به پيروي از طرز نقاشي اروپايي، شير را يالدار گردانيده و صورت آن را كه قبلا نيمرخ رسم مي كردند، تمام رخ نگاشتند. در همان زمان در تبريز فلوسهاي زيبايي با نقش خورشيد صورت دار ضرب گرديده است (٥٤-١٢٣٨ هـ.ق.)<br /><br /><strong>تاج تركي بر پشت شير:</strong> افزوده شدن تاج تركي بر بالاي نشان شير و خورشيد به فتحعليشاه و يا جانشين وي محمدشاه قاجار نسبت داده شده است. در يكي از سالهاي سلطنت فتحعلي شاه سفارشي براي ساختن آرم و ضرب سكه هاي ماشيني به كشور انگليس داده شد. از سازنده‌ي آن خواسته بوده اند كه چند موضوع از جمله «شير و خورشيد» و «تاج» و عبارت «اسدالله الغالب» را در آن بگنجاند. در زمان محمدشاه نشاني ايجاد كرده بودند كه در وسط آن شير ايستاده ‌اي خورشيد بر پشت و شمشير بدست وجود داشته و تاج تركي بالاي سر او قرار گرفته بود. در اين نشان، بر خلاف نشان پهلوي كه در آن "تاج كياني" بر بالاي خورشيد است، "تاج تركي" در بالاي سر شير قرار گرفته است.<br /><br /><strong>بازنويسي تاريخ در دوره مشروطيت بر اساس نژادپرستي آريائي و قوميتگرائي فارسي و تبديل "بيرق تركي آزربايجاني سلجوقي-صفوي-قاجاري" به "درفش آريائي-زرتشتي-ايرانزميني"</strong><br /><br />قوم فارس، بر عكس ملل ديگر ساكن در ايران مانند ترك و عرب و يهود و ارمني و كرد و لر و .... از اقوام تاريخي ساكن در ايران نيست. اين قوم از در هم آميختن اقوام تاريخي عرب، ترك، تاجيك، يهود، ارمني، لر، كرد و .... و تغيير زبانشان مابين سده هاي ١٦-٢٠ بوجود آمده است. عنصر قومي نوظهور فارس در طول عمر كوتاه مدت خود فاقد هر گونه سنت دولتمداري و پرچم ملي بوده است. ديگر اقوام ايراني زبان ساكن در ايران نيز پس از ساسانيان تجربه دول ايراني زبان را از سر نگذرانده اند. با فتح ايران به دست اعراب، هيچكدام از اقوام ايراني زبان تا دويست سال پرچمی از آن خود نداشتند. به اين سبب با بروي كار آورده شدن دولت پهلوي به عنوان نخستين دولت فارس، حتي پيش از آن با به شكست كشانيدن و تحت كنترل در آوردن جنبش مشروطيت توسط امپرياليسم بريتانيا، به منظور ايجاد گذشته و پيوستگي تاريخي؛ ناچارا پرچم و سمبولهاي تاريخي دولتهاي تركي حاكم بر ايران به عنوان پرچم ملي قوم فارس و درفش رسمي و دولتي دولت جديدالتاسيس و مليگراي افراطي فارس پهلوي انتخاب شده است. پس از آن، دستگاههاي تبليغاتي و تحقيقاتي رژم پهلوي و استعمارگران غربي، تا به امروز شروع به بازنويسي تاريخ و جعل تاريخي ايراني- پارسي- زرتشتي-آريائي براي اين "بيرق تورك"، و تبديل آن به "درفش پارسي" كرده اند. آنها در اين امر آنچنان موفق بوده اند كه دولت تاجيكستان و كردها نيز مرتكب اشتباهي شده و به نيت انتخاب سمبلي ايراني، اشتباها پرچمي تركي و قزلباشي (افشاري-قاجاري) را به عنوان پرچم ملي خويش برگزيده اند. <br /><br />با شكست جنبش مشروطه و تصاحب آن توسط مراكز و جريانات ضدترك و ضدآزربايجاني (قوميتگرايان فارس، نژادپرستان آريائي، وزارت مستعمرات بريتانيا و سازمانهاي اطلاعاتي اين دولت، دولتمردان فراماسون، اليگارشي پارسي هندوستان-زرتشتي فارسستان، برخي از سران بهائي، توسعه طلبان و داشناكسوتيون ارمني، ميسيونرهاي مسيحي اروپائي و آمريكائي، برخي از شرقشناسان غربي، تركان و آزربايجانيان الينه شده فارسزده و ........)، و غصب دولت و قلب تاريخ تركي ايران؛ پرچم دولت تركي آزربايجاني قاجار نيز به همين عاقبت شوم گرفتار شد و در يك چشم به هم زدن تبديل به پرچمي پارسي-ايراني-زرتشتي و آريائي گشت: در منابع قوميتگرايان فارس در اين باره چنين گفته مي شود: "نمايندگان نوانديش [؟!!!] در توجيه رنگهاي به کار رفته در پرچم [توركي مشروطيت] به استدلالات ديني متوسل شدند، .... بويژه گروهي از نمايندگان [فارسستاني] مجلس از جمله ارباب کيخسرو و شاهرخ نماينده زرتشتيان با رايزني، برنامه اي حساب شده ريختند". آنها در جلسه مجلس به تحريف و جعل مفاهيم و مناسبتهاي تازه اي براي بيرق تركي آزربايجاني سلجوقي-موغولي-صفوي-افشاري-قاجاري پرداختند كه اين جعل و تحريف تا به امروز نيز ادامه دارد. در نتيجه اين جعل و تحريف ادعا مي شود كه در پرچم سه رنگ مشروطيت: "رنگ سبز نشاني از اسلام، رنگ دلخواه پيامبر اسلام و رنگ اين دين، نشانه سبز و خرمي كشور و صفاي روح و باطن است. رنگ سبز كه در زمان ساسانيان نشان کشاورزان بوده، از همه بالاتر است چون سرزمين ما [فارسستان] بر پايه کار و کوشش که ويژگي کشاورزان است که مي تواند بالنده شود. رنگ سفيد رنگ ويژه کيش زرتشتي و مورد علاقهً زرتشتيان، رنگ موبدان و انديشمندان؛ نماد صلح، آشتي و پاکدامني پاکدلي دوستي و آرامش طلبي كشور است. رنگ سرخ خون شهيد در اسلام، بويژه امام حسين فرزند علي، خون شهيدان راه انديشه و باور، نشان مشروطيت ايران و جان باختگان انقلاب مشروطيت؛ و دليران و پاسداران اين مرز و بوم؛ نشان کيش مهر نشان پيکار با بدي ها و پديد آمدگان اهريمن؛ نشان آمادگي ملت ايران براي جنگ در صورت تجاوز بحقوق و آزادي و استقلال خويش و دفاع با خون خويش از حق خود است. شير علامت شجاعت و استقامت و متانت؛ خورشيد منبع نيرو و نور و علامت روشني دل و جان و شمشير علامت دفاع از كشورست. نشان شير و خورشيد يک نشان فرهنگي، تاريخي و ديني که ريشه در هزاره هاي کهن، از زمان زرتشت، بل متجاوز دارد. از ازل پرچم ايران زمين اين نشان شير و خورشيد را با خود داشته است".<br /><br />معلوم نيست قوميتگرايان فارس كه دولتهاي توركي غزنوي و سلجوقي و تيموري و ايلخاني و خوارزمشاهي و ... . همه را اشغالگر و خارجي و وحشي مي شمارند، به چه سبب هنگامي كه نوبت به پرچم آنها مي رسد، بيكباره بيرق اين دولتهاي اشغالگر و خارجي را ايراني و خودي و ملي تلقي مي كنند؟ آيا قوميتگرايان فارس و نژادپرستان آريايي به شدت ضدترك و ضدشيعه و ضدتركيه و ديگراني كه اين پرچم سه رنگ و شير و خورشيد و شمشيردار را قبول دارند، مي دانند كه با اين كار بيرق اقوام و دولتها و پادشاهان ترك غزنوي، سلجوقي، صفوي، افشار و قاجار را، كه خود آنها را وحشي و پست و ضدايراني مي شمارند بر افراشته و آمبلم غلات شيعه قزلباش ترك آراني و تركيه اي و سوريه اي را سمبل مليت فارس و نژاد آريا انگاشته اند؟ نميشود دل در گرو فارسيت و ايرانيت و آريائيت و درفش كاويان و .... داشت اما بيرق دولتهاي تورك و آزربايجاني را بلند كرد. <br /><br /><strong>پرچم مشروطه چيان تبريز- ١٩٠٨ </strong><br /><br />بنا به برخي از منابع، "پيش از تصويب متمم قانون اساسي و در اوايل شورشهاي مشروطه خواهي، بعضي از دسته‌هاي مجاهدين و شاگردان مدارس تبريز كه از بكار بردن پرچم [تركي آزربايجاني] حكومت استبدادي [قاجار] اعراض كرده بودند، به مناسبت دوره‌ي انقلاب و شورش، "پرچمهاي سرخ" با خود حمل مي‌كردند و با خواندن سرودهاي مهيج در اجتماعات ملي شركت مي نمودند". [تاريخ مشروطه ايران- احمد کسروي]. باز به گفته كسروي شهر تبريز در زمان ستارخان (به تركي: ستتارخانليق) با پرچم "قرمز" يا "سرخ" رنگ محافظت شده بود. گويا در اينجا رنگ سرخ يا قرمز معني جنگ و مقاومت در برابر روسها را داشته است: "پرچم قرمز يکبار در مقاومت شهر تبريز در برابر اشعال شهر توسط روسها بکار رفته. در آنزمان ستارخان و يارانش شبانه پرچم سفيد را از جلوي خانه هاي شهر برميدارند و بجاي آن پرچم برنگ قرمز را قرار ميدهند" [ تاريخ هجده ساله آزربايجان - احمد کسروي]. <br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://www.dogedesigns.com/coats/pelitelining_darkred.JPG" width="300" height="200" align="center"><br /><strong>تبريز مشروطه چيلري بؤلوكلرينين بايراغي</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />به همه حال چه به مناسبت انقلاب و شورش دوره مشروطه و چه به عنوان سمبل مقاومت در برابر اشغال روسها، اين حادثه نخستين نمونه طرد بيرق دولت تركي آزربايجاني قاجاري و به اعتباري پرچم ملي تركان و آزربايجانيان، از سوي گروهي از خود تركان و آزربايجانيان است. اين اقدام - هر چند ناآگاهانه- آنهم در زماني كه دولت حاكم بر ايران، يعني قاجار دولتي ترك و آزربايجاني بوده؛ و پرچم اين دولت ترك و آزربايجاني، هنوز ماهيت و شناسنامه فارسي- زرتشتي- آريائي كسب نكرده بود، نشان از عدم وجود شعور ملي تركي و آزربايجاني در ميان اين دستجات دارد. <br /><br /><strong>مخالفت سلطان احمدشاه قاجار با پرچم بنيادگرايان فارسستان</strong><br /><br />در سالهاي نخستين سلطنت سلطان احمدشاه قاجار، پرچم تاريخي سه رنگ سبز و سفيد و قرمز افشاري-قاجاري با علامت شير و خورشيد و شمشير سلجوقي-مغولي-قزلباشي، پرچم رسمي دولت تركي آزربايجاني قاجار بود و بر اين پرچم كه در عين حال بيرق نهضت مشروطيت نيز بشمار مي رفت، هنوز شناسنامه پارسي-زرتشتي-آريائي بار نشده بود. از همين رو در اين سالها دستجاتي از فارسها از موضع بنيادگرائي اسلامي به مخالفت با آن پرداخنتد و در يك اقدام هماهنگ در كرمان و برخي ديگر از مناطق فارسستان پرچمهائي بر افراشتند كه در آن نشان شير و خورشيد و شمشير تركي پرچم مشروطيت حذف و آيه قرآني «يدالله فوق ايديهم» جايگزين آن شده بود. تا اينكه به دستور احمد شاه قاجار اين تغيير ممنوع و از بر افراشته شدن پرچمهاي ارتجاعي مذكور ممانعت به عمل آمد. [اين پرچم بنيادگرايان فارس هم اكنون در محل باغ موزه هرندي شهر كرمان در حال نگهداري است. پس از گذشت يكصد سال از دوره مشروطيت، جمهوري اسلامي ايران در صدد تبليغ اين پرچم فارسستاني به عنوان بيرق نهضت مشروطيت و به جاي پرچم دولت تركي آزربايجاني قاجار بر آمده است]. اين اقدام احمد شاه، يكي از معدود و بلكه تنها نمونه تلاش رهبران و روشنفكران آزربايجان، براي نجات پرچم تاريخي تركي و آزربايجاني مركب از سه رنگ سبز و سفيد و سرخ افشاري-قاجاري و نشان شير و خورشيد و شمشير سلجوقي-مغولي-قزلباشي بر آن محسوب مي شود. اما بر خلاف عثماني، كه با سقوط آن و تاسيس جمهوري مدرن تركيه، بيرقش همچنان به عنوان پرچم ملي صاحب اصلي آن يعني ملت ترك در اين كشور باقي مانده و به طور طبيعي به پرچم ملي جمهوري نوظهور تركيه تبديل شد؛ پرچم دولت قاجاري، با ساقط شدن دولت تركي آزربايجاني قاجار و دست به دست گشتن حاكميت در ايران از تركان به فارسها، نه تنها به پرچم ملي صاحب اصلي آن يعني تركان تبديل نشد، بكله بر عكس از هويت و ماهيت واقعي خود منتزع و به طور مصنوعي به درفش ملي قوم ديگري يعني قوم فارس و دولت ضد ترك و ضدآزربايجاني پهلوي مبدل گشت.<br /><br /><strong>پرچم اتحاد اسلام آزربايجان به مركزيت اورميه - ١٩١٨</strong><br /><br />در عرفه جنگ جهاني اول، پرچم مشروطيت به طور روزافزوني در حال كسب كردن هويت و شناسنامه پارسي-ايراني-آريائي و زرتشتي بود. قلب ماهيت اين پرچم اصلا تركي و آزربايجاني و تغيير در عملكرد نمادينش، لاجرم تركان ايران و آزربايجانيان را به سوي طرد آن سوق داد. چنانچه در همين سالها نخستين ضربه جدي و آگاهانه بر اين پرچم اكنون پارسي-ايراني-آريائي-زرتشتي، با طرح بيرق جديدي از طرف حزب اتحاد اسلام آزربايجان وارد شد. اين حزب در زمان حاكميت آزربايجان جنوبي نيمه مستقل-تحت الحمايه عثماني با واليگري-رهبري مجدالسلطان افشار اورومي (٨ ژوئن ۱۹۱۸ تا اول اکتبر ۱۹۱۸) تاسيس شده و معادل جمعيت اتحاد در قفقاز و جمعيت دفاع اسلام در كردستان (كرمانشاه) بود. صدر عثماني حزب اتحاد اسلام آزربايجان جنوبي در اورميه خليل پاشا سردار عثماني ناجي غرب آزربايجان و صدر آزربايجاني آن حاج فضل الله ناصحي بود. صدر عثماني حزب اتحاد اسلام آزربايجان جنوبي در تبريز يوسف ضياء بيگ قفقازي سرهنگ ارتش عثماني و رهبر آزربايجاني آن ميرزا علي هئيت بود. [ضياء يوسف بيگ اصلا اهل آزربايجان شمالي و برادر عبدالله شايق، استاد مشهور دانشگاه باكو بود]. ارگان مطبوعاتي اين حزب آزرآبادگان نام داشت كه به مديريت محسن رفعت و سردبيري تقي رفعت به زبان تركي در تبريز به صورت هفتگي منتشر مي شد.<br /><br />پرچم مجلس (حزب) اتحاد اسلام آزربايجان به مركزيت اورميه در اصل عبارت است از پرچم عثماني به علاوه شير و خورشيد و شمشير تركي (سلجوقي-مغولي-قزلباشي). اين پرچم در تاريخ آزربايجان و تركان ايران، از همه جهت نخستين بشمار مي رود. پرچم مجلس اتحاد اسلام آزربايجان-اورميه، همچنين با تاكيد بر يگانگي تركان آزربايجان و تركان آناتولي، نماد چرخشي تاريخي و بنيادي در تعريف هويت خود تركان ساكن در آزربايجان از ايرانيت و شيعيت به تركيت و اسلاميت بشمار مي رود. پرچم مجلس اتحاد اسلام آزربايجان- اورميه كه بر مباني هويتي آزربايجانو تعلق آن به دنياي تورك شكل گرفته است در عين حال نخستين پرچم صرفا طراحي شده براي آزربايجان جنوبي در تاريخ مي باشد. <br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://3.bp.blogspot.com/-ugXo6Jsq674/TvX8oRDPorI/AAAAAAAAAQY/K8EMGb1cfjg/s1600/azerbaycan+islam+birliyi+bayraghi-1.jpg" width="300" height="200" align="center"> <br /><strong>آزه‌ربايجان ايسلام بيرلييي مجليسي بايراغي</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />اين مجلس نه تنها سه نوار سبز و سفيد و سرخ را برداشته و آنرا با رنگ پرچمهاي دولتهاي توركي باستان و قديم، يعني سرخ يكپارچه جايگزين كرد، بلكه پس از قرنها و در اقدامي بسيار بي سابقه، دگر باره نشان ماه و ستاره توركي را به پرچم تركان آزربايجان و ايران باز گرداند. ستاره بيرق مجلس اتحاد اسلام آزربايجان، مانند ستاره بيرق عثماني پنج پر بود. [ستاره توركان باستان از جمله امپراتوري گؤك تورك، پنج پر است. اين ستاره پنج پر در اواخر دوره سلطان عبدالمجيد به جاي ستاره قبلي هشت پر عثماني كه اصلي سلجوقي داشت بكار رفته و پس از تاسيس جمهوري تركيه، بر پرچمهاي تركيه مدرن نقش بست]. در همان سال هلال ماه و ستاره هشت پر عثماني-سلجوقي بر پرچم جمهوري خلق آزربايجان به رهبري محمد امين رسولزاده جاي گرفت. <br /><br />در كتاب تاريخ تهاجمات و جنايات ارامنه، اسماعيل سيميتقو و سردار ماكو در آزربايجان در باره "بيدق مجلس مقدس اتحاد اسلام- آزربايجان" چنين گفته مي شود: (تاريخ تهاجمات و جنايات ارامنه، اسماعيل سيميتقو و سردار ماكو در آزربايجان. ميرزا ابوالقاسم امين الشرع خويي -متوفاي ١٣٤٨ قمري. به كوشش علي صدرايي خويي):<br /><br />"... عمومي ارامنه و نصاري تحمل حملات مردانه ترکان را نياورده و از جولگه سلماس فرار کرده، در اروميه اتراق نموده و عسکر عثماني هم تا قله کريوه قوشچي که کريوه بسيار سختي است رفته. و در آن قله جماعت ارامنه و نصاري سنگر کرده و ترک ها هم در همان کدوک [گردانه] نشسته، مشغول زد و خورد بودند. و در اين بين محاربات و مضاربات بسيار فقره فقره خيلي اتفاق افتاده بود .... به مجرد وصول لشکر ترک -ايدهم الله تعالي- گويا خون در عروق حضرات مسيحي ها منجمد گرديد..... و نيز اليان پاشا قماندار اردوي ششم با جماعت کافيه بر سر اروميه هجوم کرده و مسيحي ها را از جلو برداشته. در مدت قليلي شهر اروميه و اطراف آن را نيز از ارامنه و نصاري تخليه کرده و عموم مسيحيان به جانب موصل و بغداد رهسپار شدند و از ممالک محروسه ايران بالتمام خارج گرديدند .... اشهد بالله ترک ها را در اين جنگ که با ارامنه و نصاري اتفاق بيفتاد شجاعت و شهامتي و دليري و جسارتي نشان داده بودند که از يادها فراموش و از تاريخ ها محو نخواهند بود و شايان همه قسم تعريف و تمجيد مي باشند. .... <br /><br />و مابقي اردوي عثماني ها در تبريز و خوي و سلماس اقامت کرده و با مردم به طريق مهرباني رفتار همي کردند و در هر يک از اين شهرها مجلسي به اسم اتحاد اسلام تشکيل داده و مردم را عموما به اتحاد و دوستي دعوت مي کردند ........ حضرات ترکان بعد از آمدن به صفحه آزربايجان مردم را با خودشان بر دوستي و اتحاد دعوت کرده و بنايشان بر اين بود که چنانچه ما بين عموم فرق خاچ پرست اتفاق و اتحادي واقع است که در سايه آن اتفاق و اتحاد عمومي در روي زمين با عزت و شرف زندگاني مي نمايند. با وجودي که اختلاف مذهبي مابين کاتوليک و ارتدوکس و پروتستاني چه قدر است و مابين اين ها نيز اختلافات بسيار و مسالک بي شمار دارند، ارمني و نصراني از جهت مذهبي هيچ موافقتي ندارند، مگر اينکه در خاچ پرستي و ستايش صليب اتحادي دارند. و هکذا روس و انگليس و دول ديگر. هکذا اسلام را هم لازم است که مابين خودهاشان اتفاقي و اتحادي در حمايت همديگر کرده و معاونت از يکديگر داشته باشند. به جهت پيشرفت مقاصدشان تا بيشتر از اين گرفتار مذلت و بدبختي و نکبت و بي شرفي نبوده باشند. <br /><br />از اين جهت مجلس اتحادي به اسم «اتحاد اسلام» افتتاح کرده و مردم را به دوستي دعوت همي کردند و اين اتحاد در قفقاز چند سال قبل مابين شيعه و سني خصوصا با ترکان پس از جنگ ارمني و مسلمان در کار بوده است...... و به جهت آن مجلس مقدس هيئت رئيسه اي انتخاب نمودند و چون اين بنده داخل بعضي ادارات و تشکيلات نشده بودم لاجرم حقير را حسب الخواهش جماعت هم از اجزاي آن مجلس انتخاب نمودند و کسي را بدون بليط داخل آن مجلس اتحاد نمي کردند. و <b>بيدق هاي آن مجلس مقدس را هم مرکب از شير و خورشيد و ماه و ستاره قرار داده بودند</b>. ... شبانه از خوي با جمعي محترما و ده نفر سواره حکومت جليله و چهار پنج چرخه درشکه و بيرق هاي گوناگون دائر بر اتحاد و مبارک با عيد ملي حرکت نموديم..... <br /><br />و شب ما را دعوت كرده و مجلس بسيار عالي مرتب كرده بود، حكومت اروميه و كارگزار و تمامي ضابطان حضور داشتند. و نيز نطقهاي مشروح چنانچه مقتضاي آن مجلس عالي بود در تهييج به تشديد مباني دين و اتحاد ما بين ملت اسلام به نحوي دلپذير و خوش آينده هم به عمل آمده. و پاشا از حالتش از وضع آن محفل شريف غايت خوشحالي را اظهار كرده و بهجت و شگفتي مخصوص داشت..... <br /><br />اهالي مملکت ما هم دامن محبت و دوستي ترکان را محکم گرفته و از نام و نژاد قديمي خود [ترك] يادها کرده و افسانه ها مي خواندند و اثبات مي کردند که ما نيز قديما از ايل و الوس ترکان بوده و از خاک پاک ترکستان قديم بوده و هستيم. ليکن بعد از رفتن عثمانلوها آنوقت ورق برگرديده و چه شکايت ها که اظهار کرده و چه نفاق ها که به قالب نزدند."<br /><br /><strong>پرچم جمهوري خلق آزربايجان (قفقاز)-١٩١٨</strong><br /><br />اقدام ناآگاهانه دستجات مجاهدين تبريز در دوره مشروطيت و حتي اقدام بسيار آگاهانه جمعيت اتحاد اسلام به مركزيت اورميه در پايان دادن به تلقي پرچم سه رنگ و شير و خورشيد و شمشيردار به عنوان سمبل ملي و يا دولتمداري تركان آزربايجان، در ميان خود آزربايجانيان و تركان انعكاس گسترده و ماندگاري نداشت. چرا كه هر دو اين حركتها و لاجرم پرچمهاي جديد بكار برده شده توسط آنها غيردولتي بوده اند. اما اتخاذ پرچم سه رنگ آبي، سرخ و سبز با آرم هلال ماه و ستاره هشت پر عثماني-سلجوقي از سوي جمهوري مستقل خلق آزربايجان به سال ١٩١٨، به معني دقيق كلمه ميخ بر تابوت پرچم سه رنگ به عنوان سمبل ملي دولتمرداري تركان آزربايجاني است. با اين اقدام، اقلا بخشي از تركان و آزربايجانيان، پرچم تاريخي خود را كه اينك از طرف قوميتگرايان فارس غضب شده و تبديل به پرچمي آريائي-پارسي-زرتشتي گشته بود، طرد نمودند و به هويت آن به عنوان نماد ملي و يا سمبل دولتمداري ملت ترك و سرزمين آزربايجان رسما پايان دادند.<br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Flag_of_Azerbaijan.svg/800px-Flag_of_Azerbaijan.svg.png" width="300" height="200" align="center"> <br /><strong>آزربايجان خالق جومهورييتي بايراغي (قافقاز)</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />البته ظهور اين پرچم نيز صددرصد نشانگر پايان عملي عمر تاريخي پرچم سه رنگ سبز، سفيد و سرخ شير و خورشيد و شمشيردار بويژه در ميان تركان ايران و آزربايجان جنوبي بشمار نمي رفت. زيرا همانگونه كه بعدها ديده شد، هنوز دو حركت سياسي و دولت ساز در آزربايجان جنوبي يعني حركت آزادستان به رهبري شيخ محمد خياباني و حكومت ملي آزربايجان به رهبري پيشه وري در تبريز، در پرچمهاي دولتهاي خويش به سه رنگ سبز و سفيد و سرخ قاجاري- مشروطيت، علي رغم اعراض و دوري اورميه از اين پرچم، وفادار بوده اند.<br /><br /><strong>پرچم آزادستان در تبريز-١٩٢٠</strong><br /><br />تاريخ نگاران متفق القول اند كه جنبش شيخ محمد خياباني (به تركي: شيج محممدليك)- هرچند عملا و ناخواسته نقشي عظيم در ايجاد حس و مفكوره استقلال آزربايجان جنوبي داشته است- اساسا و در ابتداء به استقلال آزربايجان جنوبي و يا ايجاد دولتي فدرال و منطقه اي براي آن نمي انديشيد و پس از به دست گرفتن حاكميت نيز همه اجرائات و تدابير آن در چهارچوب ايران و براي ايران بود. حتي بررسي بي طرفانه منابع و اسناد باقي مانده از اين حركت – بر خلاف ادعاهاي برخي از هويت طلبان آزربايجاني در سالهاي اخير- نشان مي دهد كه عده اي از رهبران اين جنبش داراي مشكلاتي اساسي با زبان تركي، هويت تركي آزربايجان، دولت عثماني، مقاومت مسلحانه مردم غرب آزربايجان بر عليه توسعه طلبان ارمني و نيز جمهوري آزربايجان (قفقاز) بوده اند. به عنوان نمونه خياباني تنشهائي با دولت عثماني، كه بسياري از رهبران دمكرات آن زمان (اعم از آزربايجاني و غيرآزربايجاني) و بويژه توده ترك قتل عام و نسل كشي شده توسط ارامنه در غرب آزربايجان (به تركي: جيلوولوق-قاچاقليق) به وي به چشم رهائي بخش نگاه مي كردند، داشت. چنانچه خياباني روزنامه تركي زبان آنان در تبريز را كه بر عليه سياستهاي استعماري بريتانيا و روسيه افشاگري مي كرد، شعار ترك بودن آزربايجان را مي داد، خواستار پايان دادن به كشمكش سني و شيعه بود و از اتحاد و مقاومت تركان آزربايجان بر عليه توسعه طلبي و قتل عامهاي ارمنيان مدافعه مي نمود را توقيف كرد كه در نهايت باعث تبعيد وي از طرف عثماني ها به شهر قارس شد. همچنين اين حكومت در اعتراض به انتخاب رسمي نام آزربايجان از سوي دولت مساوات براي جمهوري تازه تاسيس شده آزربايجان در قفقاز، و در اقدامي بشدت ضدتركي و ضدآزربايجاني، نام آزربايجان را با كلمه فارسي آزادستان تعويض نمود. سران اين حكومت بدين اشتباه نيز بسنده نكرده، در نشستي بر ترك داوطلبانه تركي نويسي و اجتناب از تركي گوئي توافق نمودند. <br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i3.photobucket.com/albums/y96/mehran/azadistan-1.jpg" width="300" height="200" align="center"> <br /><strong>آزاديستان بايراغي</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />با چنين ماهيت و ذهنيتي، طبيعي است كه حكومت آزادستان به فكر ايجاد پرچمي مستقل براي آزربايجان نيز نباشد. با اين همه، تخاصم و روياروئي روزافزون اين دولت محلي با دولت مركزي و سير غيرقابل كنترل اوضاع، وي را هر روز به قطع كردن يكي ديگر از پيوندهاي موجود آزربايجان با دولت مركزي سوق داد. چنانچه بنا به بعضي منابع پس از مدتي حكومت آزادستان به طراحي پرچم ويژه خود پرداخت. هرچند و بي شك اين اقدام را ميتوان گامي در مسير استقلال ملي آزربايجان ارزيابي نمود، اما عكس آن نيز ممكن است. زيرا اين اقدام حكومت آزادستان، از آنجائيكه پرچم سه رنگ سبز و سفيد و سرخ در اين زمان، كاملا هويتي پارسي-زرتشتي- ايراني يافته و از هويت تاريخي و واقعي تركي و آزربايجاني خويش تجريد شده بود، آنهم پس از آنكه اورميه مدتي پيش پرچم يكپارچه سرخ با هلال ماه و ستاره هشت پر را به عنوان پرچم آزربايجان اعلام كرده بود، مي تواند گامي در جهت ايرانيگري و بر خلاف استقلال ملي آزربايجان تلقي شود. جاي دادن كلمه فارسي آزادستان (در بعضي منابع، عبارت زنده باد آزادستان) به جاي آرم شير و خورشيد و شمشير تركي (سلجوقي-مغولي-قزلباشي) نيز اين شبهه را تقويت ميكند. لوك بورانيان ارمني در باره نام دولت آزادستان به رهبري خياباني مي نويسد: "آزادستان (در فارسي) به معني سرزمين آزاد است. -ستان پسوندي با ريشه هند و ايراني است كه به زبانهاي بسيار توركي وارد شده است. اين كلمه در زبان ارمني در نام هاياستان (به معني ارمنستان) نيز وجود دارد. آزاد در زبان ارمني نيز به معني آزاد فارسي است". <br /><br /><strong>پرچم حكومت ملي آذربايجان- تبريز ١٣٢٥</strong><br /><br />در فيلمها و عكسهاي بيادگار مانده از مراسم و رژه هاي مختلف دوره حكومت ملي آزربايجان (به تركي: پيشه وريليك)- از جمله رژه فدائيان در مقابل ميدان شهرداري تبريز (ساعات قاباغي)- پرچمهاي برافراشته شده مختلفي ديده مي شود. از مهمترين اينها، يكي پرچم قاجاري-مشروطيت با آرم حكومت ملي آزربايجان به جاي شير و خورشيد و شمشير تركي، و ديگري پرچمي يكپارچه قرمز با تصويري از ستارخان در كنار آن است. اين عكسها و فيلمها به همراه مدارك موجود ديگر نشان مي دهند كه حكومت ملي آزربايجان داراي سياست صريح، مشخص و جاافتاده اي در باره پرچم دولت خود، آزربايجان جنوبي و خلق ترك نبوده؛ و هنوز به ضرورت ايجاد و طراحي پرچمهايي مستقل كه تمثيل كننده هويت ملي خلق ترك و دولتمداري آزربايجان جنوبي باشند نرسيده بود. اما مرکز مطالعات و تحقيقات فرقه دموکرات آزربايجان - آدفام در مقاله "پرچم، نشان هويت و استقلال" خود به تاريخ ۹ آبان ماه ۱۳۸٤، حكومت ملي آزربايجان را حكومتي خودمختار ملي بر اساس قانون انجمنهاي ايالتي و ولايتي، و معتقد به تماميت ارضي كشور توصيف نموده و پرچم حكومت ملي آزربايجان را همان پرچم ايران (پرچم مشروطيت) دانسته است. [فرقه دموكرات آزربايجان موجود، غير از فرقه دموكرات آزربايجان زمان پيشه وري بوده، در حال حاضر تشكيلاتي ايرانگرا، معتقد به تماميت ارضي ايران، و تجزيه طلب ناميدن استقلال طلبان آزربايجاني است].<br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/bayraq2.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/bayraq1-1.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><img src="http://photos1.blogger.com/blogger/5044/2205/320/13.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/zzz-nin.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><strong>آزربايجان ميللى حؤكومتينين بايراقلاريندان١٩٤٤-١٩٤٥</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />آدفام در اين باره چنين مي نويسد: "حکومت هاي ملي آزربايجان و کوردستان (۱۳۲٤- ۱۳۲۵) که مبناي حقوقي تشکيل آنان، قانون انجمن هاي ايالتي و ولايتي نخستين قانون اساسي کشور بود، نيز با توجه به اين که به خودمختار ملي در چارچوب ايران پايبند بودند، همان پرچم تاييد شده در قانون اساسي مشروطيت را پذيرفتند. با اين تفاوت که بعنوان حکومت خودمختار، گئرب يا نشان ملي خود را بجاي نشان شير و خورشيد قرار دادند، امري طبيعي در کشورهايي که بطور فدرال اداره مي شوند. .... مسئله مهم و حائز اهميت در خصوص پرچم حکومتهاي ملي آزربايجان و کوردستان اين است که، عليرغم تبليغات مغرضانه و غير واقعي گروه هاي مرتجع و واپسگرا که اين حکومت ها را تجزيه طلب خوانده و مي خوانند، پذيرش پرچم ايران بعنوان پرچم حکومت هاي خودمختار ملي بار ديگر ثابت مي کند که اين حکومت ها به تماميت ارضي و يکپارچگي کشور معتقد بوده و به آن احترام مي گذاشتند. امري که در برنامه حکومت هاي ملي و نخستين ماده از مرامنامه احزاب تشکيل دهنده اين حکومت ها بر آن صحه گذاشته شده است". <br /><br /><strong>پلاتفورم دمكراتيك ترك (ت.د.پ.، تورك دئموكراتيك پيلاتفورمو)- ١٩٩٤</strong><br /><br />پس از سقوط حكومت ملي آزربايجان، و به موازات ايجاد سكته اي طولاني در روند ملت شوندگي خلق ترك و مبارزه اين خلق براي احقاق حقوق ملي و مدني اش، موضوع پرچم آزربايجان جنوبي نيز بيش از نيم قرن به فراموشي سپرده شد. تا آنكه طلسم وفاداري به پرچم سه رنگ سبز و سفيد و سرخ دولت تركي آزربايجاني قاجاري در ميان تركان آزربايجان جنوبي و ايران به سال ١٩٩٤ (١٣٧٣)، هنگامي كه يك تشكيلات ترك و آزربايجاني از ايران بنام ت.د.پ.TDP "تورك دئموكراتيك پيلاتفورموTürk Demoķratik Pılatformu " (در آن موقع با نام "آزري دئموكراتيك پيلاتفورمو") داراي گرايشات مركز-چپ پرچمي مستقل براي آزربايجان جنوبي را طرح و پيشنهاد كرد شكسته شد. در اعلاميه تركي پخش شده در اينباره به تاريخ ١٩٩٤ به اختصار گفته مي شود: "پرچم سه رنگ سبز، سفيد، سرخ با آرم خورشيد و شير و شمشير، اصلا و به لحاظ تاريخي پرچمي تركي و آزربايجاني است. اما بدلايل گوناگون در طول قرن بيستم، محتوائي جديد و جعلي بر اين پرچم بار شده است. چنانچه اين پرچم اكنون و به طور برگشت ناپذيري به سمبل ملي قوم فارس حتي ديگر اقوام ايراني زبان (كرد، تاجيك) و ايرانيت (ايرانيك) تبديل گرديده است. به همين دليل نيز ضرورتي تاريخي براي عرضه پرچمي مستقل و ملي براي خلق ترك و آزربايجان جنوبي ايجاد شده است". <br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/tdp-06.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><strong>پرچم پيشنهادي تورك دئموكراتيك پيلاتفورمو- ١٩٩٤</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />"زمينه پرچم پيشنهادي ت.د.پ.، مانند پرچم جمهوري آزربايجان متشكل از سه نوار افقي به رنگهاي آبي، سرخ و سبز به نشانه يگانگي آزربايجان جنوبي و شمالي است. در وسط پرچم، سه شعله كه مجموعا تمثيل اودلاريوردو (نام تركي آزربايجان، سرزمين آتشها) مي باشند نقش بسته است. شعله اول به نشانه حركت باي¬بك، شعله دوم به نشانه حركت قزلباش به رهبري شاه اسماعيل و شعله سوم ممثل حكومت ملي آزربايجان به رهبري پيشه وري است. اين سه شعله همچنين تمثيلگر سه بخش تقسيم شده آزربايجان، يعني آزربايجان جنوبي، آزربايجان شمالي و آزربايجان تركيه اند. مشعل حامل شعله ها در حال حركت به غرب، اما خود شعله ها رو به شرق دارند كه ياد آور تعلق آزربايجان به دو جهان شرق و غرب و همچنين آينده اروپائي و گذشته آسيائي آن است. خورشيد وسط پرچم به نشانه تبريز پايتخت ابدي آزربايجان و شمس شرق، ستاره دوازده گوش به نشانه كلاه دوازده ترك قزلباشي است". براي خواندن اصل تركي اين اعلاميه به آدرس زير مراجعه كنيد: <br />http://millibayraq.blogspot.com/2006/10/trk-demokratik-platformunun-tdp-nrdiyi.html<br /><br />قابل ذكر است كه ت.د.پ. پس از دوازده سال در سال ٢٠٠٦ (١٣٨٥) انصراف خود از توصيه پرچم فوق را اعلام نموده است. دلايل انصراف از پرچم مذكور به اختصار به اين شكل آمده است: "سرقت آرم اين پرچم از سوي گروهي به اسم "ميللي پارتي"؛ احتمال سوء استفاده قوميتگرايان فارس و بنيادگرايان شيعي به ترتيب از خورشيد و ستاره دوازده گوش قزلباشي؛ نبود سمبلهايي كافي كه بر هويت تركي آزربايجان جنوبي، و پيوند آن با دولتمداري تركي، با دياسپوراهاي تركان آزربايجاني عراق و سوريه و با تركيه تاكيد نمايند". ت.د.پ. همزمان با انصراف از پرچم پيشنهادي قبلي خود، پرچم جديدي را معرفي كرده است. پرچم پيشنهادي جديد ت.د.پ. همان پرچم جمهوري آزربايجان است كه در آن به جاي ستاره هشت پر، ستاره پنج پر قرار دارد. در اين پرچم، سرخ نشان توركيت و جهان توركي، آبي نشان مدرنتيه و اروپائيت، سبز نشان گذشته اسلامي است.<br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/zzz-az-tdp-3.gif" width="300" height="200" align="center"><br /><strong>پرچم پيشنهادي تورك دئموكراتيك پيلاتفورمو- ٢٠٠٦</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />ت.د.پ. در توجيه ستاره پنج پر چنين مي گويد: "ستاره پنج پر، در حاليكه تاكيدي بر تاريخ معاصر و شخصيت سياسي خاص آزربايجان جنوبي در مقايسه با ستاره هشت پر آزربايجان شمالي است، كمترين تباين و تفاوت را با آن داراست؛ نشان پيوندهاي چند جانبه آزربايجان جنوبي با تركيه مدرن؛ همچنين با دياسپوراي تركان آزربايجاني عراق و سوريه كه در پرچمهايشان ستاره پنج پر را جاي داده اند است؛ نشاني است كه در سكه ها و پرچمهاي گؤك توركها آمده است، در حاليكه ستاره هشت پر سلجوقي احتمالا ماخوذ از فرهنگ ايرانيان قديم است؛ ستاره پنج گوش علامت بين المللي پيشگامي و انقلابيگري بوده و نشان از پيشگامي و انقلابيگري آزربايجان دارد. همچنين سمبل ماه و ستاره پنج پر، نشان جهان اسلام بدور از تعصبات سنيگري و شيعيگري است و محتوائي بر عليه فاناتيزم شيعي داشته؛ همخواني كامل با جامعه سكولار و دولت لائيك آزربايجان دارد". از سوي ديگر به اعتقاد ت.د.پ. بحث در باره پرچم آزربايجان واحد و يكپارچه در حال حاضر بحثي زودرس، غيرواقعي، زائد و بي معني، و اعلام پرچم جمهوري آزربايجان به عنوان پرچم آزربايجان واحد و يكپارچه نيز نگرشي نادرست است. زيرا تصميم گيري در باره پرچم آزربايجان متحد مي بايد در آينده، پس از ايجاد جمهوري آزربايجان جنوبي و پديدار شدن افق اتحاد، آنهم توسط دو دولت آزربايجان جنوبي و شمالي و مشتركا انجام گيرد.<br /><br />پس از اين تابو شكني به سال ١٩٩٤، به سرعت و در فاصله كوتاهي از طرف گروهها و اشخاص گوناگون ترك و آزربايجاني دهها پرچم كه در اكثر آنها از سه نوار سبز و سفيد و سرخ و آرم شير و خورشيد و شمشير تركي اكنون غضب شده توسط فارسها خبري نيست، طراحي و عرضه شد. در زير به برخي از اين پرچمها اشاره مي شود. براي آشنائي با ديگر پرچمهاي پيشنهادي آزربايجان جنوبي به آدرس زير مراجعه كنيد: <br />http://millibayraq.blogspot.com/<br /><br /><strong>نشريه آناديلي (آناديلي نشرييه سي) (آلمانيا) - ١٩٩٨ ؟</strong><br /><br />در سالهاي پاياني ده نود ميلادي در نشريه آناديليAna Dili چاپ آلمان پرچمي براي آزربايجان جنوبي بكار رفته است. اين پرچم مركب است از سه رنگ پرچم جمهوري آزربايجان بدون آرم هلال ماه و ستاره هشت پر در وسط آن.<br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i3.photobucket.com/albums/y96/mehran/anadili.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>آراز اوغلو - ١٩٩٩</strong><br /><br />در سال ١٩٩٩ (١٣٧٨) كتابي بنام "موختصر آزربايجان تاريخيMüxtəsər Azərbaycan Tarixi "(تاريخ مختصر آزربايجان) تاليف آراز اوغلو از تركان آزربايجان تركيه چاپ شد. اين كتاب از طرف "بوتؤو آزربايجان بيرليييBütöv Azərbaycan Birliyi " (بابBAB -اتحاديه آزربايجان يكپارچه) در جمهوري آزربايجان و با اشاره و حمايت ائلچي بيگ كه در آن تاريخ صدر اين تشكيلات بود منتشر شده است. آراز اوغلو در اين كتاب پرچمي موقتي براي آزربايجان جنوبي را طرح و معرفي نموده است. عده اي ادعا نموده اند كه ائلچي بيگ اين پرچم موقتي را شخصا پذيرفته بود. (ائلچي بيگ در تاريخ ٢١ آگوست ١٩٩٥ در ديدار با گروهي از فعالين سياسي و روشنفكران آزربايجان جنوبي گفته بود: "روزي خواهد آمد كه بيرق به احتزاز در آمده در شمال، در تبريز نيز برافراشته خواهد شد").<br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/aj-lgflag.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br />آرازاوغلو با تاكيد بر اينكه همه تركان آزربايجان فقط داراي يك پرچم مقدس مي باشند كه آن هم پرچم جمهوري مستقل آزربايجان است، اضافه مي كند "با اينهمه سير تاريخ و حوادث سياسي ضرورت داشتن پرچمي مستقل براي آزربايجان جنوبي را به ميان آورده است". پرچم آرازاوغلو همان پرچم جمهوري آزربايجان است كه علامت هلال ماه و ستاره هشت پر سفيد آن، به رنگ سياه تصوير شده اند. وي انتخاب رنگ سياه را به دليل مستقل نبودن، تحت اسارت و اشغال فارسها بودن آزربايجان جنوبي ذكر كرده است. به گفته آراز اوغلو "رنگ سياه در پرچم آزربايجان جنوبي موقتا و تا زمان استقلال و اتحاد دوباره دو آزربايجان، به نشانه عزا باقي خواهد ماند. پس از اتحاد ايندو، با تبديل رنگ سياه به سفيد، پرچم هر دو آزربايجان به پرچم جمهوري آزربايجان تبديل خواهد گشت". <br /><br /><strong>گاموح (گونئي آزربايجان ميللي اويانيش حركتي) -٢٠٠٣</strong><br /><br />يكي از مناقشه آميزترين پرچمهاي پيشنهاد شده براي آزربايجان جنوبي، پرچم طراحي و پيشنهاد شده توسط محمودعلي چهرگاني صدر تشكيلات گاموحGAMOH (گونئي آزربايجان ميللي اويانيش حركتيGüney Azərbaycan Milli Oyanış Hərəkəti )، تشكيلاتي با گرايش راست ملي- ديني است. وي مي گويد "ملتهاي باشرف در زير پرچم خود زندگي مي كنند. پرچم سه رنگ شير و خورشيد و شمشير كه در اصل پرچم دولتهاي توركي حاكم بر ايران مي باشد، بيش از يكصد سال است كه به سمبل ملي قوم فارس تبديل گرديده است". وي در توضيح رنگها و آرم پرچم پيشنهادي خود چنين مي گويد: "رنگ آبي، رنگ ترك بودن و تعالي و آرامش و وقار است. قرمز رنگ قدرت و مدرنتيه است. رنگ سبز، رنگ حيات و زندگي، آباداني و اسلام است. هلال ماه و ستاره سمبل تركان و اسلام است. ستاره هشت پر ستاره اي است كه در اكثر پرچمهاي دولت توركي آزربايجاني موجود بوده است". <br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://www.arshiv.gamoh.info/farsi/img/BayrakGAZ1.gif" width="300" height="200" align="center"> <br /><img src="http://www.gamoh.org/image/bezz03-4000.JPG" width="300" height="200" align="center"> <br /><p style="text-align: justify"><br />اين پرچم كه در اوائل از سوي برخي از جوانان با استقبالي گرم مواجه شده، و در مراسم سالانه باي¬بك نيز از سوي جمعي از شركت كنندگان اين مراسم حمل گرديده بود، پس از آنكه از سوي گاموح با روشهائي غيردمكراتيك و به طور يكطرفه به عنوان پرچم ملي آزربايجان جنوبي تقديم و تبليغ شد مورد اعتراض گسترده طيفها و شخصيتهاي گوناگون آزربايجان جنوبي قرار گرفت (اين تشكيلات، محمودعلي چهرگاني را نيز با روشهائي مشابه به عنوان رهبر آزربايجان جنوبي تقديم و تبليغ مي كند). با اينهمه گاموح علي رغم انتقادات و اعتراضات روشنفكران و فعالين سياسي ترك و آزربايجاني به اين پرچم و بويژه نحوه تقديم آن، كماكان تلاشهاي گسترده اي براي تثيبت پرچم پيشنهادي خود به عنوان پرچم ملي آزربايجان جنوبي انجام مي دهد. چنانچه اخيرا روزي را به نام روز پرچم ملي اعلان نموده و پيشتر نيز، پرچم پيشنهادي خود را به عنوان پرچم ملي آزربايجان جنوبي به يو.ائن.پي.او (UNPO) تقديم كرده و شناسانده است. <br /><br /><strong>گاييپ (گونئي آزربايجان ايستيقلال پارتيسي)-٢٠٠٥</strong><br /><br />تشكيلات گاييپGAİP (گونئي آزربايجان ايستيقلال پارتيسيGüney Azərbaycan İstiqlal Partisi ) تشكيلاتي با گرايش مركز بوده و همانگونه كه از نام آن مشخص است خواهان استقلال آزربايجان و اتحاد آن با جمهوري آزربايجان مي باشد. اين تشكيلات كه در تقابل با پرچم گاموح، نخست سه پرچم پيشنهاد كرده بود، بعدها بر يكي از آنها متمركز شده است. <br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://s3.tinypic.com/2058j07.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><strong>گونئي آزربايجان ايستيقلال پارتيسي</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />پرچم پيشنهادي گاييپ همان پرچم جمهوري آزربايجان است كه در آن خطي انحنادار به نشانه رود ارس كه شمال و جنوب آزربايجان را از هم جدا نموده تصوير شده است. به اعتقاد گاييپ، اين پرچم موقتي بوده و پس از اتحاد دو آزربايجان نقش رود ارس از پرچم آزربايجان جنوبي برداشته خواهد شد. و پس از آن هر دو بخش آزربايجان داراي يك پرچم واحد - پرچم فعلي جمهوري آزربايجان- خواهند گرديد. <br /><br /><strong>پرچمهائي كه در قيام خرداد ١٣٨٥ برافراشته شد</strong><br /><br /><br />بر اساس اخبار و گزارشات در خيزش مردمي آزربايجان به سال ١٣٨٥ در راستاي دموکراسي خواهي و حقوق ملي ملت ترك، پرچمهاي گوناگوني حمل شد. براي مثال در اعتراضات مردم اورميه - دومين شهر آزربايجان- براي نخستين بار در تاريخ معاصر ايران و آزربايجان جنوبي، چندين عدد پرچم جمهوري آزربايجان به عنوان سمبل ملي تركان ايران و آزربايجان جنوبي حمل گرديد. بنا به اين گزارشات، مردم و جوانان معترض كه پرچم دولت جمهوري آزربايجان را بالا برده و حمل مي كردند، در مقابل کنسولگري دولت ترکيه شعار "تورک قارداش، گل بيزي قورتار!Türk qardaş, gәl bizi qurtar " (برادر ترک بيا و ما را نجات ده) را سرداده اند. حمل پرچم جمهوري آزربايجان از سوي مردم اورميه و امداد خواستن آنها از تركيه، بار تاريخي و معناي سمبليك بسيار مهمي دارد، زيرا علاوه بر آنكه اورميه، زادگاه اولين پرچم ملي آزربايجان جنوبي است (بيدق مجلس اتحاد اسلام آزربايجان)، تركان ساكن در اورميه و ديگر شهرهاي غرب آزربايجان همواره عثماني و ادامه آن تركيه را ناجي و رهائي بخش خود دانسته اند.<br /><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://www.azadtribun.net/x765.h2.jpg" width="300" height="200" align="center"> <br /><strong>اورمودا باغيلسيز آزربايجان دؤولتي بايراغي</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />از بررسي گزارشهاي موجود در باره خيزش مردمي ١٣٨٥ آزربايجان معلوم مي شود كه در حين اين خيزش چند پرچم ديگر نيز از سوي جوانان و مردم افراشته و حمل شده است. چنانچه طبق ادعائي تائيد نشده در شهرستان اهر پرچم قرمزي که عکس گرگي بر آن نقش بسته بود بالا برده شده است. همچنين اعلاميه اي در سال ٢٠٠٦ از سوي تشكيلاتي بنام گونئي آزربايجان اينفورماسييا مركزيGüney Azәrbaycan İnformasiya Mәrkәzi (گاييمGAİM ) منتشر و در آن پرچمي كه در برخي مراسم حمل شده به عنوان پرچم آزربايجان جنوبي پيشنهاد گرديده است. اين پرچم عبارت است از تصوير باي¬بك (بابك) بر زمينه اي سرخ. <br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/ScreenHunter_002-1.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><img src="http://www.35000000.com/xeberler/5.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>جمع بندي:</strong><br />مي توان گفت كه در ميان نخبگان ترك و آزربايجاني ايران، اجماعي مبني بر اعراض از پرچم سه رنگ قاجاري –مشروطيت، عدم قابليت و نامناسب بودن آن به عنوان سمبل ملي ملت ترك و آزربايجان و ضرورت طرح پرچمي مستقل براي آزربايجان جنوبي شكل گرفته است. اما در حال حاضر اجماعي همگاني در باره چگونگي پرچم آزربايجان جنوبي موجود نبوده و حصول به آن در آينده نزديك نيز – با توجه به اختناق سياسي موجود در ايران و نيز نهادينه نشدن فرهنگ گفتگو و آداب سياسي مدني و مدرن جهاني در ميان بسياري از شخصيتها و گروههاي سياسي آزربايجاني- چندان ممكن به نظر نمي رسد. با اينهمه به اعتبار سال ٢٠٠٨ مي توان جهتگيري عمومي مباحثات در باره پرچم آزربايجان جنوبي را - كه از هم اكنون قابل تشخيص است بدين شرح خلاصه كرد: <br /><br />١- پرچم قاجاري- مشروطيت ايران منشاء و تاريخي تركي-آزربايجاني دارد. <br />٢- اين پرچم در قرن اخير، هويت و شناسنامه اي فارسي-ايراني-زرتشتي-آريائي كسب كرده است.<br />٣- آزربايجان جنوبي به پرچمي جدا از قوم فارس و دولت ايران نيازمند است، <br />٤- آزربايجان جنوبي به پرچمي جدا از جمهوري آزربايجان نيازمند است، <br />٥- زمينه پرچم آزربايجان جنوبي، همان سه نوار پرچم جمهوري آزربايجان خواهد بود، <br />٦- پرچم آزربايجان جنوبي داراي نشان هلال ماه و ستاره در ميان خواهد بود. <br /><br />در حال حاضر اختلاف عمده در ميان اشخاص و گروههاي عمده آزربايجاني مورد ششم يعني هلال ماه و ستاره است. (هلال ماه و ستاره پنج گوش سفيد بنا به تورك دئموكراتيك پيلاتفورمو؛ هلال ماه و ستاره هشت گوش سياه بنا به آراز اوغلو؛ هلال ماه و ستاره هشت گوش سفيد به همراه خطي به نشان رود ارس بر پرچم بنا به گاييپ؛ ....). مساله مورد اختلاف ديگر، مساله پرچم آزربايجان واحد است. به نظر تورك دئموكراتيك پيلاتفورمو، بحث پرچم آزربايجان واحد از هم اكنون بحثي زودرس است و علاوه بر آن تصميم گيري در باره اين پرچم مي بايد در آينده توسط دو آزربايجان جنوبي و شمالي و مشتركا انجام گيرد. در حاليكه ائلچي بيگ، آرازاوغلو، گاييپ و .... از هم اكنون پرچم جمهوري آزربايجان را به عنوان پرچم آزربايجان واحد آينده شناخته اند. <br />. <br /><br /><strong>پرچمهاي ديگر مناطق ملي ترك نشين در ايران و دياسپوراهاي تركان آزربايجاني در خارج</strong> <br /><br />علاوه بر پرچمهاي پيشنهادي براي آزربايجان جنوبي، در سالهاي اخير پرچمهاي گوناگوني براي ديگر مناطق و سرزمينهاي زيستي تركان ايران طرح و پيشنهاد شده اند. در زير به سه عدد از اين پرچمها اشاره مي شود.<br /><br /><strong>قاشقاي يورد:</strong><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/qashqa.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><strong>قاشقاي يوردو بايراغي (ت.د.پ. اؤنه ريسي)</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />زمينه اين پرچم تصوير يك قالي بوده، در وسط آن هلال ماه و ستاره هشت پر نقش بسته است. (هلال ماه و ستاره افقي نشانه آزربايجان و هلال ماه و ستاره عمودي نشانه قاشقاي يورد است). اين پرچم ممثل همه تركان جنوب ايران است و مختص ايل قشقائي نيست. پرچمهاي ويژه اي براي ايل قشقائي پيشنهاد شده اند كه دو نمونه آنها در زير آمده است:<br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/qashqa-4.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><strong>قاشقاي ائلي بايراغي (ت.د.پ. اؤنه ريسي)</strong><br /><p style="text-align: justify"><br /><br />نشانه واقع در مركز پرچم، علامت دولت آغ قويونلو و يا بايندريه مي باشد كه به گفته بسياري از جمله ملك منصور قشقائي، يكي از مهمترين هسته هاي اوليه ايل قشقائي منتسب به آنها است. اين نشانه، همچنين حرف "با" در الفباي رونيك اورخون مي باشد ("با" هجاي نخست باييندير است، باييندير نام ديگر ايل آغ قويونلو مي باشد).<br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/qashqaybayragi-4.gif" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>خلجيستان:</strong><br /><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/xelec.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><strong>خلجيستان بايراغي (ت.د.پ. اؤنه ريسي)</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />نشان سمت چپ در زمينه آبي، نشان قوم توركي باستان آرقو كه عده اي از توركولوقها خلجها را منسوب به آنها دانسته اند مي باشد. نشان سمت راست در زمينه سبز، نشان آغ هونها مي باشد كه بر سرزمينهاي جنوب آسيا و شبه جزيره هند -سرزمينهائي كه دولت خلجي در آنجا تاسيس شده بود- حكمرانده اند. هلال ماه و ستاره عمودي در زمينه قرمز، نشان قاشقاي يورد است كه خلجها يكي از مهمترين از ايلات اوليه بوجود آورنده آنها مي باشند (هلال ماه و ستاره افقي نشان آزربايجان است).<br /><br /><strong>آفشار يورد:</strong><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/xorasan-qosabasli-qartal-selcuq.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><strong>آفشار يورد بايراغي (ت.د.پ. اؤنه ريسي)</strong><br /><p style="text-align: justify"><br />نشان وسط سمبل سلجوقيان و دولت توركي سلجوقي است.<br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/XORASAN.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><strong>آفشار يورد بايراغي- (گاموح اؤنه ريسي)</strong> <br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>پرچم دياسپوراي تركان آزربايجاني عراق</strong><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/iq_tkmn.gif" width="300" height="200" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>پرچم دياسپوراي تركان آزربايجاني سوريه</strong><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/irak_turkman.jpg" width="300" height="200" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>پرچم دياسپوراي تركان آزربايجاني ارمنستان</strong><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/am-g-z.gif" width="300" height="200" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>پرچم دياسپوراي تركان آزربايجاني آخيسقا- مسخت</strong><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/mesk.gif" width="300" height="200" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>گئرچه يه هو!!!!</strong><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-3034526267878217880?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-35622660440215730712008-07-29T13:36:00.001-07:002010-09-28T06:47:38.898-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>گونئي آزه‌ربايجان`ين بايراق سورونو ان قيسا سوره‌ده چؤزومه قاووشدورولماليدير</strong><br /><br />--------------------------------------------------------------------------------<br />حميد دباغي<br /><br />dabbagi@yahoo.com<br /><br />--------------------------------------------------------------------------------<br /><strong>بايراق ميلله‌تي يارادار، ميلله‌ت دئوله‌تي</strong><br /><br />اولوسال كيمليك بير توپلومو بير ياندان اؤز ايچينده بيرله‌شديريره‌ره‌ك، باشقا بير ياندان دا اؤته‌كي توپلوملاردان آييران اؤزه‌لليكله‌ر و آيريليقلاردير. آشاغيدا سيرالانميش بو اؤزه‌لليكله‌ر اولوسو يارادان اؤزه‌لليكله‌رله عئينيدير:<br /><br />- اورتاق ديل و اورتاق يازي: تورك ديلي و تورك لاتين يازيسي <br />- اورتاق يورد و توپراق: ايراندا تورك خالقي اوچون گونئي آزه‌ربايجان، قاشقاي يورد و آفشار يورد <br />- اورتاق ارده‌م، گله‌نه‌ك و گؤره‌نه‌كله‌ر: آشيق كويو (موزييي) و تورك گؤركسؤزو (اده‌بيياتي)، اولوسال سؤيله‌نجه و بويلار (اوغوز خاقان، دده قورقود، كوراغلو، اصلي كره‌م، ...)، خيدير نبي بايرامي، اولوسال پالتارلار (قافقاز پالتارلاري، اويماقلاريميزين پالتارلاري شاهسئوه‌ن، قاشقاي،...)، قادين- اركه‌ك ائشيتلييي، ..... <br />- اورتاق سيياسي اؤته‌ك (تاريخ): باي بك باشقالديريسي، تورك دئوله‌تله‌ري اؤزه‌لليكله آزه‌ربايجان مركه‌زلي اولان قاراقويونلو، آغ قويونلو، آزه‌ربايجان آتابكله‌ري،... آزه‌ربايجان مشروطه اينقيلابي، آزاديستان حره‌كه‌تي، ميللي حؤكومه‌ت، خالق-ي موسه‌لمان حره‌كه‌تي، هاراي من توركه‌م باشقالديريسي، .....<br />- اورتاق دين و اينانج آنلاييشي: تورك جعفه‌ريليك، فارس ايمامي شيعه‌لييه قارشيليق؛ تورك قيزيلباشليق كورد، اهل-ي حقق`ه قارشيليق؛ سئكولار اولان تورك خالق ايسلامي <br />- اورتاق مده‌ني قوروملار: آزه ربايجان اينسان حاقلاري درنه كلري، تورك قادين درنه كلري، .....<br />- اورتاق اؤلچو و بيريمله‌ر: توركجه يئدديجه (هفته) گونله‌ري، آيلار، دؤنه‌نجه‌له‌ر (فصلله‌ر) و اون ايكي ايلخيلي (حئيوانلي) تورك ييمي (تقويمي)، ..... <br />- اورتاق اولوسال بايراق و آييتيم (سرود) <br /><br /><strong>گنه‌ل ايلكه‌له‌ر</strong><br /><br />١- ايراندا تورك خالقينين ياشاديغي بؤلگه‌له‌ري، مده‌ني و سيياسي آلانلاردا، اؤزه‌ل تاريخي كيملييه صاحيب بير ائتنيك بيريم اولاراق تمثيل ائده‌جه‌ك بايراقلارا گره‌ك واردير. <br /><br />٢- بئله بير بايراغي اوموقلاماق (دسته‌كله‌مه‌ك) لوزومه‌ن فئدئراليست و يا ايستيقلالچي اولماق آنلامينا گلمه‌ز. ايسته‌ر فئدئراليست، ايسته‌ر ايستيقلالچي، ايسته‌ر بونلارين هئچ بيرينه اينانمايان، آنجاق تورك خالقي و ياشاديغي بؤلگه‌له‌رين اؤزه‌ل و اؤزگون مده‌ني، ائتنيك و تاريخي كيميلييه صاحيب اولدوغونا اينانان هر كس، بئله بير بايراغي اوموقلامالي و اونو منيمسه‌مه‌ليدير. <br /><br />٣- ميللي بايراغين وارليغي، آيريجا تورك خالقي و بؤلگه‌له‌ريني اؤز ميللي حاقلاريني الده ائتمه اوغرونداكي اوزون سيياسي ساواشيم سوره‌جيينده و دئوله‌تله‌شمه سيراسيندا تمثيل ائتمه‌ك آچيسيندان دا گره‌كليدير. بو گره‌كسينيم، سون دؤنه‌مده اؤلكه ايچي و ديشيندا، بوتون گؤسته‌ري، يورويوش، توپلانتي، اوتوروم و ائيله‌مله‌رده و ان سون گوئني آزه‌ربايجان`ين يو.ائن.پي.او′دا تمثيل ائديلمه‌سي سوره‌جينده گؤزله‌ر اؤنونه سريلميشدير. <br /><br />٤- اؤلكه ايچي و ديشيندا چوخ ساييدا گونئي`لي شخص و قورومون، دوغرودان گونئي آزه‌ربايجان`ي تمثيل ائده‌جه‌ك بايراق ياراتما ايشينه قالخيشماسي، بئله بير ائحتيياجين وارليغينين ان آچيق گؤسته‌رگه‌سيدير. <br /><br />٥- اينديكي دورومدا گونئي آزه‌ربايجاني تمثيل ائده‌جه‌ك بير بايراغا گره‌ك اولماديغيني ساوونانلارين (گوناسكام و بير سيرا شخصييه‌تله‌رين، گونتاي گنج آلپ، ....) گؤروشله‌ري دوزگون دئييلدير.<br /><br /><strong>بايراق سورونو، دئوله‌تله‌شمه سورونو دئييلدير، ميلله‌تله‌شمه سورونودور</strong><br /><br />١- گونئي آزه‌ربايجان`ين اولوسال بايراغيني بيلرله‌مه سورونو، گونئي`ين موسته‌قيل و يا فئدئرال اولماسينا، يا دا گونئي آزه‌ربايجان`ين اؤز دئوله‌تيني قوروب اؤز ميللي مجليسي-پارلامئنتيني ياراداندان سونرايا بيراخيلابيلمه‌ز. چونكو اولوسال و يا ميللي بايراق آديندان دا بللي اولدوغو كيمي ميلله‌ت و اولوسلا ايلگيليدير، دئوله‌تله يوخ.<br /><br />٢- موسته‌قيل و يا فئدئرال اولما، دئوله‌ت ياراتما و يا مجليس قورما هاميسي ميلله‌تله‌شمه‌ده‌ن سونرا گله‌ن دئوله‌تله‌شمه آشاماسي ايله ايلگيلي قونولاردير. حالبوكي تورك خالقي و گونئي آزه‌ربايجان`ي تمثيل ائده‌جه‌ك بايراغا قاووشما، اوندان داها اؤنجه‌كي آشاما يعني ميلله‌تله‌شمه ايله ايلگيليدير. <br /><br />٣- بيزيم كيمي دئوله‌تسيز ميلله‌تله‌رده، ميلله‌تله‌شمه دئوله‌تله‌شمه‌نين سونوجو دئييلدير، بلكه ترسي يعني دئوله‌تله‌شمه ميلله‌تله‌شمه‌ميزين سونوجودور. بو گرچه‌يي بئله ده ديلله‌نديره‌بيله‌ريك: بيزيم ميلله‌تيميز و بايراغيميزي دئوله‌تيميز ياراتماياجاق، دئوله‌تيميزي ميلله‌تيميز و بايراغيميز ياراداجاقدير. زامان آچيسيندان دئوله‌تله‌شمه‌ده‌ن اؤنجه گله‌ن اولوس و بايراق، قارشيليقلي بيچيمده بير بيري ايله باغلانتيليدير. اولوسلاشمادا ايله‌رله‌مه‌ميز، بايراق ائحتيياجيني دوغورور و بايراغين منيمسه‌نمه‌سي اولوسلاشماغيميزي سورعه‌تله‌نديرير. دولاييسي ايله تورك خالقي و گونئي آزه‌ربايجان`ين اؤز اولوسال بايراغينا قاووشماسي، هم خالقيميزين ميلله‌تله‌شمه‌سينه سورعه‌ت وئره‌جه‌ك، هم ده خالقيميزي دئوله‌تله‌شمه‌يه بير آدديم داها ياخينلاشديراجاقدير.<br /><br />٤- بيز دئوله‌تي اولمايان بير ميلله‌تيك. بونون آنلامي، آديندان بللي اولدوغو تكين، دئوله‌ت و اونون قوروملارينا، بو آرادا اولوسال مجليسيميزه صاحيب اولماديغيميزدير. بئله‌نچي ميلله‌تله‌ر ايسه، يعني دئوله‌تسيز ميلله‌تله‌ر، ميللي كيمليك و ميللي باغيلسيزليق موجاديله‌له‌ريني و بو يولدا گره‌كه‌ن هر شئيي، او جومله‌ده‌ن بايراق كيمي سمبوللارين سئچيميني وار اولمايان و نه زامان وار اولاجاغي دا بللي اولمايان دئوله‌تله‌رينين ياراديلماسينا قوشوللانديرانمازلار. <br /><br />٥- گونئي آزه‌ربايجان`ين اؤز دئوله‌ت و پارلامئنتيني يارادابيلمه‌سي، آچيلان (ياخين) گله‌جه‌يين، بوگونون يارينين ايشي دئييلدير، بو اولكونون گرچه‌كله‌شديريلمه‌سي بلكي اونلارجا ايل و قوشاق گره‌كديره‌جه‌كدير. بيزيم دوروموموزدا اولان دئوله‌تسيز ميلله‌تله‌ر، اؤز سورونلارينين چؤزومونو، نه واخت و نه زامان قاووشاجاقلاري بللي اولمايان اؤز دئوله‌تله‌رينين ياراديلماسيندان سونرايا بيراخابيلمه‌زله‌ر.<br /><br />٦- دئوله‌ت و مجليس تكجه وار اولان ميللي بايراغي رسميله‌شديريب اونا ياسال (قانوني) بير ايستاتو وئره‌ر، آنجاق بايراغين اؤزونو ياراتماز. مجليسين ياپاجاغي تك ايش، بو و يا باشقا شكيلله‌رله تورك خالقي و گونئي`ي تمثيل ائده‌ن و يا تمثيل ائتمه‌يه حاق قازانميش بير بايراغي، ياسالارلا قانوني و رسميله‌شديرمه‌كدير، مجليسين ايشي يئني بير بايراق ياراتماق دئييلدير. بو يول و يؤنته‌م، توركييه و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تله‌ري بايراقلارينين رسمي و ياساللاشديريلماسيندا دا، و نه ياراتيلماسيندا، ايزله‌نه‌ن يول اولموشدور. <br /><br />٧- دونيانين چاغداش سيياسي عورفونده ده بئله بير شئي يوخدور. فيليسطين دئوله‌تي اولماديغي حالدا، فيليسطين`ي (خالقيني، يوردونو) تمثيل ائده‌ن بايراق واردير. قونشولوغوموزدا كوردوستان دئوله‌تي اولماديغي حالدا اينديده‌ن بو خالقي، يوردو و گله‌جه‌كده قورولماق ايسته‌نيله‌ن كوردوستان دئوله‌تيني تمثيل ائده‌ن- اوزون سوره‌ده‌ن بري- كوردوستان بايراقلاري واردير.<br /><br />٨- تورك خالقي و گونئي آزه‌ربايجان`ي تمثيل ائده‌جه‌ك بايراغين سئچيميني، بليرسيز بير گله‌جه‌كده آزه‌ربايجان دئوله‌تي يارانيب و ميللي مجليس قورولدوقدان سونرايا آتانلارين توتومو (آزه‌ربايجان فئدئرال دئموكرات حره‌كه‌تي، ..... ) سيياسي آچيدان دوزگون دئييلدير.<br /><br /><strong>اوغورلانان ياتاي آل، آغ، ياشيل شريت و آسلان –گونه‌ش- قيليج اوچلوسو</strong><br /><br />١- ايران بايراغي (اوچ ياتاي آل، آغ، ياشيل شريت و اورتاداكي آسلان –گونه‌ش- قيليج سمبولو) كؤكه‌ن اولاراق تورك خالقي و آزه‌ربايجان`ا عاييددير.<br /><br />٢- آنجاق قاجار تورك-آزه‌ربايجان دئوله‌تي ييخيلاندان سونرا و آردينجا تورك خالقي و آيدينلارينين يوز ايلليك درين بير يوخويا دالديقلاري ييرمينجي يوزايلده اوز وئره‌ن اولايلار نده‌ني ايله، بو بايراق گونوموزده هم ايران، هم بؤلگه و هم دونيادا ايرانليليق و فارسليق سمبولونا چئوريلميش و ائله‌جه تانينميشدير:<br /><br />بوگونكو سيياسي عورفده ياتاي آل-آغ-ياشيل شريتله‌ر ايرانليليغي (ايران ديلليليك، ايران سويلولوق) تمثيل ائدير. بو اوزده‌ن بو شريتله‌ر اولدوقلاري كيمي عئينه‌ن ايران ديللي خالقلارا منسوب اولان تاجيكله‌ر و كوردله‌ر طره‌فينده‌ن ده اؤز ميللي بايراقلاريندا منيمسه‌نميشدير. <br /><br />بوگونكو سيياسي عورفده آسلان، گونه‌ش و قيليج اوچلوسو، فارس و پئرس شاهليغيني تمثيل ائدير. دولاييسي ايله بو آرم، بوتون فارس ميلليه‌يتچيله‌ري طره‌فينده‌ن، باشدا سلط‌نت طلب`له‌ر و مجاهدين اولماق اوزره، اؤز بايراقلاريندا منيمسه‌نميشدير.<br /><br />٣- يوخاريدا سؤيله‌نه‌نله‌ره داياراق، اؤنه‌ريله‌ن و گونئي آزه‌ربايجان`ي تمثيل ائده‌جه‌ك بايراق، ايران دئوله‌تي بايراغيندان (اوچ آل، آغ، ياشيل شريت؛ آسلان، گونه‌ش، قيليج اوچلوسو) فرقلي اولماليدير. <br /><br />٤- آزه‌ربايجان دئموكرات فيرقه‌سي و باشقا بير سيرا شخصييه‌تيميزين (فدائي.....) اؤنه‌رديكله‌ري اؤز بايراقلاريندا، آرتيق ايله‌ري دره‌جه‌ده ايرانلي-فارسلاشان بو اوچ بويالي شريتله‌ري عئينه‌ن منيمسه‌مه‌له‌ري، دوزگون بير توتوم دئييلدير. <br /><br /><strong>آزه‌ربايجان جومهورييه‌تي`نين بايراغي، گونئي`ي تمثيل ائده‌بيلمه‌ز</strong><br /><br />١- گونئي اوچون اؤنه‌ريله‌ن بايراق، قوزئي آزه‌ربايجان بايراغيندان فرقلي اولماليدير. اساسه‌ن اؤلكه ايچي و ديشيندا چوخ ساييدا گونئي`لي شخص و قورومون، گونئي آزه‌ربايجان`ي تمثيل ائده‌جه‌ك بايراق ياراتمايا تشه‌ببوث ائتمه‌سي، حتتا بو ايشي گونئي آزه‌ربايجان دئوله‌تينين قورولماسيندان سونرايا حه‌واله ائتمه‌له‌ري بيله، آزه‌ربايجان جومهورييه‌تي بايراغينين گونئي`ي تمثيل ائتمه‌دييينه اينانمانين سونوجودور.<br /><br />٢- پيرينسيب اولاراق قوزئي آزه‌ربايجان بايراغي، سيياسي آچيدان قوزئي آزه‌ربايجان`ين اؤزونه خاص اولان ياخين تاريخي، دئوله‌تله‌شمه سوره‌جي و سيياسي كيمليييني تمثيل ائدير. گونئي آزه‌ربايجان`ين اؤزونه خاص و قوزئي`ده‌ن فرقلي بير ياخين تاريخي، دئوله‌تله‌شمه سوره‌جي و سيياسي كيملييي اولدوغو اوچون، قوزئي`ده و قوزئي`ليله‌ر طره‌فينده‌ن اولوشدورولان آزه‌ربايجان جومهورييه‌تي`نين بايراغي، گونئي`ين بايراغي اولابيلمه‌ز.<br /><br />٣- آزه‌ربايجان جومهورييه‌تي`نين بايراغيني گونئي آزه‌ربايجان بايراغي دييه قوللانماق، بير سيرا حوقوقي كيمليك پيرتلاشيقليغا، بو ايكي سيياسي، مده‌ني و تاريخي بيريم و وارليغين سيياسه‌ت دونياسيندا بير بيرينه قاريشماسينا يول آچار.<br /><br />٤- گونئي`ده آپاريلان چتين اولوسال ساواشيمدا، قوزئي بايراغينين گنجله‌ر طره‌فينده‌ن قالديريلماسي، گونئي`ده جره‌يان ائتمه‌كده اولان ميللي قورتولوش ساواشيميني هم ايچه‌ريده و هم دونيادا باشقا بير اؤلكه‌يه باغلي، باشقا بير دئوله‌تده‌ن آسيلي اولان بير حره‌كه‌ت كيمي گؤسته‌ره‌ر، آيريجا بو بايراغي قالديران گنجله‌ره جاسوس ماركي ووردوروب، اونلاري اولدوقجا آغير بير هزينه اؤده‌مه‌يه مجبور ائده‌ر. <br /><br />٥- قوزئي آزه‌ربايجان بايراغينين، بوتؤو آزه‌ربايجان`ي تمثيل ائتمه قونوسو دا تارتيشمايا آچيق بير قونودور. بوتؤو آزه‌ربايجان و بايراغي، قوزئي و گونئي`ين ائشيت بيچيمده قاتيليمي ايله اورتايا چيخماليدير. اينديده‌ن نه قوزئ`ين بايراغي و نه ده گونئي`ين بايراغي، تك باشينا كسينله‌شميش بوتؤو آزه‌ربايجان`ين بايراغي دييه سونولماماليدير. <br /><br />٦- قوزئيليله‌رين باشدا ائلچي به‌ي كيمي شخصييه‌تله‌ريميزين منيمسه‌دييي "قوزئي`ين بايراغي گونئي`ه داشيناجاقدير" دوشونجه‌سي دوزگون بير دوشونجه دئييلدير. قوزي آزه‌ربايجانليلار، آزه‌ربايجان`ين بؤلوندويو و گونئي`ين سورونلارينين و اونلارين چؤزومونون ده گونئي`ليله‌رين سوروملوغوندا اولدوغو گرچه‌يينه سايقي گؤسته‌رمه‌ليديرله‌ر. دولاييسي ايله آزه‌ربايجان جومهورييه‌تي بايراغينين عئينه‌ن گونئي`ين ده بايراغي اولدوغونو تبليغ ائده‌نله‌رين (گون آز تي وي، آراس اوغلو، آزه‌ربايجان جومهورييه‌تي`نده‌ن چوخ ساييدا شخصين) توتومو دوزگون دئييلدير. <br /><br /><strong>گونئي آزه‌ربايجان بايراغي- تمه‌ل قاوراملار</strong><br /><p style="text-align: center"> <br /><img src="http://i154.photobucket.com/albums/s280/i_tdp/zzz-uchbayraq-1.gif" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br />١- ايراندا تورك خالقينين ياشاديغي و گله‌جه‌كده موسته‌قيل و يا اؤز ارك (اوتونوم) ايستاتوسو قازانما شانسي اولان هر بير بؤلگه‌يه بيره‌ر آيري بايراق گره‌كليدير. بو دورمودا ايران`دا تورك ميللي دئموكراتيك ترپه‌نيشينه، تورك بؤلگه و تورك دئوله‌تله‌ريني تمثيل ائده‌جه‌ك دؤرد بايراغا، "گونئي آزه‌ربايجان"، "قاشقاي يوردو" (گونئي ايران`دا ياشايان آزه‌ربايجان توركله‌ري ديياسپوراسينين قوراجاغي دئوله‌ت)، "آفشار يورد" (قوزئي دوغو ايران`دا ياشايان خوراسان توركله‌ري ديياسپوراسينين قوراجاغي دئوله‌ت)، و "خله‌جيستان" (خله‌ج يورد؟) (گونئي آزه‌ربايجان دئوله‌تينه داخيل اولان خله‌جله‌رله مسكون و اوتونوم دئوله‌ت) گره‌كسينيم واردير.<br /><br />٢- گونئي آزه‌ربايجان`ين موسته‌قيل سيياسي كيملييني تمثيل ائده‌جه‌ك و تكجه اونا اؤزه‌ل اولان بيرجه بايراغين قبول ائديلمه‌سي، عاجيل بير ائحتيياجدير و گئجيكديريله‌مه‌ز. بو آچيدان "ت. د. پ." (تورك دئموكراتيك پيلاتفورمو-١٩٩٦ دا)، "گاموح" (گونئي آزه‌ربايجان ميللي اويانيش حره‌كه‌تي)، "گاييپ" (گونئي آزه‌ربايجان ايستيقلال پارتيسي) و باشقا قوروم –شخصله‌رين گونئي آزه‌ربايجان`ا بايراق اؤنه‌رمه‌له‌ري اولدوقجا دوزگون و گره‌كلي بير سيياسي داورانيش اولموشدور.<br /><br />٣- تورك خالقينا منسوب اولان هر شخص، شخصييه‌ت، مده‌ني، و يا سيياسي قوروم و قورولوش، ياشاديغي بؤلگه‌يه باخيلماقسيزين (گونئي آزه‌ربايجان، قاشقاي يورد، آفشار يورد، خله‌ج يورد)، بو بؤلگه‌له‌ري تمثيل ائده‌جه‌ك بايراقلاري اؤنه‌رمه حاققينا ماليكدير.<br /><br />٤- بايراق اؤنه‌رمه‌ده هر بؤلگه اوچون، او بؤلگه‌ده ياشايان شخص و شخصييه‌تله‌ر و يا او بؤلگه‌يه باغلي قوروم و قورولوشلارين اؤنجه‌‌ليكله‌ري اولماليدير.<br /><br />٥- ايدئآل اولان ياخلاشيم، هر شخص و قورولوشون اؤنه‌ريله‌ن بايراقلار آراسيندان ان چوخ به‌يه‌ندييي و اويقون گؤردويو بايراغي اؤز سايت، درگي، تئلئويزييون و باشقا يايينلاردا ايشله‌تمه‌سيدير. بئله‌جه هم خالق بو اؤنه‌ريله‌ن بايراقلار و اونلاري ساوونان قوروملارلا تانيش اولار و هم اوزون سوره‌ده، و زامان ايچينده بير و يا بير نئچه بايراق بونلار آراسيندان اؤنه چيخيب گونئي`ين بايراغي اولما حاققيني قازانار.<br /><br /><strong>ياپيلماماسي گره‌كه‌ن يانليشليق</strong><br /><br />١- اؤنه‌ريله‌ن بايراق، اولقون، اويقار (مده‌ني)، چاغداش سيياسي تؤره (اخلاق) و دئموكراتيك آنلاييش ايلكه‌له‌رينه (پيرينسيبله‌رينه) سايقي گؤسته‌ريله‌ره‌ك خالقا سونولماليدير. <br /><br />٢- بيرئيله‌ر (شخصله‌ر) و قورولوشلار، اؤنه‌رديكله‌ري و اويقون گؤردوكله‌ري بايراق و يا بايراقلاري، عئينه‌ن بو شكيلده يعني "اؤنه‌رديكله‌ري" و يا "اويقون گؤردوكله‌ري" بايراق و يا بايراقلار اولاراق خالق و دونيايا سونمالي و تانيتماليديرلار. هئچ بير شخص و يا قورولوش اؤنه‌ردييي، به‌يه‌ندييي يا دا اويقون گؤردويو بايراغي، كسينله‌شميش گونئي آزه‌ربايجان بايراغي دييه سونمامالي، تانيتمامالي و بئله‌نچي بير يانيلقييا گيرمه‌كده‌ن جيددي شكيلده اوزاق دورماليدير. <br /><br />٣- چاغداش مده‌ني سيياسي اخلاقا ترس اولان بو داورانيش، عئيني زاماندا تورك خالقينا و آزه‌ربايجان`ا ان بؤيوك ايهانه‌تدير و تاريخ اؤنونده محكومدور. بئله داورانيشلاردا بولونان شخصله‌ر و قورولوشلار ايفشا ائديلمه ليديرله‌ر. <br /><br />٤- آنتي دئموكراتيك و سيياسي اخلاق باخيميندان سون درجه يانليش بير بيچيمده سونولان گاموح′ون اؤنه‌ردييي بايراق قبول ائديله‌بيلمه‌ز. بو تشكيلاتين بو قونوداكي آنلاشيلماز توتومو و يئريتدييي گؤركسوز سيياسه‌ت، يعني اؤنه‌ردييي اؤز بايراغيني گونئي آزه‌ربايجان`ين بايراغي دييه تحميل ائتمه‌يه قالخيشماسي، بوتونويله يانليش و قبول ائديلمه‌زدير. <br /><br /><strong>اؤنه‌ريله‌ن بايراقلاردا آرانيلماسي گره‌كه‌ن اؤزه‌لليكله‌ر</strong><br /><br />گئچه‌ن ايلله‌رده گونئي آزه‌ربايجان و تورك خالقينين ياشاديغي اؤته‌كي بؤلگه‌له‌ر اوچون بير نئچه بايراق اؤنه‌ريلمشيدير. اؤنه‌ريله‌ن بايراقلاردا ان اويقونونو سئچمكده بير نئچه ايلكه‌يه ايريم (ديققه‌ت) ائديلمه‌ليدير:<br /><br />١- گونئي آزه‌ربايجان بايراغي، اولابيلديكجه قوزئي آزه‌ربايجان و توركييه بايراقلارينا بنزه‌رليك و اوخشارليغا ماليك و اونلارلا بير بوتونلوك ايچينده اولماليدير. گونئي آزه‌ربايجان، قافقاز و آنادولو`نون كسيشدييي، اؤرتوشدويو بير تورپاق و كيمليكدير. گونئي آزه‌ربايجان بير باخيما قافقاز`ين اورتادوغوداكي اوزانتيسي ايسه، باشقا بير باخيمدان دا كيچيك آسيا`نين اورتادوغوداكي اوزانتيسيدير. <br /><br />٢- اؤنه‌ريله‌ن بايراغين، قوزئي آزه‌ربايجان بايراغيندان فرقلي اولماسي گره‌كدييينه رغمه‌ن، گونئي و قوزئي آزه‌ربايجان بايراقلاري آراسينداكي فرق اولابيلديكجه آز اولماليدير. بو آچيدان، گاموح`ون اؤنه‌ردييي بايراق، آزه‌ربايجان جومهورييه‌تي بايراغيندان اساسلي بير بيچيمده فرقلي اولدوغو اوچون، اويقون بير اؤنه‌ري دئييلدير. <br /><br />٣- گونئي آزه‌ربايجان، قوزئي آزه‌ربايجانلا صاحيب اولدوغو باغلار قده‌ر، توركييه و دوغو آنادولو ايله ده، ديل، سوي، اينانج، سيياسي تاريخ و .... چئشيتلي باغلارا صاحيبدير. گونئي آزه‌ربايجان و ايران`ين باشقا بؤلگه‌له‌رينده ياشايان خالقين سوي كؤكونو اولوشدوران ائل، اويماق و طايفالارين هاميسينا ياخيني توركييه تورپاقلاريندان بورايا كؤچ ائتميش طايفالاردير. آيريجا تاريخي و ائتنيك آزه‌ربايجان`ين و هابئله خالقيميزين اؤنه‌ملي بير بؤلومو توركييه سينيرلاري ايچينده قالميشدير. دولاييسي ايله گونئي`ين بايراغي، قوزئي`له اولدوغو كيمي، توركييه ايله صاحيب اولدوغو بو چوخ يؤنلو و تاريخي باغ و عئينيلييي ده اؤزونده يانسيتماليدير. بو باخيمدان گاموح`ون اؤنه‌ردييي بايراق توركييه بايراغي ايله هئچ بير اورتاق يؤنو اولماديغيندان دولايي، اويقون بير اؤنه‌ري دئييلدير. <br /><br />٤- اؤنه‌ريله‌ن بايراق ائستئتيك باخيميندان يوكسه‌ك نئجه‌ليييه ماليك اولماليدير. ائستئتيك آچيدان دوشوك دوزئيلي و ذؤوقسوز اولان اؤنه‌ريلر قبول ائديله‌بيلمه‌ز.<br /><br />٥- اؤنه‌ريله‌ن بايراقلار هر بؤلگه‌نين (گونئي آزه‌ربايجان، قاشقاي يورد، آفشار يورد، خله‌ج يورد) تاريخي و يا سيياسي كيملييي ايله باغلانتيلي اولوب بو آچيلاردان آنلاملي اولماليدير. <br /><br /><strong>اويقون بير بايراق</strong><br /><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i154.photobucket.com/albums/s280/i_tdp/zzz-az-tdp-3.gif" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br /><br />يوخاريداكي بايراق، سون دؤنه‌مده بير نئچه اؤيره‌نجي طره‌فينده‌ن اؤنه‌ريلميشدير. بو بايراق اوچ شريتلي، ياشيل-آغ-آل بويالاردان اولوشان و آي-اولدوزلو بير بايراقدير. بو بايراقدا قوزئي آزه‌ربايجانداكي سككيز بوجاقلي اولدوز يئرينه، بئش بوجاقلي اولدوز يئر آلير. بيزجه بو بايراق، گونئي آزه‌ربايجان`ي ايچه‌ريده، ديشاريدا، سيياسي، ايجتيماعي و عئلمي موناسيبه‌تله‌رده اولدوقجا ياخشي شكيلده تمثيل ائده‌بيله‌جه‌ك اويقون بير بايراقدير. بو بايراغين تمه‌ل اوچ اؤزه‌للييي "قوزئي آزه‌ربايجان بايراغي ايله عئيني اولماماقلا بيرليكده، اوندان اولابيله‌جه‌ك قده‌ر آز فرقلي اولماق"، "گونئي آزه‌ربايجان`ين دئوريمچي و اؤنچو سيياسي كيمليييني تمثيل ائتمه‌ك" و "توركييه و توركمان ائلي بايراقلارينا ياخينلاشماق"دير. بو بايراق وار اولان اؤنه‌ريله‌ر آراسيندا ان اويقون بايراق كيمي ده‌يه‌رله‌نديريله‌بيله‌ر:<br /><br />١- بو بايراقدا اوچ گؤي، آل و ياشيل شريتله‌ر قوزئي آزه‌ربايجان بايراغيندا اولان شريتله‌رله (هم سيرالاري، هم انله‌ري) عئينيدير. بورادا آل (قيرميزي) توركلوك (اسكي شامان، قيرقيز، اوغوز، قاراخانلي، باي بك، غزنه‌لي، سلجوقلو، خله‌ج، عوثمانلي، ..... بايراقلاريندا اولدوغو كيمي)، گؤي آوروپا و چاغداشليق (آوروپا بيرلييي بايراغيندا اولدوغو كيمي) و ياشيل ايسلامي گئچميش و تاريخين سمبولودور. <br /><br />٢- بو بايراق، قوزئي آزه‌ربايجان و توركييه بايراقلاريندا اولدوغو كيمي آي-اولدوزلودور. آي اولدوز گؤي تورك يارماقلاريندا (سيككه‌له‌رينده) دا وار ايدي.<br /><br />٣- بو بايراقدا آي هيلالي آزه‌ربايجان و توركييه بايراقلارينداكينين عئينيسيدير.<br /><br />٤- بئش بوجاقلي اولدوز: اولدوزون بئش بوجاقلي اولماسي بير ياندان گونئي آزه‌ربايجان و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينين اؤزله‌رينه خاص كيمليكله‌ري اولدوغونو وورقولاديغي حالدا، بو ايكيسينين بايراقلاري آراسينداكي آيريليغي ان آزا انديرير، بير ياندان گونئي آزه‌ربايجانلا توركييه`نين چوخ يؤنلو باغلاريني وورقولايير. بير ياندان اونو ايسلام دونياسينا باغلايير، عئيني حالدا آزه‌ربايجان`ين سئكولار بير توپلوم اولاراق شيعه-سونني چكيشمه‌سينه بير يول داها گيرمه‌يه‌جه‌ييني بيلديرير:<br /><br />الف: گونئي آزه‌ربايجان`ين، قوزئي`ده‌ن باغيلسيز اولان كيمليييني تمثيل ائدير: بئش بوجاقلي اولدوز گونئي آزه‌ربايجان و آزه‌ربايجان جومهورييه‌تينين هر بيرينين اؤزونه خاص كيمليكله‌ري اولدوغو گرچه‌ييني وورقولايير.<br /><br />ب: ان اسكي تورك دئوله‌ت سمبوللاريندان بيريدير: بئش بوجاقلي اولدوز ان اسكي زامانلاردان بري تورك سمبوللاريندان بيري اولوبدور. اؤرنه‌يين گؤك تورك يارماقلاري (سيككه‌له‌ري) اوزه‌رينده ده بئش بوجاقلي اولدوزلار بتيمله‌نيبله‌ر (تصوير ائديليبله‌ر). <br /><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://i154.photobucket.com/albums/s280/i_tdp/Gokturk20parasi.jpg" align="center"><br /><p style="text-align: justify"><br /> ج: گونئي آزه‌ربايجان`ين دئوريمچيليييني تمثيل ائدير: گونئي آزه‌ربايجان اينقيلابلار اؤلكه‌سي؛ اساره‌تي، كؤله‌لييي قبول ائتمه‌يه‌ن، اونلارا باش قاوزايانلارين يوردودور. گئچميش تاريخيميزده باي بك حره‌كه‌تي و ياخين تاريخيميزده ستتارخان، خيياباني، و ميللي حؤكومه‌تين پارلاق اولدوزو آزه‌ربايجان، تورك، ايسلام و دوغو دونياسيندا پارلايير. چاغداش دونيادا دا اينقيلاب و عوصيان سمبولو اولاراق تانينميش اولان بئش بوجاقلي اولدوزون گونئي آزه‌ربايجان بايراغي اوزره‌رينده قويولماسي، گونئي`ين اينقيلابچيليغي و چاغداشليغيني بو بايراغا دا داشييير. <br /><br />د: توركييه و عراق-سورييه ديياسپوراميزلا اولان چوخ يؤنلو باغلاري وورقولايير: بايراقداكي بئش بوجاقلي اولدوز، گونئي آزه‌ربايجان`ين بير چوخ آچيدان، ائتنيك، بوي-اويماقلار، لهجه، اينانج (قيزيلباشليق)، و ..... توركييه ايله اولان اينساني، تاريخي، ديل-لهجه و سيياسي باغلاريني وورقولايير. بئش بوجاقلي اولدوز آيريجا گونئي آزه‌ربايجان بايراغيني بئش بوجاقلي اولدوزو اولان عراق و سورييه`ده ياشايان توركمان ائلي ديياسپوراميزين بايراقلارينا دا ياخينلاشديرير.<br /><br />ر- فارس شيعه‌چيلييينه قارشي بير ايچه‌رييي واردير: آي و بئش بوجاقلي اولدوز، بوگون دونيادا اؤزه‌لليكله خيريستييان دونياسيندا ايسلام`ين و آسلان-گونه‌ش-قيليج آرمي شيعه‌لييين سمبولو اولاراق آلقيلانير. شيعه –سونني داعواسي اؤزه‌لليكله سون ٥٠٠ ايلده هم خالقيميزي، هم باشقا تورك خالقلاريني، هم موسه‌لمان دونياسيني بؤلوب پارچالاميشدير. پهله‌وي رئژيمي بو نييه‌تله بوتون موسه‌لمان دئوله‌تله‌رين ترسينه قيزيل آي يئرينه آسلان-گونه ش- قيليجي اؤز سمبولو اولاراق سئچميشدي. اؤته ياندان ايران`ين هم پهله‌وي و هم ايسلامي دئوله‌تله‌ري تورك خالقي و آزه‌ربايجاندا شيعه فاناتيزميني آلوولانيرماقلا، خالقيميزي گنه ده اسكيده اولدوغو كيمي اويوتماغا، اونو هم تورك دونياسيندان و هم مده‌ني-لاييك دونيادان آييرماق ايسته‌يير. ايندي بيزيم، چوخونلوغو شيعه اولان و گئچميشده شيعه-سونني ايختيلافيني كؤروكله‌يه‌ن بير خالق كيمي، اؤز بايراغيميزدا ايسلام دونياسينين دا سمبولو قبول ائديله‌ن بئش بوجاقلي اولدوز و آيي سئچمه‌ميز، دونيايا گونئي آزه‌ربايجان`ين گئچميش آجي يانليشليلاريندان درس آلديغيني، و بير يول داها شيعه-سونني چاتيشما و آيريشماسينا گيرمه‌يه‌جه‌ييني بيلديرير. <br /></div><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>Güney Azərbaycanın Bayraq Sorunu Ən Qısa Sürədə Çözümə Qavuşdurulmalıdır</strong><br /><br />Həmid Dəbbaği<br /><br /><strong>Bayraq milləti yaradar, millət devlǝti</strong><br /><br />Ulusal kimlik bir toplumu bir yandan öz içində birləşdirərək, başqa bir yandan da onu ötəki toplumlardan ayıran özəlliklər və ayrılıqlardır. Aşağıda sıralanlar isə bizim ulusumuzu yaradan özəlliklərdir:<br /><br />- Ortaq dil və ortaq yazı: Türk dili və Türk Latın yazısı<br />- Ortaq yurd və topraq: İranda Türk xalqı üçün Güney Azərbaycan, Qaşqayyurd, Afşaryurd<br />- Ortaq əkinc (kültür), gələnək və görənəklər: Aşıq küyü (müziyi) və Türk görksözü (ədəbiyatı), ulusal söyləncə və boylar (Oğuz Xaqan, Dədə Qorqud, Koroğlu, Əsli Kərəm), Xıdırnəbi bayramı, Ulusal paltarlar (Qafqaz paltarları, oymaqlarımızın paltarları: Şahsevən, Qaşqay), qadın-ərkək eşitliyi <br />- Ortaq siyasi ötək (tarix): Baybək başqaldırısı, Türk devlǝtləri özəlliklə Azərbaycan mərkəzli olan Qaraqoyunlu, Ağqoyunlu, Azərbaycan Atabəkləri, Azərbaycan Məşrutə İnqilabı, Azadistan Hərəkəti, Milli Hökümət, Xalq-i Müsəlman hərəkəti, Haray haray mən Türkəm başqaldırısı<br />- Ortaq din və inanc anlayışı: Türk Cə’fərilik Fars İmami Şiəliyə qarşılıq, Türk Qızılbaşlıq Kürd Əhli Həqə qarşılıq, Seküler olan Türk xalq İslamı<br />- Ortaq mədəni qurumlar:<br />- Ortaq ölçü və birimlər: Türkcə yeddicə (həftə) günləri, aylar, dönəncələr (fəsillər) və oniki ılxılı (heyvanlı) Türk yimi (təqvimi)<br />- Ortaq ulusal bayraq və ayıtım (surud)<br /><br />1- İranda Türk xalqının yaşadığı bölgələri, mədəni və siyasi alanlarda özəl tarixi kimliyə sahib bir etnik birim olaraq təmsil edəcək bayraqlara gərək vardır.<br /><br />2- Belə bir bayrağı umuqlamaq (dəstəkləmək), luzumən federalist və ya istiqlalçı olmaq anlamına gəlməz. İstər federalist, istər istiqlalşı, istər bunların heç birinə inanmayan ancaq Türk xalqı və yaşadığı bölgələrin özəl və özgün mədəni etnik və tarixi kimliyi sahib olduğuna inanan hər kəs, belə bir bayrağı umuqlamalı və onu mənimsəməlidir.<br /><br />3- Milli bayrağın varlığı ayrıca Türk xalqı və bölgələrini öz milli haqlarını əldə etmə uğrundakı uzun siyasi savaşım sürəcində və devlǝtləşmə sırasında təmsil etmək açısından da gərəklidir. Bu gərəksinin son dönəmdə ölkə içi və dışında bütün göstəri, yürüyüş, oturum, toplantı və eyləmlərdə və ən son Güney Azərbaycan’ın UNPOda təmsil edilməsi sürəcində gözlər önünə sərilmişdir. <br /><br />4- Ölkə içi və dışında çox sayıda Güneyli və qurumun doğrudan Güney Azərbaycan’ı təmsil edəcək bayraq yaratma işinə qalxışması, belə bir ehtiyacın varlığının ən açıq göstərgəsidir.<br /><br />5- Dolayısı ilə indiki durumda Güney Azərbaycan’ı təmsil edəcək bir bayrağa gərək olmadığını savunanların (Günaskam və bir sıra şəxsiyətlərin, Güntay Cavanşir) görüşləri düzgün deyildir.<br /><br /><strong>Bayraq sorunu devlǝtləşmə sorunu deyildir, millətləşmə sorunudur</strong><br /><br />1- Güney Azərbaycan’ın ulusal bayrağını bəlirləmə sorunu, Güney’in müstəqil vəya federal olmasına ya da Güney Azərbaycan’ın öz devlǝtini qurub öz milli məclisi- parlamentini yaradandan sonraya bıraxılabilməz. Çünkü ulusal və ya milli bayraq, adından da bəlli olduğu kimi, millət və ulusla ilgilidir, devlǝtlə yox.<br /><br />2- Müstəqil və ya federal olma, devlǝt yaratma və ya məclis qurma, hamısı millətləşmədən sonra gələn devlǝtləşmə aşaması ilə ilgili qonulardır. Halbuki Türk xalqı və Güney Azərbaycan’ı təmsil edəcək bayrağa qavuşma, ondan daha öncəki aşama yə’ni millətləşmə ilə ilgilidir.<br /><br />3- Bizim kimi devlǝtsiz millətlərdə, millətləşmə devlǝtləşmənin sonucu deyildir, bəlkə tərsi yə’ni devlǝtləşmə millətləşməmizin sonucudur. Bu gerçəyi belə də dilləndirəbilərik: Bizim millətimiz və bayrağımızı devlǝtimiz yaratmayacaq, devlǝtimizi millətimiz və bayrağımız yaradacaqdır. Zaman açısından devlǝtləşmədən öncə gələn ulus və bayraq, qarşılıqlı biçimdə bir biri ilə bağlantılıdır. Uluslaşmada ilərləməmiz bayraq ehtiyacını doğurur və bayrağın mənimsənməsi uluslaşmağımızı sür’ətləndirir. Dolayısı ilə Türk xalqı və Güney Azərbaycan’ın öz ulusal bayrağına qavuşması, həm xalqımızım millətləşməsinə sür’ət verəcək, həm də xalqımızı devlǝtləşməyə daha yaxınlaşdıracaqdır.<br /><br />4- Biz devlǝti olmayan bir millətik. Bunun anlamı, adından bəlli olduğu təkin, devlǝt və onun qurumlarına, bu arada ulusal məclisimizə sahib olmadığımızdır .Belənçi millətlər isə yə’ni devlǝtsiz millətlər, milli kimlik və milli bağılsızlıq mücadilələrini və bu yolda gərəkən hər şey o cümlədən bayraq kimi səmbolların seçimini, var olmayan və nə zaman var olacağı da bəlli olmayan devlǝtlərinin yaradılmasına qoşullandıranmazlar.<br /><br />5- Güney Azərbaycan’ın öz devlǝt və parlamentini yaradabilməsi, açılan gələcəyin, bugünün yarının işi deyildir, bu ülkünün gerçəkləşməşi bəlki onlarca il və quşaq gərəkdirəcəkdir. Bizim durumuzda olan devlǝtsiz millətlər, öz sorunlarınının çözümünü, nə vaxt və nə zaman qavuşacaqları bəlli olmayan öz devlǝtlərinin yaradılmasından sonraya bıraxabilməzlər.<br /><br />6- Devlǝt və məclis təkcə var olan milli bayrağı rəsmiləşdirib ona qanuni bir istatu verər, ancaq bayrağın özünü yaratmaz. Dünyanın çağdaş siyasi ürfündə də bu belədir. Yə’ni məclisin yapacağı tək iş, bu və ya başqa şəkillərlə Türk xalqı və Güney’i təmsil edən və ya etməyə haq qazanmış bir bayrağı yasalarla qanuni və rəsmiləşdirməkdir, məclisin işi yeni bir bayraq yaratmaq deyildir. Bu yol və yöntəm Türkiyə və Azərbaycan Cumhuriyətləri bayraqlarının rəsmi və yasallaşdırılmasında və nə yaradılmasında izlənən yol olmuşdur.<br /><br />7- Dünyanın çağdaş siyasi ürfündə də, belə bir şey yoxdur. Filistin devlǝti olmadığı halda Filistin’i (xalqını, yurdunu) təmsil edən bayraq vardır. Qonşuluğumuzda Kürdüstan devlǝti olmadığı halda, indidən bu xalqı, yurdu və gələcəkdə qurulmaq istənilən Kürdüstan devlǝtini təmsil edən uzun sürədən bəri Kürdüstan bayraqları vardır.<br /><br />Dolayısı ilə Türk xalqı və Güney Azərbaycan’ı təmsil edəcək bayrağın seçimini bəlirsiz bir gələcəkdə Azərbaycan devlǝti yaranıb və Milli Məclis qurulduqdan sonraya atanların tutumu (Azərbaycan Federal Demoķrat Hərəkəti) siyasi açıdan düzgün deyildir.<br /><br /><strong>Oğurlanan yatay al-ağ-yaşıl şərit və aslan-günəş-qılıc üçlüsü</strong><br /><br />1- İran bayrağı (üç yatay al, ağ, yaşıl şərit və ortadakı aslan, günəş, qılıc səmbolu) kökən olaraq Türk xalqı və Azərbaycan’a ayiddir.<br /><br />2- Ancaq Qacar Türk-Azərbaycan devlǝti yıxılandan sonra və ardınca Türk xalqı və aydınlarının yüz illik dərin bir yuxuya daldıqları yirminci yüzildə üz verən olaylar nədəni ilə, bu bayraq günümüzdə həm İran, həm bölgə və həm dünyada İranlılıq və Farslıq səmboluna çevrilmiş və eləcə tanınmışdır.<br /><br />Bugünkü siyasi ürfdə, yatay al-ağ-yaşıl şəritlər (İran dillilik-İran soyluluq) təmsil edir. Bu üzdən bu şəritlər eynən İran dilli xalqlara mənsub olan Taciklər və Kürdlər tərəfindən də öz milli bayraqlarında mənimsənmişdir.<br /><br />Bugünkü siyasi ürfdə, aslan, günəş və qılıc üçlüsü Fars və Pers şahlığını təmsil edir. Dolayısı ilə bu arm bütün Fars milliyətçiləri tərəfindən Səltənəttələblər və Mucahidin olmaq üzərə öz bayraqlarında mənimsənmişdir.<br /><br />3- Yuxarıda söylənənlərə dayanaraq, önərilən və Güney Azərbaycan’ı təmsil edəcək bayraq İran devlǝti bayrağından (üç al, ağ, yaşıl şərit; aslan, günəş, qılıc üçlüsü) fərqli olmalıdır.<br /><br />4- Dolayısı ilə Azərbaycan Demoķrat Firqəsi və başqa bir sıra şəxsiyətimizin (Fədayi) önərdikləri bayraqlarda, artıq iləri dərəcədə İranlı Farslaşan bu üç boyalı şəritləri eynən mənimsəmələri düzgün bir tutum deyildir.<br /><br /><strong>Azərbaycan Cumhuriyətinin bayrağı, Güney’i təmsil edəbilməz</strong><br /><br />1- Güney üçün önərilən bayraq, Quzey Azərbaycan bayrağından fərqli olmalıdır. Əsasən ölkə içi və dışında çox sayıda Güneyli şəxs və qurumun Güney Azərbaycan’ı təmsil edəcək bayraq yaratmağa təşəbbüs etməsi, hətta bu işi Güney Azərbaycan devlǝtinin qurulmasından sonraya həvalə etmələri belə, Azərbaycan Cumhuriyəti bayrağının Güney’i təmsil etmədiyinə inanmağın sonucudur.<br /><br />2- Pirinsip olaraq Quzey Azərbaycan bayrağı siyasi açıdan Quzey Azərbaycan’ın özünə xas olan yaxın tarixi, devlǝtləşmə sürəci və siyasi kimliyini təmsil edir. Güney Azərbaycan’ın özünə xas və Quzeydən fərqli bir yaxın tarixi, devlǝtləşmə sürəci və siyasi kimliyi olduğu üçün, Quzeydə və Quzeylilər tərəfindən oluşdurulan Azərbaycan Cumhuriyətinin bayrağı Güney’in bayrağı olabilməz.<br /><br />3- Azərbaycan Cumhuriyətinin bayrağını, Güney Azərbaycan bayrağı diyə qullanmaq bir sıra huquqi kimlik pırtlaşıqlığa, bu iki siyasi, mədəni və tarixi birim və varlığın siyasət dünyasında bir birinə qarışmasına yol açar.<br /><br />4- Güneydə aparılan çətin ulusal savaşımda, Quzey bayrağının gənclər tərəfindən qaldırılması, Güneydə cərəyan etməkdə olan milli qurtuluş savaşımını, həm içəridə və həm dünyada başqa bir ölkəyə bağlı, başqa bir devlǝtdən asılı olan bir hərəkət kimi göstərər. Ayrıca bu bayrağı qaldıran gənclərə casus markı vurdurub, onları olduqca ağır bir həzinə odəməyə məcbur edər.<br /><br />5- Quzey Azərbaycan bayrağının Bütöv Azərbaycan’ı təmsil etməsi də tartışmağa açıq bir qonudur. Bütöv Azərbaycan və bayrağı, Quzey və Güney’in eşit biçimdə qatılımı ilə ortaya çıxmalıdır. İndidən nə Quzey’in bayrağı və nə də Güney’in bayrağı tək başına kəsinləşmiş Bütöv Azərbaycan’ın bayrağı diyə sunulmamalıdır.<br /><br />6- Quzeylilərin, başda Elçibəy kimi şəxsiyətlərimizin mənimsədiyi “Quzey’in bayrağı Güney’ə daşınacaqdır” düşüncəsi düzgün bir düşüncə deyildir. Quzey Azərbaycanlılar Azərbaycan’ın bölündüyü və Güney’in sorunlarının və onların çözümünün də Güneylilərin sorumluluğunda olduğu gerçəyinə sayqı göstərməlidirlər. Dolayısı ilə Azərbaycan Cumhuriyəti bayrağının Güney’in də bayrağı olduğunu təbliğ edənlərin (Günaztv, Arasoğlu, Azərbaycan Cumhuriyətində çox sayıda şəxsin) tutumu düzgün deyildir.<br /><br />Güney Azərbaycan bayrağı: təməl qavramlar<br /><br /> <br />http://i154.photobucket.com/albums/s280/i_tdp/zzz-uchbayraq-1.gif<br /><br />1- İranda Türk xalqının yaşadığı və gələcəkdə müstəqil və ya özərk (otonom) istatusu qazanma şansı olan hər bir bölgəyə, birər ayrı bayraq gərəklidir. Bu durumda İranda Türk milli demoķratik tərpənişinə, Türk bölgə və Türk devlǝtlərini təmsil edəcək dörd bayrağa, Güney Azərbaycan, Qaşqayyurd (Güney İranda yaşayan Azərbaycan Türkləri diyasporasının quracağı devlǝt), Afşaryurd (Quzeydoğu İranda yaşayan Xorasan Türkləri diyasporasının quracağı devlǝt) və Xələcistan (Xələcyurd) (Güney Azərbaycan devlǝtinə daxil olan Xələclərlə məskun və otonom devlǝt) gərəksinim vardır.<br /><br />2- Güney Azərbaycan’ın müstəqil siyasi kimliyini təmsil edəcək və təkcə ona özəl olan bircə bayrağın qəbul edilməsi, acil bir ehtiyacdır və gecikdirilənməz. Bu açıdan TDP (Türk Demoķratik Pılatformu, 1996da), GAMOH (Güney Azərbacan Milli Oyanış Hərəkəti), GAİP (Güney Azərbaycan İstiqlal Partisi) və başqa qurum, şəxslərin Güney Azərbaycan’a bayraq önərmə, olduqca düzgün və gərəkli bir siyasi davranış olmuşdur.<br /><br />3- Türk xalqına mənsub olan hər şəxs, şəxsiyət vəya siyasi qurum və quruluş, yaşadığı bölgəyə baxılmaqsızın (Güney Azərbaycan, Qaşqayyurd, Afşaryurd, Xələcyurd) bu bölgələri təmsil edəcək bayraqları önərmə haqqına malikdir.<br /><br />4- Təbii olaraq bayraq önərmədə hər bölgə üçün o bölgədə yaşayan şəxs və şəxsiyətlər vəya o bölgəyə bağlı qurum və quruluşların öncəlikləri olmalıdır.<br /><br />5 İdeal olan yaxlaşım, hər şəxs və quruluşun önərilən bayraqlar arasından ən çox bəyəndiyi vəvə uyqun gördüyü bayrağı, öz sayt, dərgi, televiziyon və başqa yayaınlarında işlətməsidir. Belecə həm xalq bu önərilən bayraqlar və onları savunan qurumlarla tanış olar, və həm uzun sürədə və zaman içində bir vəya bir neçə bayraq bunlar arasından önə çıxıb Güney’in bayrağı olma haqqını qazanar.<br /><br />Yapılmaması gərəkən yanlışlıq<br /><br />1- Önərilən bayraq olqun uyqar (mədəni) çağdaş siyasi törə və demoķratik anlayış ilkələrinə (pirinsiplərinə) sayqı göstərilərək xalqa sunulmalıdır.<br /><br />2- Bireylər (şəxslər) və quruluş önərdikləri və uyun gördükləri bayraq vəya bayraqları eynən bu şəkildə yəni önərdikləri vəya uyqun gördükləri bayraq və ya bayraqlar olaraq xalq və dünyaya sunmalı və tanıtmalıdırlar. Heç bir şəxs vəya quruluş önərdiyi ya da uyqun gördüyü bayrağı kəsinlikləşmiş Güney Azərbaycan bayağı diyə sunmamalı tanıtmamalı və belənçi bir yanılqıya girməkdən ciddi şəkildı uzaq durmalıdır.<br /><br />3- Çağdaş mədəni siyasi əxlaqa tərs olan budavranış eyni zamanda Türk xalqına və Azərbaycana ən böyük ihanətdir və tarix önündə məhkümdür. Belə davranışlarda bulunan şəxs və quruluşlar ifşa edilməlidirlər<br /><br />4- Dolayısı ilə antidemoķratik və siyasi əxlaq baxımında son dərəcə yanlış bir biçimdə sunulan GAMOH’un önərdiyi bayraq qəbul ediləbilməz. Bu təşkilatın bu qonudakı anlaşılmaz tutumu və yeritdiyi görksüz siyasət yəni önərdiyi öz bayrağını Güney Azərbaycan bayrağı diyə təhmil etməyə qalxışması bütünüylə yanlış və qəbul ediləbilməzdir.<br /><br />Önərilən bayraqlarda aranılması gərəkən özəlliklər<br /><br />Geçən illərdə Güney Azərbaycan və Türk xalqının yaşadığı ötəki bölgələr üçün bir neçə bayraq ğnərilmişdir. Önərilən bayraqlarda ən uyqununu seçməkdə bir neçə ilkəyə irim (diqqət) edilməlidir:<br /><br />1- Güney Azərbaycan bayrağı olabildikcə Quzey Azərbaycan və Türkiyə bayraqlarına bənzərlik və oxşarlığa malik və onlarla bir bütünlük içində olmalıdır. Güney Azərbaycan Qafqaz və Anadolu’nun kəsişdiyi örtüşdüyü bir torpaq və kimlikdir. Güney Azərbaycan bir baxıma Qafqazın Ortadoğudakı uzantısı isə başqa bir baxımdan da Kiçik Asiyanın Ortadoğudakı uzantısıdır.<br /><br />2- Önərilən bayrağın Quzey Azərbaycan bayrağından fərqli olması gərəkdiyinə rəğmən Güney və Quzey Azərbaycan bayraqları arasındakı fərq olabildikcə az olmalıdır. Bu açıdan GAMOH’un önərdiyi bayraq Azərbaycan Cumhuriyəti bayrağından əsaslı bir biçimdə fərqli olduğu üçün uyqun bir önəri deyildir.<br /><br />3- Güney Azərbaycan Quzey Azərbaycanla sahib olduğu bağlar qədər Türkiyə və Doğu Anadolu ilə də dil soy inanc siyasi tarix və çeşitli bağlara sahibdir. Güney Azərbaycan və İranın başqa bölgələrində yaşayan xalqın soykökünu oluşduran eloymaq və tayfaların hamısına yaxını Türkiyə torpaqlarından buraya koç etmiş tayfalardır. Ayrıca tarixi və etnik Azərbaycanın və habelə xalqımızın önəmli bir bölümü Türkiyə sınırları içində qalmışdır. Dolayısı ilə Güneyin bayrağı Quzeylə olduğu kimi Türkiyə ilə sahib olduğu bu çox yönlü və tarixi bağ və eyniliyi də özündə yansıtmalıdır. Bu baxımdan GAMOH’un önərdiyi bayraq Türkiyə bayrağı ilə heç bir ortaq yönü olmadığından dolayı uyqun bir önəri deyildir.<br /><br />4- Önərilən bayraq estetik baxımından yüksək necəliyə malik olmalıdır. Estetik açıdan düşük düzeyli və zövqsüz olan önərilər qəbul ediləbilməz.<br /><br />5- Önərilən bayraqlar hər bölgənin (Güney Azərbaycan, Qaşqayyurd, Afşaryurd, Xələcyurd) tarixi və ya siyasi kimliyi ilə bağlantılı olub bu aşılardan anlamlı olmalıdır.<br /><br />Uyqun bir bayraq<br /><br />http://i154.photobucket.com/albums/s280/i_tdp/zzz-az-tdp-3.gif<br /><br /><br />Yuxarıdakı bayraq son dönəmdə bir neçə öyrənci tərəfindən önərilmişdir. Bu bayraq var olan önərilər arasında ən uyqun bayraq kimi dəyərləndiriləbilər. Bu bayraq üç şəritli yaşıl ağ al boyalardan oluşan və ay ulduzlu bir bayraqdır. Bu bayraqda Azərbaycandakı səkkiz bucaqlı ulduz yerinə beş bucaqlı ulduz yer alır. Bizcə bu bayraq Güney Azərbaycan’ı dışarıda siyasi, ictimai və elmi münasibətlərdə olduqca yaxçı şəkildə təmsil edəbiləcək uyqun bir bayraqdır. Bu bayrağın təməl üç özəlliyi, Quzey Azərbaycan bayrağı ilə eyni olmaqla birlikdə ondan olabiləcək qədər az fərqli olmaq, Güney Azərbaycan’ın devrimci və önçü siyasi kimliyini təmsil etmək və Türkiyə ilə Türkmaneli bayraqlarına yaxınlaşmaqdır:<br /><br />1- Bu bayraqda üç göy al və yaşıl şəritlər Quzey Azərbaycan bayrağında olan şəritlərlə (həm sıraları həm ənləri) eynidir. Burada al (qırmızı) Türklük (əski Şaman Qırqız Oğuz Qaraxanlı Baybək Qəznəli Səlcuqlu Xələc Osmanlı bayraqlarında olduğu kimi), göy Avrupa və çağdaşlıq (Avrupa Birliyi bayrağında olduğu kimi), və yaşıl İslam geçmiş və tarixinin səmboludur.<br /><br />2- Bu bayraq Quzey Azərbaycan və Türkiyə bayraqlarında olduğu kimi ay ulduzludur. Ayulduz Göy Türk sikkələrində də vardır.<br /><br />3- Bu bayraqda ay hilalı Azərbaycan və Türkiyə bayaqlarındakının eynisidir.<br /><br />http://i154.photobucket.com/albums/s280/i_tdp/Gokturk20parasi.jpg<br /><br />4- Beş Bucaqlı Ulduz: Ulduzun beş bucaqlı olması bir yandan Güney Azərbaycan və Azərbaycan Cumhuriyətinin özlərinə xas kimlikləri olduğunu vurquladığı halda bu ikisinin bayraqları arasındakı ayrılığı ən aza əndirir, bir yandan da Güney Azərbaycanla Türkiyənin çoxyönlü bağlarını vurqulayır. Bir yadan onu İslam dünyasına bağlayır eyni halda Azərbaycanın sekükler bir toplum olaraq Şiə-Sünni çəkişməsinə girməyəcəyini bildirir.<br /><br />A- Güney Azərbaycanın Quzeydən bağılsız olan kimliyini təmsil edir: Beş bucaqlı ulduz Güney Azərbaycan və Azərbaycan Cumhuriyətinin hər birinin özünə xas kimlikləri olduğu gerçəyini vurqulayır.<br /><br />B- Ən əski Türk devlǝt səmbollarından biridir: Beş bucaqlı ulduz ən əski zamanlardan bəri Türk səmbollarından biri olubdur. Örnəyin Göktürk yarmaqları (sikkələri) zərində də beş bucaqlı ulduzlar bətimləniblər (təsvir ediliblər).<br /><br />C- Güney Azərbaycanın devrimçiliyini təmsil edir: Güney Azərbaycan inqilablar ölkəsi əsarəti köləliyi qəbul etməyən onlara baş qovzayanların yurdudur. Geçmiş tariximizdə Baybək hərəkəti və yaxın tariximizdə Səttarxan, Xiyabani və Milli Hökümətin parlaq ulduzu Azərbaycan Türk İslam və Doğu dünyasında parlayır. Çağdaş dünyada inqilab və usyan səmbolu olaraq tanınmış olan beş bucaqlı ulduzun Güney Azərbaycan bayrağı üzərində qoyulması Güneyin inqilabçılığı və çağdaşlığını bu bayrağa da daşıyır.<br /><br />D- Türkiyə və Əraq Suriyə diyaspolarımızla olan çox yönlü bağları vurqulayır: Bayraqdakı beş bucaqlı ulduz Güney Azərbaycanın bir çox açıdan etnik boyoymaqlar ləhcə inanc qızılbaşlıq və Türkiyə ilə olan insani tarixi dil ləhcə və siyasi bağlarını vurqulayır. Beş bucaqlı ulduz ayrıca Güney Azərbaycan bayrağını beş bucaqlı ulduzu olan Əraq və Suriyədə yaşayan Türkmaneli diyasporamızın bayraqlarına yaxınlaşdırır.<br /><br />E- Fars Şiəçiliyinə qarşı bir içəriyi vardır. Ay və beş bucaqlı ulduz bugün dünyada özəlliklə Xırıstıyan dünyasında İslamın və aslan, günəş, qılıc armı Şiəliyin səmbolu olaraq alqılanır. Şiə-Sünni davası özəlliklə son 500 ildə həm xalqımızı həm başqa Türk xalqlarının həm Müsəlman dünyasını bölüb parçalamışdır. Pəhləvi rejimi bu niyətlə bütün Müsəlman devlǝtlərin tərsinə qızılay yerinə aslant günəş qılıcı öz səmbolu olaraq seçmişdi. Ötə yandan İranın həm Pəhləvi və həm İslami devlǝtləri Türk xalqı və Azərbaycan Şiə fanatizmini alovlandırmaqla xalqımızı genə də əskidə olduğu kimi uyutmağa onu həm Türk dünyasından və həm mədəni layik dünyadan ayırmaq istəyir. İndi biz çoxunluğu Şiə olan və geçmişdə ŞiəSünni ixtilafını körükləyən bir xalq kimi öz bayrağımızda İslam dünyasının da səmbolu qəbul edilən beş bucaqlı ulduz və ayı seçməklə dünyaya Güney Azərbaycanın geçmiş acı yanlışlarından dərs aldığını və bir yol daha Şiə-Sünni çatışma və ayrışmasına girmiyəcəyini bildiririk.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-3562266044021573071?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-15938522995519348232008-07-29T13:35:00.005-07:002008-11-12T15:16:38.549-08:00<strong>هیچ کس و هیچ گروهی حق تحمیل هیچ چیزی از جمله بایراق به ملت آذربایجان را ندارد -ائلشن گونئیلی</strong><br /><br />اورتاگون(چهارشنبه) ٢٢ آبان ١٣٨٧ - ١٢ نوامبر ٢٠٠٨<br /><br /> در سالهای اخیر موضوع پرچم آذربایجان جنوبی هر از چند گاهی در محافل روشنفکری، تلویزیون گوناذ و سایتهای اینترنتی و در بین فعالین ملی مطرح شده است. بر همگان روشن است آنچه که این موضوع را بغرنج و پیچیده کرده است، پرچمهایی است که به طرزی معقول و دمکراتیک ارایه نشده اند و به همین خاطر هم مقبولیت عمومی و همگانی نیافته اند. مشکل اساسی این است که چندین پرچم ناقص الخلقه در میان است که خود منبع اختلافات امروز و فرد هستند و آنچه که بدبختانه نمود بیشتری دارد منیت و رفتارهای ضد دمکراتیک بعضی گروههاست. تشکلی که چندین سال قبل خودسرانه به خلق پرچم پرداخته است پس از گذشت چندین سال هنوز بر این مسئله باور و تأکید دارد که پرچم مخلوق ایشان پرچم آذربایجان جنوبی است. این در حالی است که علیرغم داشتن تشکیلات عریض و طویل و دهها سایت اینترنتی و تبلیغ و ترویج چندین ساله این پرچم تا اکنون هیچ تشکل و گروه دیگری از آن حمایت نکرده است. آیا عقل سلیم بر این حکم نمی کند که تشکیلات مذکور با احترام به ملت و همه فعالین در کرده خود تجدید نظر کند؟ واقعاً تشکیلات مذکور پس از گذشت چندین سال آیا باور نمی کند که پرچم پیشنهادی آن به دلایل مختلف مورد قبول واقع نشده و اصرار بر آن جز اتلاف انرژیها و ضربه زدن به آن تشکیلات سودی نخواهد داشت؟ <br />متأسفانه رقابت های بی حاصل گروهی و تشکیلاتی بر سر مسایل مختلف چنان رمق آذربایجان و حرکت آن را گرفته است که همه دلسوزان را آزار می دهد. به نظر نگارنده قسمتی از اختلافات طبیعی می باشد. چرا که حرکت ما حرکتی نورس بوده و در آن بی تجربه گیها معمولاً منبع اختلافات می شود. ولی در بسیاری از مواقع وقوع برخی از اختلافات تنها از عدم تحمل همدیگر و عدم پیروی از منافع ملت سرچشمه می گیرد. به نظر می رسد که در چنین وضعیتی مسایل درون حرکت و بین گروهی تنها و تنها از طریق گفتگو و تعامل حل خواهند شد. در حالیکه همه گروهها و تشکلها ادعای آذربایجان خواهی و حفظ هویت ملی را دارند طبیعتاً گروههای مذکور می توانند در رابطه با موضوعات مختلف با همدیگر همکاری کنند. همه گروهها باید به این اصل اساسی باور داشته باشند که حفظ منافع آذربایجان در گرو همکاری و هماهنگی همه گروهها امکان پذیر است. عدم قبول گروههای دیگر، مصادره فعالیتها، نفی و تخریب دیگران جز آنکه بر یکدلی و هماهنگی ملی ضربه وارد کند هیچ سودی به ملت و آذربایجان ندارد و تشکیلات یا گروهی که از درک این اصل ساده و اما مهم عاجز باشد دل دوستداران را آزرده و دشمنان را شاد می کند.<br /><br /> اطلاعیه فعالین ملی در باره سمبل از دیدگاههای مختلف قابل اعتنا و ارزشمند است. یکی از این نکات، آنچنانکه برخیها هم به آن اشاره کرده اند این است که واقعاً فعالین حرکت می توانند در رابطه با مسایل مختلف با همدیگر در تعامل باشند، به گفتگو بنشینند، نظرات مختلف اعم از موافق و مخالف را شنیده و مورد ارزیابی قرار دهند. در مدت کوتاهی در طول بحثها و گفتگوهای انجام یافته برخی از افراد، تشکلها و گروهها و جمعیتها از سمبل پیشنهادی فعالین ملی اعلام حمایت کرده اند که تشکلهای کمیته مردمی دفاع از غرب آذربایجان، میلی پارتی، قورتولوش پارتیسی، گروه بای بک، دیره نیش، اتحاد ملی آذربایجان جنوبی، برخی از سایتها و ... از آن جمله هستند. بنده کاری به نتیجه این بحثها ندارم. آنچه که واقعاً مهم است این است که ما یکبار دیگر عملاً مشاهده کردیم که می توانیم با همدیگر به گفتگو بنشینیم. گروههای حمایت کننده از سمبل پیشنهادی شاید در سالهای اخیر همکاریهایی نداشته اند ولی تأکید بر اشتراکات عاملی مهم و مؤثر در ایجاد هماهنگیهای سیاسی و فعالیتهاست. تنها در چنین وضعیتی است که ما می توانیم شاهد بروز اتحاد و ائتلاف در وقت مناسب باشیم. <br /><br />موضوع سمبل می تواند یکی از عوامل اتحاد و همکاری باشد. گروهها و تشکلهایی که بر سر موضوع مهمی همچون سمبل ملی توافق نمایند بدون شک آنها می توانند در زمان مشخص و لازم برای فعالیتهای آتی همکاریهای بیشتری داشته باشند. <br /><br />از نکات قابل اعتنا در بحثهای مربوط به سمبل رعایت اخلاق سیاسی است. با مطالعه بحثهای مذکور آن چه که غیر قابل انکار است صبر، تحمل نظرات مخالف و رعایت ادب و اخلاق از طرف مباحثه کنندگان است. این نکته ای است که برخیها از جمله آقای بؤیوک رسول اوغلو و بای بک در اطلاعیه منتشره خود به آن اشاره کرده اند. با وجود اینکه برخی گروهها و تشکلها از هر گونه سنگ اندازی، دروغ پراکنی و شایعه سازی برای آلوده سازی فضای بحثها دریغ نکردند ولی اکثریت قریب به اتفاق حمایت کنندگان از سمبل با رعایت اخلاق سیاسی و با استدلال با مسایل برخورد کردند. در حالیکه دفاع کنندگان از سمبل می توانند به گروهها و تشکلهای مختلف با سلایق گوناگون منتسب باشند. در طول بحثهای راجع به سمبل برخیها طرحهای جدیدی پیشنهاد دادند که آنها هم از سوی دیگران مورد مباحثه قرار گرفتند. وبلاگهای جدیدی برای معرفی بایراقهای جدید تأسیس و معرفی شدند. ولی هیچکدام از اینها از سوی مباحثه کنندگان مورد تکفیر و ناسزا قرار نگرفتند. مناسب خواهد بود که در اینجا سخن کوتاهی با برخی از شایعه سازان و تفرقه افکنان داشته باشیم. از همان روزهای آغازین شروع مباحث سمبل برخیها در محافل گوناگون و حتی در قروپهای ای – میل چنین شایعه سازی می کردند که سمبل مذکور را تشکل دیره نیش ارایه داده است و پس از گذشت زمانی با فریب تشکلهای دیگر آن را به عنوان سمبل تشکیلات خود مصادره خواهد کرد! اینها صرفاً برای ایجاد رقابتهای بین تشکیلاتی و ایجاد فضای بی اعتمادی بین گروهها از هیچ تلاشی دریغ نکرده و برخیها هم شهر به شهر مسافرتهای تخریباتی می کردند! اعلام حمایت رسمی تشکل دیره نیش از سمبل مذکور و بیان شفاف اینکه در ارایه سمبل پیشنهادی هیچ نقشی نداشته است، شایعه سازان را افشا نمود. اکنون شایعه سازان چه حرفی برای گفتن دارند؟ چرا سکوت کرده اند؟ چرا اندکی جسارت و شجاعت و انصاف ندارند تا به اشتباهات خود اعتراف نمایند؟ البته آنها عامدانه شایعات مذکور را درست می کردند و متأسفانه بر روی برخی از افراد عامی هم تأثیر گذار بودند. برخیها هم چنین می گفتند که سمبل مذکور را قورتولوش پارتیسی داده است. در حالیکه تشکل مذکور هم در اطلاعیه خود موارد ابهامی را روشن کرده است. بهتر است شایعه سازان برای حل معضل پرچم آذربایجان به جای تخریب دیگران گام پیش نهاده یا راهی برای حل معضل ارایه نمایند. یا از بین طرحهای موجود یکی را انتخاب کنند و یا حتی خود طرحی ارایه دهند. <br /><br />آقای اوبالی در برنامه تلویزیونی که به موضوع سمبل اختصاص داده بودند، به نکته ای جالب و در عین حال دردناک اشاره کردند. ایشان گفتند که در کانادا کنگره ای بوده که نمایندگان ملل تحت ستم در ایران در آن شرکت کرده بودند. در حالیکه نمایندگان ملل دیگر تنها یک سمبل برای خود انتخاب کرده و از آن استفاده کرده بودند ولی گروههای فعال در مسئله آذربایجان جنوبی وضعیت متفاوتی داشتند. چند تشکیلات پرچم پیشنهادی خود را بر روی میز گذاشته و برخی هم پرچم آذربایجان شمالی! را انتخاب کرده بودند. این موضوع جز اینکه آشفتگی، پراکندگی، تفرقه و خودخواهیهای ما را به نمایش بگذارد هیچ سودی ندارد. مشخص است که با مشاهده چنین وضعیتی دوستان آزرده و دشمنان شادمان خواهند شد. بدون شک حل معضل پرچم آذربایجان جنوبی با دخالت و گفتگوی گروههای مختلف گامی اساسی در از بین بردن اختلافات خواهد بود. تاکنون برخی از گروهها و تشکلها ضمن بیان موضع رسمی حمایت خود از سمبل پیشنهادی را اعلام کرده اند. افراد و گروههایی که تاکنون هیچ نگفته و تنها نظاره گر مباحث بوده اند بهتر است با اعلام نظر موافق یا مخالف خود در حل معضل مؤثر باشند. هیچ کس و هیچ گروهی حق تحمیل هیچ چیزی از جمله بایراق به ملت آذربایجان را ندارد. فعالین ملی مستقل در اطلاعیه خود در رابطه با سمبل به نکات مهمی اشاره کرده اند. آنها گفته اند که اگر پرچمهای متفاوتی در میان نبودند و تبلیغ نمی شدند لزومی برای بحثهای پرچم و انتخاب آن در این برهه نبود. آنها همچنین گفته اند که ارایه طرحهای جدید بر اختلافات می افزاید و لذا خود آنها نیز طرحی را ارایه نداده اند. طرحی که پیشنهاد داده اند در کتاب "موختصر آذربایجان تاریخی" آمده و می توان گفت که به هیچ گروه و تشکلی اختصاص ندارد. لذا باعث رقابت بین تشکلها هم نمی گردد. از همه اینها مهمتر آنها گفته اند که طرح ارایه شده با نظر و رأی اکثریت تشکلها انتخاب شده و محترم خواهد بود و همچنین تا زمان تشکیل مجلس ملی سمبلی موقتی خواهد بود و ... فعالین ملی با روش "اقناعی" سعی کرده اند تا به همه سئوالات و دغدغه های فعالین و تشکلهای مختلف جوابهای لازم و قانع کننده دهند. حالا پرسش این است: اگر آذربایجان جنوبی معضل پرچم و سمبل دارد، برای حل آن بهترین و مناسب ترین راه کدام است؟ <br /><br /> شاید در بین سلسله مباحث سمبل ملی عجیبترین مسئله اعلام نظر تشکل "آذربایجان فدرال دموکرات حرکاتی" باشد. این تشکل چندی پیش با صدور بیانیه ای بحثهای مربوط به سمبل را انحرافی و زاید دانسته و تعیین سمبل را صرفاً در صلاحیت پارلمان دانسته اند. لحن بیانیه مذکور چنان است که گویی همه باید از بیانیه تشکل مذکور اطاعت کنند و در غیر این صورت دچار انحراف گشته اند! این موضوع از عنوان انتخابی برای بیانیه هم مشهود است. می توان گفت که همه بر این مسئله تأکید دارند که انتخاب سمبل ملی در این برهه به طور موقتی خواهد بود و در موقع مناسب پارلمان ملی نظر نهایی را در مورد سمبل ملی اعلام خواهد کرد. در این برهه مشکل اساسی ما وجود چندین پرچم است. اگر هیچ پرچمی در بین نبود شاید موضوع به شکل دیگری در بین فعالین مطرح می شد. واضح است که لحن بیانیه آذربایجان فدرال دموکرات حرکاتی حکایت از عصبانیت صادر کنندگان آن دارد و به نظر نگارنده این عصبانیت ناشی از باورهای ایدئولوژیک و خط مشی این تشکل می باشد. تا آنجا که به خاطر دارم در هنگام خلق پرچمهای دیگر تشکل آذربایجان فدرال دموکرات حرکاتی چنین واکنشی از خود نشان نداده است! 5 سال است که تشکل گاموح پرچم خود را به هزار شیوه تبلیغ می کند. چرا تشکل آذربایجان فدرال دموکرات حرکاتی تاکنون در مقابل این موضوع سکوت اختیار کرده بود؟ در هر صورت گروهها و فعالین حرکت ملی این حق را دارند که با رعایت اصول اخلاقی و دمکراسی به مباحث مرتبط با حرکت و سرنوشت آذربایجان بپردازند. رد مباحثه از سوی هر کس و هر گروهی که باشد ریشه در جزم اندیشی آن دارد. از طرف دیگر مباحث سمبل در طول ماههای گذشته نشان از این دارد که بسیاری از لایه های درون حرکت خواهان حل معضل پرچم می باشند. لذا از این دیدگاه بیانیه آذربایجان فدرال دموکرات حرکاتی اهانت به شعور و بینش همه کسانی است که در مباحث مربوط به سمبل دخالت داشته اند. بستن درهای گفتگو در هر شرایطی به نفع حرکت نیست و همه باید سعی کنیم تا با تحمل نظرات دیگران با گفتگو موانع را از پیش پای ملت برداریم. اگر امروز گفتگو و تعامل با همدیگر را تمرین نکنیم، این موضوع فردا نتایج بس مصیبت باری را می تواند برای همه ما داشته باشد.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-1593852299551934823?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-19546932906850562042008-07-29T13:35:00.003-07:002008-08-05T19:46:33.631-07:00http://quluncu.blogfa.com/post-54.aspx <br /><br /> <br /><br />ÖNƏRİLƏN MİLLİ SİMBOL<br />VƏ HƏRƏKƏTÇİLƏR ARASI DİALOQ <br /><br />Əlirza Quluncu <br /><br />Güney Azərbaycandakı 2006 May ayaqlanmalarından sonra orta doğu məsələləri ilə ilgilənən bütün güclərin siyasi təhlilləri və bölgənin gələcəyi haqqında baxış tərzləri yüksək dərəcədə dəyişilsə də, güney Azərbaycan milli hərəkəti içərisində dünya ictimaiyyatında ciddiyə alına bilən hər hansı bir təşkilatın ortada olmadığı, örgütlənmə və təşkilatlanma doğrultusunda ciddi bir təşəbbüsün gorünmədiyi, siyasi - milli fəallar arasında təşkilatlanma üçün gərəkən iradə və hərəkətliliyə zəmin olacaq mədəni-siyasi danışıq və dialoqun var olmadığı üçün, ayaqlanmalar və ayaqlanmalardan sonra ortaya çıxan kütlə arası hərəkətliliyin haqq etdiyi qazanc və gətirinin də ortada olmadığı aydın və açıqdır. <br /><br />Son zamanlarda güney Azərbaycan milli simbolu önərisi ilə birlikdə yayımlanan müraciət, müraciətin izahları və açıqlamaları, müraciət yayımlanandan sonra gündəmdə olan mübahisələr və milli simbolun əleyhinə həmçinin ləhinə olan yazılar, güney Azərbaycan milli hərəkətinin çeşidli fikir və düşüncə sahibləri arasında mübahisə və tənqid üslublarına uyğun bir dialoq və danışığın başlana biləcəyinin çox da çətin və mahal olmadığını göstərmişdir. Təbii ki e-mail qruplarında yayımlanan çamur atma və söyüş içərikli bəzi e-mailləri eləcə də tənqid üslublarına uymayan _ bir düşüncə və fikri tənqid etmək yerinə o düşüncəni ortaya atan və onu qəbul edənlərə cahil və xain kimi sifətləri yaraşdıran _ yazıları istisna tuturuq. <br /><br />Güney Azərbaycan içərisində bir qrup müstəqil fəallar tərəfindən yayımlanan müraciət güney Azərbaycan ya güney Azərbaycan milli hərəkəti üçün, ən uyğun simbol və ya bayrağı önərdiyini iddia etməməklə birlikdə, belə bir işin mümkün olmadığını da bildirmişdir. <br /><br />Demokratik bir refrandom üçün gərəkən ortamın yarandığı və ya güney Azərbaycanın bir dövlət və parlamentə sahib olduğu təqdirdə güney Azərbaycan milli bayrağı seçiləcək və bununla seçıləcək bayrağın tərhi hansi bayrağa yaxın olub olmadığı da bəlirlənəcəkdir. Təbii ki bu şərtlərin içərisində seçiləcək bayraq tamamiylə yeni bir tərh də ola bilər. Ancaq hələlik bunun gerçəkləşəcəyi zamanın nə qədər uzaq ya yaxın olduğu haqqında heç bir bilgi və fikrimiz yoxdur. Zatən önərilən tərh yeni olmadığı üçün belə şərtləri tələb etməməkdədir. Yayımlanan müraciətdə güney Azərbaycan ya güney Azərbaycan milli hərəkəti üçün ən uyğun simbol ya bayraq deyil ən uyğun geçici simbol və ya bayraq söz qonusudur. Buna görə önəriyə baxış şəkli də bu əsasda olmalıdır. Elə bu nədənlə "bayrağı parlament seçər", "bayraq böyük bir həmasə içindən çıxar" və bu kimi ifadələri, təklif əleyhinə bir tənqid olaraq dəyərləndirmək mümkün deyildir. Yayımlanan müraciət simbolun geçici olduğunu sadəcə sözdə deyil bəlki önərdiyi tərh və onun təfsiri ilə də açıqca göstərmişdir. Qara ay və səkkiz bucaqlı ulduz ağaracaqdır, şəklində olan net açıqlama da bu gerçəyi isbatlamaqdadır. <br /><br />1918 tarixində yüksələn bayrağa hər hansı bir alternativ sadəcə yuxarıda vurğulanan şərtlər içərisində sunula bilər. Müraciətdə önərilən tərh ilə bu bayrağın fərqi sadəcə ay və ulduzun rəngindədir. Qara rəngin təfsiri haqqında yazılan ifadələr isə son dərəcə şəffaf və aydındır. Bu ifadələr önərilən tərhin 1918 tarixində yüksələn bayrağa alternativ olma şansını ondan almışdır! ("Bu millətin taleyinə qara rəng soxmayın.", "Bu millətin ay və ulduzunu qaraltmayın" və "Azərbaycan millətini qarabəxt göstərməyə haqqınız yoxdur." şəklində olan duyğusal tənqidlərə cavab vermək niyyətində deyiləm, çünkü bağımsız ölkələrin simbolları və bayraqlarına ötəri baxış və onlarca bağımsız ölkənin bayrağında qara rəngi görmək,<br />yetərli cavabı verməkdədir. ) <br /><br />Yeni planlar və fəallar arası ixtilaflar məsələsi: <br /><br />Simbol və ya bayraq mübahisəsi ixtilaflara səbəb olur, deyənlərin də sayı az deyildir. Bu irada isə həm özəl olaraq önərilən simbol çərçivəsində həm də genəl şəkildə baxmaq mümkün həm də lazimdir. Bayraq dartışmalarında ixtilaflara səbəb olan ən önəmli amil neçə bayraqlılıq məsələsi olmuşdur. Yayımlanan müraciət bu məsələyə toxunaraq problemi önləmək və əngəlləmək üçün irəliyə doğru əməli addım atmışdır; Müraciət və onun izahlar və açıqlamaları son dərəcə diqqət ilə yazılmış, müraciətin yayılmasından öncə geniş müzakirələr aparılmış və yayılmasından sonra isə verilən tənqidlərə məsələni müdafiə edən çeşidli şəxslər tərəfindən məntiqi və təhlili yazılar yazılmışdır. Bütün bunlar isə yeni bir tərh və planla ortaya çıxmağın nə şəkildə mümkün olduğunu yaxşıca göstərdi. Demək ki belə işlər bilgisayar arxasında oturub və rəngli fontlar ilə e-mail qruplarını doldurmaqla və ya duyğusal yazılarla olmazmış. <br /><br />Məsələyə geniş baxıldıqda da, ixtilafların çoxalması qorxusu ilə yeni fikirlər və planlara meydan verməmək hərəkətliliyin ən böyük düşmənidir. Yeni fikirləri qadağan etməkdənsə, bəyənmədiyimiz fikirlər ilə qarşılaşdığımızda əsəblərimizi kontrol edib həyəcanlanmamaq daha yaxşıdır. Tənqid və təxrib arasındakı sınırın qıldan incə olduğunu desələr də bizim əsas problemimiz, tənqid və təxribi bir birlərindən səçə bilməmək deyildir, deyə inanıram. Bir şəxs və ya qrupun əməli və ya yazısını tənqid etmək yerinə onun əleyhinə ittihamlar irəli sürmək və çamur atmağın tənqid olmadığı ap-açıqdır. <br /><br />Bir önəmli məsələ daha var; Yeni fikirləri, ixtilaf salırlar, deyə qadağan etmək hərəkət içrə danışıq və dialoq yolunu qapatmaqdadır. Yeni fikirlərin ortada olması _ onların doğru olub olmadıqlarına baxmayaraq _ hər zaman milli hərəkətimizin inkişafı və gəlişməsi üçün lazimdir. Hərəkətimizin xeyrinə olan heç nəyi qadağan etməyə ehtiyacımız yoxdur. Ehtiyacımız olan hərəkətimizi gəlişdirmək və hərəkətçilər arası siyasi-mədəni dialoqların genişlənməsi üçün sağlam və demokratik ortamı qurmaqdır. <br /><br />Son olaraq güney Azərbaycan milli simbolu təklifini və önərilən ay və ulduzu qara rəngdə olan tərhi qəbul etdiyimi bildirməklə bərabər, demokratik yanaşmağın müxalif və ya müvafiq olma məsələsindən daha önəmli olduğunu vurğualayıram. İnsanlara bir fikir və düşüncəni zorla qəbul etdirmək heç yerdə doğru olmadığı kimi bizim hərəkətdə də doğru deyildir. Bu gerçəyin önərilən simbolu qəbul edənlər və etməyənlər tərəfindən diqqətə alınacağını arzu edirəm. / August 05, 2008 <br /><br /> <br /><br />اؤنريلن ميللی سيمبول <br />و حرکتچی‌لر آراسی ديالوق <br /><br />علیرضا قولونجو <br /><br />گونئی آذربايجانداکی ۱۳۸۵ خرداد آياقلانمالاريندان سونرا اورتادوغو مسئله‌لری ايله ايلگی‌له‌نن بوتون گوجلرين سياسی تحليل‌لری و بؤلگه‌نين گله‌جه‌یی حاقيندا باخيش طرزلری يوکسک درجه‌ده دَييشيلسه ده، گونئی آذربايجان ميللی حرکتی ايچريسينده دونيا ايجتيماعياتيندا جيديه آلينا بيلن هر هانسی بير تشکيلاتين اورتادا اولماديغی، اؤرگوتلنمه و تشکيلاتلانما دوغرولتوسوندا جيدی بير تشبوثون گؤرونمه‌د‌ییی، سياسی - ميللی فعاللار آراسيندا تشکيلاتلانما اوچون گره‌کن ايراده و حرکتلی‌لی‌يه زمين اولاجاق مدنی-سياسی دانيشيق و ديالوقون وار اولماديغی اوچون، آياقلانمالار و آياقلانمالاردان سونرا اورتايا چيخان کوتله آراسی حرکتلی‌لی‌يین حاق ائتديیی قازانج و گتيري‌نين ده اورتادا اولماديغي آيدين و آچيقدير. <br /><br />سون زامانلاردا گونئی آزربايجان ميللی سيمبولو اؤنريسی ايله بيرليکده ياييملانان موراجيعت، موراجيعتين ايضاحلاری و آچيقلامالاری، موراجيعت ياييملاناندان سونرا گوندمده اولان موباحيثه‌لر و ميللی سيمبولون عليهينه همچنين لهينه اولان يازيلار، گونئی آذربايجان ميللی حرکتی‌نين چئشيدلی فيکير و دوشونجه صاحيبلری آراسيندا موباحيثه و تنقيد اوسلوبلارينا اويغون بير ديالوق و دانيشيغين باشلانا بيله‌جه‌یینین چوخ دا چتين و ماحال اولماديغينی گؤسترميشدير. طبیعي کي ای-میل قروپلاريندا ياييملانان چامور آتما و سؤيوش ايچه‌ريکلی بعضي ای-ميل‌لری ائله‌جه ده تنقيد اوسلوبلارينا اويمايان _ بير دوشونجه و فيکری تنقيد ائتمک يئرينه او دوشونجه‌نی اورتايا آتان و اونو قبول ائدنلره جاهيل و خايین کيمی صيفتلری ياراشديران _ يازيلاری ايستيثنا توتوروق. <br /><br />گونئی آذربايجان ايچريسينده بير قروپ موستقيل فعاللار طرفيندن ياييملانان موراجيعت گونئی آذربايجان يا گونئی آذربايجان ميللی حرکتی اوچون ان اويغون سيمبول و يا بايراغي اؤنردییینی ايديعا ائتمه‌مکله بيرليکده، بئله بير ايشين مومکون اولماديغينی دا بيلديرميشدير. <br /><br />دئموکراتيک بير رئفراندوم اوچون گره‌کن اورتامين يارانديغی و يا گونئی آذربايجانين بير دؤولت و پارلامئنته صاحيب اولدوغو تقديرده گونئی آذربايجان ميللی بايراغي دا سئچيله‌جک و بونونلا سئچيله‌جک بايراق طرحینین هانسی بايراغا ياخين اولوب اولماديغی دا بليرلنه‌جکدير. طبیعی کی بو شرط‌لرين ايچريسينده سئچيله‌جک بايراق تامامييله يئنی بير طرح ده اولا بيلر. آنجاق هله‌ليک بونون گئرچکلشه‌جه‌یی زامانين نه قدر اوزاق يا ياخين اولدوغو حاقيندا هئچ بير بیلگی و فيکريميز يوخدور. ذاتا اؤنريلن طرح يئنی اولماديغی اوچون بئله شرط‌لری طلب ائتمه‌مکده‌دير. ياييملانان موراجيعتده گونئی آذربايجان يا گونئی آذربايجان ميللی حرکتی اوچون ان اويغون سيمبول يا بايراق دئييل ان اويغون گئچيجی سيمبول و يا بايراق سؤز قونوسودور. بونا گؤره اؤنری‌يه باخيش شکلی ‌ده بو اساسدا اولماليدير. ائله بو نده‌نله " بايراغی پارلامئنت سئچر " ، " بايراق بؤيوک بير حماسه ايچيندن چيخار " و بو کيمی ايفاده‌لری، تکليف عليهينه دوغرو بير تنقيد اولاراق ده‌يرلنديرمک مومکون دئييلدير. ياييملانان موراجيعت سيمبولون گئچيجی اولدوغونو سادجه سؤزده دئييل بلکی اؤنرديیی طرح و اونون تفسيری ايله ده آچيقجا گؤسترميشدير. قارا آی و سککيز بوجاقلی اولدوز آغاراجاقدير، شکلينده اولان نئت آچيقلاما دا بو گئرچگي ايثباتلاماقدادير. <br /><br />۱۹۱۸ تاريخينده يوکسلن بايراغا هر هانسي بير آلتئرناتيو سادجه يوخاريدا وورغولانان شرطلر ايچريسينده سونولا بيلر. موراجيعتده اؤنريلن طرح ايله بو بايراغين فرقی سادجه آی و اولدوزون رنگينده دير. موراجیعتده قارا رنگين تفسيری حاقيندا يازيلان ايفاده لر ايسه سون درجه شفاف و آيديندير. بو ايفاده لر اؤنريلن طرحين ۱۹۱۸ تاريخينده يوکسلن بايراغا آلتئرناتيو اولما شانسينی اوندان آلميشدير! (" بو ميلتين طالعينه قارا رنگ سوخمايين."، " بو ميلتين آي و اولدوزونو قارالتمايين " و " آذربايجان ميلتيني قارابخت گؤسترمه يه حاقينيز يوخدور. " شکلينده اولان دويغوسال تنقيدلره جاواب وئرمک نيتينده دئييلم، چونکو باغیمسیز اؤلکه لرین سیمبوللاری و بایراقلارینا اؤتری باخيش و اونلارجا باغيمسيز اؤلکه نين بايراغيندا قارا رنگی گؤرمک، يئترلي جاوابی وئرمکده دير.) <br /><br />يئنی پلانلار و فعاللار آراسی ايختيلافلار مسئله‌سی: <br /><br />سيمبول و يا بايراق موباحيثه‌سی ايختيلافلارا سبب اولور، دئينلرين ده سايی آز دئييلدير. بو ايرادا ايسه هم اؤزل اولاراق اؤنريلن سيمبول چرچيوه سينده هم ده گئنل شکيلده باخماق مومکون هم ده لازيمدير. بايراق دارتيشمالاريندا ايختيلافلارا سبب اولان ان اؤنملی عاميل نئچه بايراقليليق مسئله سی اولموشدور. ياييملانان موراجيعت بو مسئله يه توخوناراق پروبلئمی اؤنله‌مک و انگلله‌مک اوچون ايره‌لی‌یه دوغرو عملی آدديم آتميشدير؛ موراجيعت و اونون ايضاحلار و آچيقلامالاری سون درجه ديقت ايله يازيلميش، موراجيعتين ياييلماسيندان اؤنجه گئنيش موذاکيره لر آپاريلميش و ياييلماسيندان سونرا ايسه وئريلن تنقيدلره مسئله‌نی مودافيعه ائدن چئشيدلی شخصلر طرفيندن منطيقی و تحليلی يازيلار يازيلميشدير. بوتون بونلار ايسه يئنی بير طرح و پلانلا اورتايا چيخماغين نه شکيلده مومکون اولدوغونو ياخشيجا گؤستردی. دئمک کی بئله ايشلر بيلگیسايار آرخاسيندا اوتوروب و رنگلی فونتلار ايله ای-ميل قروپلارينی دولدورماقلا و يا دويغوسال يازيلارلا اولمازميش. <br /><br />مسئله‌يه گئنيش باخيلديقدا دا، ايختيلافلارين چوخالماسی قورخوسو ايله يئنی فيکيرلر و پلانلارا مئيدان وئرمه‌مک حرکتليلییين ان بؤيوک دوشمنيدير. يئنی فيکيرلری قاداغان ائتمکده‌نسه، بَينمه‌ديیيميز فيکيرلر ايله قارشيلاشديغيميزدا عصبلريميزی کونترول ائديب هيجانلانماماق داها ياخشيدير. تنقيد و تخريب آراسينداکی سينيرين قيلدان اينجه اولدوغونو دئسه لرده بيزيم اساس پروبلئميميز، تنقيد و تخريب بير بيرلريندن سئچه بيلمه‌مک دئييلدير، دئيه اينانيرام. بير شخص و يا قروپون عملی و يا يازيسينی تنقيد ائتمک يئرينه اونون عليهينه ايتتيهاملار ايره‌لی سورمک و چامور آتماغين تنقيد اولماديغي آپ-آچيقدیر. <br /><br />بير اؤنملی مسئله داها وار؛ يئني فيکيرلری، ايختيلاف ساليرلار، دئيه قاداغان ائتمک حرکت ايچره دانيشيق و ديالوق يولونو قاپاتماقدادير. يئني فيکيرلرين اورتادا اولماسی _ اونلارين دوغرو اولوب اولماديقلارينا باخماياراق _ هر زامان ميللی حرکتيميزين اينکيشافی و گليشمه‌سی اوچون لازيمدير. حرکتيميزين خئيرينه اولان هئچ نه‌يی قاداغان اتمه يه احتيياجيميز يوخدور. احتيياجيميز اولان حرکتيميزی گليشديرمک و حرکتچيلر آراسی سياسی-مدنی ديالوقلارين گئنيشلنمه‌سی اوچون ساغلام و دئموکراتيک اورتامی قورماقدير. <br /><br />سون اولاراق گونئی آذربايجان ميللی سيمبولو تکليفينی و اؤنريلن آی و اولدوزو قارا رنگده اولان طرحی قبول ائتديیيمی بيلديرمکله برابر، دئموکراتيک ياناشماغين موخاليف و يا موافيق اولما مسئله سيندن داها اؤنملی اولدوغونو اينانجيندا اولدوغومو بير داها دا وورغواييرام. اينسانلارا بير فيکير و دوشونچه ني زورلا قبول ائتديرمک هئچ يئرده دوغرو اولماديغی کيمی بيزيم حرکتده ده دوغرو دئييلدير. بو گئرچه‌یين اؤنريلن سيمبولو قبول ائدنلر و ائتمه‌ينلر طرفيندن ديقته آليناجاغينی آرزو ائديرم.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-1954693290685056204?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-89480680581657007452008-07-29T13:35:00.001-07:002008-07-29T13:53:55.133-07:00<strong>Dili ve milliyeti esaret altinda olan bir xalqin da ay ve ulduzunun yasda olmasi, onu yasdan cixarmagin yolunun da musteqilliyi qazanmaq oldugu yaddan cixarilmamalidir.</strong><br /><br /><strong>Seyfeddin Altayli </strong><br /><br />Butun milletci baci qardaslarimiz yaxsi bilir ki, bugunku esrde Turkden qeyri millet mezlum pozisiyasinda deyildir. Hetda neinki mezlum, 21-ci esrde esaret altindadir. Bir terefde dogma veteninde Cin'in tezyiqi altinda inleyen Uygurlar ve diger Turkler, Ruslarin qapazi altindaki Tatarlar, Sorlar, Teleutler, Kabartaylar, Altaylar, Cuvaslar ve digerleri, Ereb dunyasinda bir terefden qerbin, bir terefden Kurdculerin, diger terefden Erebcilerin qapazi altindaki Kerkuk Turkleri, Suriye'deki Bayir-Bucaq Turkmenleri, Ukrayna ve Rusiya'daki Qaqauzlar ve nehayet Guney Azerbaycan'daki 35 milyonluq Turk kutlesi esaret altinda inleyir.<br /><br />Xaricde yasayan bizlerin daxildeki milletci baci qardaslarimizin islerine qarismaq kimi bir niyyetimiz qetiyyetle yoxdur, ancaq bezi heqiqetleri bizim onlardan daha serrasd gorduyumuz de mence iddiali bir fikir deyildir; cunku biz dunyanin her bir kuncunde olan hadiseleri gunu gunune teqib edebilirik, ancaq Guneydekilerin bu cur imkanati yoxdur. Bugun dunya hakimiyyetini ele kecirmis ve ozunden qeyri herhansi quvvenin bu hakimiyyete ortaq olmasini qeti sekilde istemeyen, dunyanin butun var dovletini oz nezareti altinda saxlamaq hesabina her cure qeyriinsani emeli heyata kecirmekden imtina etmeyen bir qanicen Amerika vardır. Amerika'nin oyunlarini İraq'da gorduk. Dord milyon yarimliq Kurdcu Talabani ve Berzani tayfasina dovlet qurdurur, ancaq dord milyonluq Turkmen nezere de alinmir. Hetda neinki nezere alinmaq, onlarin da Kurdcu Talabani ve Berzani tayfasinin qapazi altina salinmasi ucun deriden qabiqdan cixir. <br /><br />1964-cu ilden Sah Riza Pehlevi terefinden heyata kecirilen Ag İnqilab yalani cercivesinde, İran'da yasayan Kurdcu fikre mensub tayfalarin ve ailelerin basda uyusdurucu madde ve silah sursat qacaqciligi olmaqla her cure qacaqciligina goz yumulmasi neticesinde, onlar varlandirilmis ve Turkiye serheddinde yerlesen Urmiye, Salmas, Maku, Merend kimi seherlerdeki Turklerin evlerinin ve torpaqlarinin satin alinmasina ve buralarin kurdlesdirilmesine calisilmisdir. Teessufler olsun ki, bolgede yasayan ziyalilarimiz ve Guney’deki qabaqcil sexsiyyetlerimiz bu oyunu ya gorebilmemis veya pozabilmemisdir. Bu bizim zeifliyimizdir. Bu isde basda yene Amerika getmekle, İngiltere, İsrail, Fransa, Rusiya ve bezi qerbli dovletlerin de tesviqi ve eli vardir. Son dord ildir ki, Kurdculerin Naxcivan’a uz tutdugu, orani da kurdlesdirmek cehdine dusduyu haminin melumudur. Bundan qerez Turk dunyasinin qalasi ve umidgahi olan Turkiye Cumhuriyeti ile Turk dunyasinin arasindaki tebiî xetdi Ermeni ve Kurdculer vasitesile sindirmaqdir. Goyce’nin, Dilican’in ve Zengezur’un Sovet dovrunde Azerbaycan’dan alinib Ermenilere bagislanmasi, hemin planin heyata kecirilmesinden savayi hec ne deyildir. Simali İraq’da qerar tutabilmeyen PKK’li quldurlarin Azerbaycan’in isgal edilmis Dagliq Qarabag bolgesine uz tutmasi, orda duserge salmaq fikrine dusmesi hamimizi derin ve etrafli sekilde dusundurmelidir. Ermenistan Rusiya’nin dal heyetidirse PKK kimi bir terror teskilati orda necur yerlesmek imkani tapir. PKK’ni terror teskilati, hetda ozunun dusmeni oldugunu prezidenti Bus’un agzindan dile getiren Amerika her gun azi yuz iraqlinin qetle yetirilmesine tamasaci qalan dunyanin birinci quvvesi Amerika onlarin Simali İraq’da barinmasina niye gozunu yumur? Guneydeki baci qardaslarimiz bu cur heqiqetleri daim nezerde tutub, papagini qabagina qoyaraq derin fikre getmeli ve ona gore adim atmalidir. Guneyde atesin icinde mubarize yeriden baci qardaslarimiz yaxsi bilmelidir ki, dunen İraq herbinde dord milyonluq Turkmene gozunun ucuyla da baxmayib Talabani ve Berzani tayfalarini ozune yanci secen Amerika ve Qerb, İran'a hucum cekdikde yene bizi gorende gozlerini yumub otecekdir. Cunku, eger Guney’de musteqil bir dovlet yaranarsa bu dovlet cox cekmeden Quzeydeki Cumhuriyyet’le birlesecek ve 40 milyondan artiq ehaliye malik, yeralti ve yerustu servetleri isgalcilarin agzini sulandiran bir dovlete cevrilecekdir. Bu dovlet de qardasi Turkiye Cumhuriyeti ile el ele verdikde Yaxin Serq’de, Qafqazya’da, Orta Serq’de ve Balkanlarda Turkden qeyri milletin sozu otmeyecekdir. Bu qorxu, onlara Guney’de musteqil bir dovletin qurulmasina mane olacaq suuru ve isguzarligi asilayir, isgalci dovletler de bu hesaba gore addim atirlar. Guney Azerbaycan’da yaranmis Mesrute Herekati, Azadistan Herekati, Heyder Xan Emoglu, Xan Pesyan, Seyid Cefer Piseveri, Seriet Medari’nin basini cekdiyi hereketleri ne cur sindirdilar onlarin sahidi olduq. Papagimizi qabagimiza qoyub yaxsi fikirlesmeliyik. Amerika’nin ve Qerb’in ya da diger bir impérialisd quvveye cevrilmek arzusunda olan Rusiya Federasiyasi’nin oyunlarina alet olsaq sadece olaraq yetismis kadrlarimizi, ziyalilarimizi, bir sozle xalqimizin qaymaq tebeqesini itirmekden savayi hec ne qazanabilmiyeceyik. Gelecek bizden agilla, bilikle, mentiqle ayaga durub elmin ve medeniyyetin yoluyla yerimemizi teleb edir. Daxilde ve xaricde teskilatlanmaq, kadr yetirmek, millî ziyalilarimizin sayini artirmaq en salim yoldur. Kifayetli ziyali ve kadra malik olduqda islerimizin daha asan basa geleceyini texmin etmek cetin deyildir. İnternetin dunyanin her bir kuncune catdigi bilik esrinde, atlari minib elimize qilinc alib dusmen ustune yurus etmeyimizin bize qazandiracagi qandir, qadadir, qirgindir. Teskilatlanmaq, maariflenmek, kadr sayini artirmaq bizim yegane amalimiz olmalidir.<br /><br />Bayraq meselesine geldikde, men sexsen bu ise qarismaq kimi bir fikir dasimiram, onu teyin edecek milletin ozudur. Milletimizin bir bayragi vardir ve 28 May 1918. ilde Merhum Memmedemin Resulzade’nin rehberliyindeki sexsiyyeytlerimizin elile ucaldilmisdir. Rengleri de haminin bildiyi kimi, “Turklesmek, İslamlasmaq, Muasirlesmek” umdelerini carlayir. Milletimizin bayragi budur, ancaq xalqimizin 35 milyonluq kutlesi esaret altindadir. Esaret altinda yasayan bir xalqin da bayragindaki ay ve ulduzun yas elameti olaraq qaradan savayi ayri bir renge boyanmasi milletin oz taleine bigane yanasmasindan savayi hec ne olabilmez. Yas elameti olaraq qaranin cixarilib ayri rengli libaslarin geyinilmesi ancaq xosbext hadiselerin gelisile veya yaranmasile mumkun olar. Dili ve milliyeti esaret altinda olan bir xalqin da ay ve ulduzunun yasda olmasi, onu yasdan cixarmagin yolunun da musteqilliyi qazanmaq oldugu yaddan cixarilmamalidir. Men bu fikirden cixis ediem, elbetde xalqim neyi arzulasa onu qebul etmeye de mecburam ve mehkumam.<br /><br />Hamiya derin hormet ve mehebbetle. <br /><br /> Seyfeddin Altayli<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-8948068058165700745?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-6742064757242434322008-07-29T13:34:00.000-07:002008-07-29T13:35:03.466-07:00<strong>بایراق و سيمگه ایله باغلی گونتای گنجآلپ لا موصاحيبه</strong> <br /><br /> <br /><br /> - بايراق مسئله سي ايله باغلي سيزين گؤروشونوز ندير؟ <br /><br /> - بو حاقدا من " ايران اوردوسو، ميللي حرکت و بايراق مسئله سي" آدلي بير يازي يازديم. اورادا فيکيرلريمي آنلاتميشام. منيم فيکريمه گؤره هم بايراق، هم ده سيمگه مسئله سي زامانسيز اورتايا آتيلميش بير مسئله دير. زامانسيز و يانليش حسابلامالار اساسيندا اولدوغو اوچون بيزدن چوخ فارس شووينيزمينه خئيير وئرير. <br /><br /> - آنجاق گاموح بير بايراق چيخاريب و اونو گونئي آذربايجان بايراغي کيمي تانيدير. <br /><br /> - دوغرودور. چئهرقانلييا دَيَر وئرمکده يانيلميشيق. ميلت اولاراق يانيلميشيق. چئهرقانلي بيزيم يانيلديغيميزي ايثباتلادي. اونون بير چوخ ساحه لرده، او جومله دن بايراق مسئله سينده آوانتوريست داورانماسي ميللي اخلاقا سيغيشمايان داغيديجي عمللر ايدي. چئهرقانلي ايچريده اولدوغو زامان جسارتلي داورانميشدي. اونون بو جسارتي اوزرينه هر کس اونو تقدير ائتدي. او زامان من ده اونون حاققيندا خوش سؤزلر يازميشديم. آنجاق تجروبه گؤستردي کي، سادجه جسارت يئترلي دئييلميش، اخلاق و بيلگي مسئله سي ده چوخ اؤنملي ايميش. <br /><br /> - چئهرقانلي اخلاقسيزمي يعني؟ <br /><br /> - من اخلاق دئديکده اونو بسیط کندليلیک آنلاميندا نظرده توتمورام. فلسفي اخلاق حاققيندا دانيشيرام. گئنيش سوسيال داورانيشلاردا تولئرانس گؤسترمک و هر بير داورانيشين آرخاسينا اينسانین درين حئیثييتيني، گئنيش بيلگيني يوکله مک آنلاميندا اخلاق آنلاييشيني نظرده توتورام. بو آچيدان سؤيله يه جک اولسانيز، بلي چئهرقانلي به يده ميللي اخلاق ضعیفدیر. خاطیرلاییرسینیزسا، او نَقدر داخیلده ایدی، میللت اونا درین سایقی گؤستریردی. او، میللی کیملیگین، میللی موباریزه نین رمزینه دؤنه بیلردی. اوندان بکلنتی بو ایدی. آنجاق چئهرقانلی بئی چوخ خیردا ایشلرله مشغول اولوب اؤزونو گؤزدن سالدی. اعتیبارینی ایتیردی. اعتیبار دا ائله شئیدیر کی، اونو ایتیردیگین زامان تکرار قازانماق اولماز. او باغيرتيلارين زاماني کئچميش آرتيق. بلکه ايرانين ايچينده اونون بير آنلامي اولا بيلردي، خاريجده اونا احتيياج يوخدور. چئهرقانلي بئي آوانتوريست داورانماق يئرينه غربده اؤزونو گليشديرمه لي و بيلگيلريني، داورانيشلاريني مودئرن اورتامدا گؤزدن کئچيرمه لي ايدي. بونو ائتمه ديگي اوچون اؤزونو بيتيردي. اؤز سايقينليغيني ايتيردي. شاعير دئميشکن، " قارانليق يوکلو کاروانلاردا يوخ اولدو." بئله اولماسي ياخشي اولمادي. چونکو بيزيم ايتيريله جک اينسانلاريميز اولماماليدير. آنجاق بيري زورلا اؤز کيمليگيني قارانليغا گؤمورسه اونو کيمسه انگلله يه بيلمز. <br /><br /> - دئييرسينيز کي، بايراق مسئله سي نين سوچلوسو چئهرقانليدير؟ <br /><br /> - باشقا سوچلولار دا وار. آنجاق اساس سوچلو چئهرقانليدير. بو گون گونئي آذربايجاندا تجروبه سيز، دويغوسال بير گنج آدام چئهرقانلي نين و يا قوزئي آذربايجانين بايراغيني قالديرديغي اوچون توتوقلانيرسا، گئرچکدن چوخ آجي بير دورومدور. من بونون آدينا ميللي موباريزه دئميرم. تجروبه سيز گنجلري بوشونا شووينيزمين زيندانينا سوخماقدير بو. بعضن سيته لرده " قوزئي آذربايجانين بايراغي فيلان شهرده دالغالاندي" و يا "چئهرقانلي نين بايراغي بابک قالاسيندا و يا هانسيسا شهرده دالغالاندي." کيمي شابلون سؤزلر ائشيديريک. هر ايکيسي ده ميللي موباريزه يه ضيد اولان بير حرکتدير. بونا گؤره بير گنج آدامين حياتيني زيندانلاردا چوروتمه يه دَيمز. آنجاق بعضيلري بئله حساب ائديرلر کي، نه قدر چوخ آداملاريميز زيندانا دوشسه بو حرکت بير او قدر ده گوجلنر، دونيادا تانينار. يانليش فيکيردير. دونيادا تانينمادان اؤنجه ميلتين اؤز روحوندا، عاغليندا بير تانيملاما سورجي باشلاماليدير. اونا گؤره ده زامانسيز اولاراق هانسيسا بير بايراغي قالديرماق بيزه خئيير وئرمز. بو بايراقلارين اوردا- بوردا ياريم ساعات قالديريلماسي بيزيم هانسي پروبلئميميزي حلل ائده بيلر؟ <br /><br /> - سيزين گونئيله علاقه نيز وارمي، اوراداکي هيجانلاري نئجه دَيَرلنديريسينيز؟ <br /><br /> - بو گون هم گونئيده، هم قوزئيده منيم يازيلاريم اوخونور. هم ده چوخ اوخونور. البتته بو دا منيم اوزَريمه بؤيوک مسئوليت يوکله يير. مثلن منيم اوخوجولاريمين بير بئز پارچاسينا گؤره زيندانا دوشمه لريني ايستميرم. بو گنجلر زيندانا دوشمک يئرينه اوخويوب ساوادلانمالي و صاباح جمعيتده اؤز علمي-ايجتيماعي ستاتوسونو قورماليدير. ميللي کادرلارا دؤنوشمه ليديرلر. البتته من بيزيم توتولانلاري سوچلو گؤسترمک ايستميرم. يعني شووينيزم بيزيم اوزَريميزه جيدي باسقيلار تطبیق ائتمکده دير. من سادجه بير بايراغا گؤره توتوقلانماغي موباريزه حساب ائتميرم. بئله موباريزه اولماز. بيز اؤنجه دوشونجه لرده اؤزوموزه يئر ائتمه لي ييک. بو گون بيلگيلنمک و توپلومو بيلگيلنديرمک لازيمدير. گونئيين دَييشيک طبقه لري ايله ايرتيباطيم وار. ايرتيباطدا اولدوغوم هر کسه بو بايراق و سيمگه دارتيشمالاري نين اوغورسوز اولدوغونو سؤيله ييرم. چونکو ذاتن شووينيزم بيزيم ميللي گنجلريميزي زيندانا سالماق اوچون بهانه آختارير. بو بهانه ني ده اونون الينه وئرمه مک لازيمدير. <br /><br /> - ائلچي بئي قوزئي آذربايجان بايراغي نين بير گون گونئيده دالغالاناجاغيني دئميش آما... <br /><br /> - گونئي آذربايجان قورتولدوقدان سونرا بير چوخ اؤلکه نين بايراغي بيزيم باشکنديميزده دالغالاناجاق، او جومله دن قوزئي آذربايجانين دا بايراغي يقين کي، او اؤلکه نين سفيرليگي نين و کونسوللوقلاري نين اوزَرينده دالغالاناجاقدير. ذاتن بو گون ده دالغالانير. <br /><br /> - خئيير، ائلچي بئي دئميش کي، بو بايراق ايندي بوغچالاردادير و بير گون دالغالاناجاقدير. <br /><br /> - اوولا تاريخ موطلقا ائلچي بئيین دئديگي کيمي يورومز. تاريخين اؤز ديالئکتيکاسي وار. ائلچي بئي بو شکيلده آنلاماق يانليشدير. بو شکيلده آنلارساق او زامان اؤز عاغليميزي کوللانا بيلمريک. بيزيم ده عاغليميز وار. زامانا و اولايلارا گؤره اؤز عاغليميزدان ايستيفاده ائتمه لي ييک. دولاييسييلا هم ائلچي بئين هم ده ديگر بؤيوکلريميزين ده تجروبه لريندن يارارلانماق بيزه خئيير وئرر. شخصن من اؤز ویجدانیمدا ائلچی بئیله باغلی بیر وفا بورجومون وار اولدوغونو دوشونورم. آذربایجانین قورتولوشو یولوندا دوشونن هر کس اونون یولوندادیر. آيريجا، ائلچي بئي دئميش کي، بو بايراق بوغچالاردادير. بير زامان دالغالاناجاقميش. او بايراغين دالغالانما زاماني گلميشمي؟ گلمه ميش. يعني گونئی آذربايجان قورتولار، اؤز بايراغي اولار. سونرا دا قوزئيله بير اينتئقراسيون ايچريسينه گيرر، سونرا دا بوتؤو آذربايجاندا يا بو بايراق يا دا گونئيين تام اولسوچولوق چاغريشديران بايراغي دالغالانار. يا دا هر ايکي بايراق دالغالانار. يعني فئدئرال و يا کونفئدئرال بوتؤو آذربايجاندا هر ايکي طرفين بايراغي دالغالانار. هله او زامانا دا چوخ قالير. دئمه لي ائلچي بئين دئديگيني قبول ائتسک ده قوزئي آذربايجانين بايراغي هله اوزون زامان بوغچالاردا قالماليدير. <br /><br /> - بو سيمگه مسئله سينه نئجه باخيرسينيز؟ سانکي سئچيم يولو ايله ميللي حرکته سيمگه تعيين ائتميشلر. <br /><br /> - ياخشي باخميرام دوغروسو. چونکو بونو سئچيم يولو ايله تعيين ائديلميش سيمگه اولاراق قبول ائتمک اولماز. سئچيم هانسي اورتامدا کئچميش؟ اينتئرنئت يولو ايله، دئييلمي؟ بير آدام 100 ائ.مايل آدرئسي آچيب سس وئره بيلر. بو، اويونبازليقدان باشقا بير شئي دئييل. هم چوخ چوجوقجا دوشونولموش. آدام نه قدر گئري ذکالي اوماليدير کي، موستقيل بير دؤولتين، او دا بيزيم قوزئييميزين آي-اولدوزونو قارانليغا گؤمسون. قوزئيلي قارداشلاريميز بو آبطالجا دوشونولموش حرکته اعتيراضلاريني بيلديرمه ليديرلر. زورلا باغيمسيزليغيني قازانميش، آزادليغا چيخميش بير اؤلکه نين، وطنيمزين ديگر طرفي نين بايراغيني قارانليقلارا گؤممه يه کيمسه نين حاققي يوخدور. بو ايشي گؤرنلرين هاميسي شووينيزمين کؤله لريدير. يا بيله رکدن فارسين قوللوغونداديرلار کي، بو شکيلده خاينديرلر. يا دا بيلميرلر و جاهيلديرلر. جاهيللري آيدينلانماغا چاغيريريق. خاينلرله ده موباريزه آپاراجاغيق. شخصن من کيمسه يه ايذن وئرمرم ميلتيمين بايراغينداکي آيدينليق رمزلريني قارانليغا گؤمسونلر. ايمکانيم نه قدر ايذن وئرسه بونلارلا ساواشاجاغام. بوتون دونيا وطنيمين بايراغيني پارلاق آي-اولدوزلو گؤرمه يه آليشميش و اؤيله ده گؤره جکلر. داها دوغروسو اؤيله ده گؤستره جه ييک. دونيادا بو گون بيزيم حئیثيتيميزي و ميللي شرفيميزي تمثيل ائدن بير تک بايراغيميز وار. شرفي و حئیثيتي اولانلار بايراغيميزين لکه لنمه سينه ايذن وئرمه مه ليدير. منيم شرفسيزلرله ايشيم يوخدور. بايراغيميزين يئرلرده سورونمه سينه ايذن وئرمه يه جگيميز کيمي اونون گؤيلرده ده لکه لي گؤرونمه سينه ايذن وئرمه يه جه یيک. بو بايراق اوغرونا جانلاريني فدا ائتميش اينسانلار وار. ائرمنيستاندا اسيرليکدن آزاد اولموش بير عسگريميز دانيشير کي: ائرمنيلر اسير بير عسگريميزه دئييرلر کي، يئره سريلميش آذربايجان بايراغي نين اوزَرينه توپورسن سنه ايشکنجه وئرمريک. آذربايجانلي عسگر توپورمور. اونون قولاغيني کسيرلر. يئنه ده توپورمور. آدامي پارام-پارچا دوغراييرلار بايراغين اوستونه توپورمور و بو شکيلده اؤلور. بو بايراق اوغرونا بؤيله فداکارليقلار ائديلميشدير. کيمين جسارتي چاتار او آي-اولدوزو لکله سين. بيربئز پارچاسی لازيميندير "دفع اول! " گئت کندينه بير بئز پارچاسي تاپ. ميلتين بايراغي ايله نه ايشين وار؟ کيمسه حساب ائتمه سين بو بايراق صاحيبسيزدير. او بايراق بير امانتدير. اولولاريميزين، شهيدلريميزين، تاریخیمیزین بيزه امانتيدير. کیمینسه اونونلا آلای ائتمه سینه ایذن وئرمریک. کسینلیکله ایذن وئرمریک. <br /><br /> - اورتاسيندا قارالديلميش آي-اولدوز اولان بايراق کيمين اؤنريسيدير، بيليرسينيزمي؟ <br /><br /> - بيليرم. آنکارادا ياشايير سئيف الدين آلتايلي. او، موختليف قايناقلاردان يارارلاناراق آرازاوغلو آدي ايله بير کيتاب يازدي. " موختصر آذربايجان تاريخي " آديندا. بو کيتاب علمي باخيمدان جيدي بير اثر ساييلماز. بو کيتابين اووَلينه اورتاسيندا آي-اولدوزو قارالميش بير بايراق يئرلشديرميشدي. گويا بو قاراليق گونئيين اسارتده اولماسيني رمزلشديرير و گونئي آزاد اولدوقدان سونرا آيدينلاناجاقميش! سئيف الدين آلتايلي بير تورک اولاراق گونئيين موباريزه سينه دستک وئره بيلر، بو، اونون ميللي بورجودور. آنجاق اونون بئله بير صلاحييتي يوخدور. بيز گونئيليلر اولاراق اونا بو صلاحييتي وئرمَريک. گونئي آذربايجانين يئتکيلي ميللي آيدينلاري ديشيندا کيمسه يه بو صلاحييتي وئرمريک. بيزيم اؤز عاغليميز يوخدورمو؟ ايران موحيطيني بيز ياخشي تانيياريق، يوخسا ايرانين تاريخي و سوسيولوژي موحيطي نين ديشيندا اولانلار ياخشي تانييار؟ ايندي سئيف الدين آلتايلی اؤز حدديني آشيب و بئله بير تشببوثده بولونوبسا اونا حدديني بيلديرمه لي ييک. نه اينکي حدديني آشماسي اوچون داها دا شرايط ياراتماليييق. <br /><br /> - سيز بئله حساب ائديرسينيز کي، هله بايراق چيخارمانين زاماني دئييل. <br /><br /> - بيز چوخ حسساس تاريخي مرحله دن کئچيريک. بير نئچه دفعه آياغا قالخيب و مغلوب ائديلميش، قانيميزا غلتان ائديلميشيک. اونا گؤره ده يوز اؤلچوب بير بيچمه لي ييک. بو مغلوبييتلرين اساس سببي شووينيزم اولسا دا بيزيم اؤزوموزده ده گوناه اولوبدور. مغلوبلار سوچلودورلار، یالنیز غالیب اولمالیسان. مغلوب اولورسانسا دئمک کی، یانلیش پلانلاما یاپمیشسان و سوچلوسان. بو دفعه مغلوب اولماماليييق. يعني مغلوبييته سبب اولاجاق داورانيشلار اؤز طرفيميزدن ائديلمه مه ليدير. اونا گؤره ده چوخ بيلگيلنمه لي، چوخ ايلگيلنمه لي ييک. بوتون احتيياجلاريميزي تلسمه دن تام زامانيندا گئرچکلشديرمه لي ييک. زامانسيز آتيلان آدديم اؤز طرفيميزدن مغلوبييتيميزه سبب اولا بيلر. بوتون گوجوموزله ميلتيميزي ميللي يؤنده آيدينلاتماغا سفربر اولمالييق. حققيقت بودور کي، ميلتيميزين ميللي-سياسي تجروبه سي و بيلگيسي چوخ آزدير. بو ساحه ده درينلشمه لي یيک. بونون اوچون گئنيش ايمکانلاريميز وار. اينتئرنئت سينيرلاري اورتادان قالديريب. گوناز ت و- ميز وار. بو تی - وی اؤزو-اؤزلوگونده بؤيوک اينقيلابدير. بو کانالدان لازيمي سَوييه ده ايستيفاده ائديلمير. اورادا گئنيش علمي، سياسي، سوسيولوژي موباحيثه لر اولماليدير. آنجاق بونو کيملر ائتمه ليدير؟ احمد اوبالي هر ايشي کي، ائده بيلمز. بعضي آداملار گونازي تنقيد ائدير. تنقيد ائتمه يه نه وار کي. تنقيد ائتمک يئرينه بير پروقرام حاضيرلاسينلار و تنقيد ائديلن عکسيکليکده اورتادان قالخسين. دئمک ايسته ييرم کي، قارشيميزدا قيسا بير فورصت وار. بو فورصتدن ايستيفاده ائديب گئنيش و درين آيدينلانما ايشلري گؤرمه ليیيک. چونکو هم رئژيمين ايچينده کي ايقتيدار داواسي، هم دونيانين ايران رئژيمي اوزَرينه باسقيسي مرکزي حؤکومتي بللي بير زاماندا ضعيفله ده جک. آرتيق او زامان آيدينلانما ايشلري گؤرمه يه فورصت اولماياجاق. او زامان ميلتيميز اؤلوم- ديريم ساواشينا قالخماليدير. باخ او تاريخي فورصتي قاچيرساق، آرتيق اساس ايشي گؤره بيلمه يه جه ييک. اونا گؤره ده قارشيميزداکي بو فورصتي ياخشي دَيَرلنديرمه ليیيک. بو بير موباريزه سورَجيدير. موباريزه پروسئسينده ميلتي حاضيرلاماق لازيمدير کي، قارشيميزدا دوغاجاق اولان او فورصتدن ايستيفاده ائده بيلسين. يعني هر کس بيلير کي، بو رئژيم سورعتله اينکيشاف ائدن دونيايلا اوزون زامان آياقلاشا بيلميه جک. تاريخ بو رئژيمي دئويره جک. آنجاق بيز حاضير اولماساق تاريخ بيزه قورتولوش فورصتيني تانيماياجاق. بيز حاضير اولماليييق کي، تاريخ بيزيمله ده حسابلاشسين. حاضير اولماق 4-5 گنج آدامين الينه بايراق وئرمک دئييلدير. بايراغيميز دا باخ حاققيندا دانيشديغيميز او تاريخي فورصتده زومرود قوشو کيمي ميللي سئودانين، ميللي موباريزه نين، ميللي بيرليگين، ميللي شهامتين ايچيندن دوغاجاق. <br /><br /> موصاحیبه نی آپاردی: بایسونقور <br /><br />Bayaraq və simgə ilə bağlı <br /><br />Güntay Gəncalpla müsahibə <br /><br /> <br /><br />- Bayraq məsələsi ilə bağlı sizin görüşünüz nədir? <br /><br />- Bu haqda mən “İran ordusu, milli hərəkət və bayraq məsələsi” adlı bir yazı yazdim. Orada fikirlərimi anlatmışam. Mənim fikrimə görə həm bayraq, həm də simgə məsələsi zamansız ortaya atılmış bir məslədir. Zamansız və yanlış hesablamalar əsasında olduğu üçün bizdən çox fars şovinizminə xeyir verir. <br /><br />- Ancaq GAMOH bir bayraq çıxarıb və onu Güney Azərbaycan bayrağı kimi tanıdır. <br /><br />- Doğrudur. Çehrəqanlıya dəyər verməkdə yanılmışıq. Millət olaraq yanılmışıq. Çehrəqanlı bizim yanıldığımızı isbatladı. Onun bir çox sahələrdə, o cümlədən bayraq məsələsində avanturist davranması milli əxlaqa sığışmayan dağıdıcı əməllər idi. Çehrəqanlı içəridə olduğu zaman cəsarətli davranmışdı. Onun bu cəsarəti üzərinə hər kəs onu təqdir etdi. O zaman mən də onun haqqında xoş sözlər yazmışdım. Ancaq təcrübə göstərdi ki, sadəcə cəsarət yetərli deyilmiş, əxlaq və bilgi məsələsi də çox önəmli imiş. <br /><br />- Çehrəqanlı əxlaqsızmı yəni? <br /><br />- Mən əxlaq dedikdə onu bəsit kəndlilik anlamında nəzərdə tutmuram. Fəlsəfi əxlaq haqqında danışıram. Geniş sosial davranışlarda tolerans göstərmək və hər bir davranışın arxasına insanın dərin heysiyətini, geniş bilgini yükləmək anlamında əxlaq anlayışını nəzərdə tuturam. Bu açıdan söyləyəck olsanız, bəli Çehrəqanlı bəydə milli əxlaq zəifdir. Xatırlayırsınızsa o nə qədər daxildə idi, millət ona dərin sayqı göstərirdi. O, milli kimliyin rəmzinə dönə bilərdi, ondan bəklənti bu şəkildə idi, ancaq Çehrəqanlı bəy çox xırda işlərlərlə məşğul olub özünü gözdən saldı, etibarını itirdi. Etibar da elə şeydir ki, onu təkrar qazanmaq olmaz. O bağırtıların zamanı keçmiş artıq. Bəlkə İranın içində onun bir anlamı ola bilərdi, xaricdə ona ehtiyac yoxdur. Çehrəqanlı bəy avanturist davranmaq yerinə Qərbdə özünü gəlişdirməli və bilgilərini, davranışlarını modern ortamda gözdən keçirməli idi. Bunu etmədiyi üçün özünü bitirdi. Öz sayqınlığını itirdi. Şair demişkən, “Qaranlıq yüklü karvanlarda yox oldu.” Belə olması yaxşı olmadı. Çünkü bizim itiriləcək insanlarımız olmamalıdır. Ancaq biri zorla öz kimliyini qaranlığa gömürsə onu kimsə əngəlləyə bilməz. <br /><br />- Deyirsiniz ki, bayraq məsələsinin suçlusu Çehrəqanlıdır? <br /><br />- Başqa suçlular da var. Ancaq əsas suçlu Çehrəqanlıdır. Bu gün Güney Azərbaycanda təcrübəsiz, duyğusal bir gənc adam Çehrəqanlının və ya Quzey Azərbaycanın bayrağını qaldırdığı üçün tutuqlanırsa, gerçəkdən çox acı bir durumdur. Mən bunun adına milli mübarizə demirəm. Təcrübəsiz gəncləri boşuna şovinizmin zindanına soxmaqdır bu. Bəzən sitələrdə “Quzey Azərbaycanın bayrağı filan şəhərdə dalğalandı” və ya “Çehrəqanlının bayrağı babək qalasında və ya hansısa şəhərdə dalğalandı” kimi şablon sözlər eşidirik. Hər ikisi də milli mübarizəyə zidd olan bir hərəkətdir. Buna görə bir gənc adamın həyatını zindanlarda çürütməyə dəyməz. Ancaq bəziləri belə hesab edirlər ki, nə qədər çox adamlarımız zindana düşsə bu hərəkət bir o qədər də güclənər, dünyada tanınar. Yanlış fikirdir. Dünyada tanınmadan öncə millətin öz ruhunda, ağlında bir tanımlama sürəci başlamalıdır. Ona görə də zamansız olaraq hansısa bir bayrağı qaldırmaq bizə xeyir verməz. Bu bayraqların orda-burda yarım saat qaldırılması bizim hansı problemimizi həll edə bilər? <br /><br />- Sizin Güneylə əlaqəniz varmı, oradakı həyəcanları necə dəyərləndirisiniz? <br /><br />- Bu gün həm Güneydə, həm Quzeydə mənim yazılarım oxunur. Həm də çox oxunur. Əlbəttə bu da mənim üzərimə böyük məsuliyyət yükləyir. Məsələn mənim oxucularımın bir bez parçasına görə zindana düşmələrini istəmirəm. Bu gənclər zindana düşmək yerinə oxuyub savadlanmalı və sabah cəmiyyətdə öz elmi-ictimai statusunu qurmalıdır. Milli kadrlara dönüşməlidirlər. Əlbəttə mən bizim tutulanları suçlu göstərmək istəmirəm. Yəni şovinizm bizim üzərimizə ciddi basqılar tətbiq etməkdədir. Mən sadəcə bir bayrağa görə tutuqlanmağı mübarizə hesab etmirəm. Belə mübarizə olmaz. Biz öncə düşüncələrdə özümüzə yer etməliyik. Bu gün bilgilənmək və toplumu bilgiləndirmək lazımdır. Güneyin dəyişik təbəqələri ilə irtibatım var. İrtibatda olduğum hər kəsə bu bayraq və simgə dartışmalarının uğursuz olduğunu söyləyirəm. Çünkü zatən şovinizm bizim milli gənclərimizi zindana salmaq üçün bəhanə axtarır. Bu bəhanəni də onun əlinə verməmək lazımdır. <br /><br />- Elçibəy Quzey Azərbaycan bayrağının bir gün Güneydə dalğalanacağını demiş amma... <br /><br />- Güney Azərbaycan qurtulduqdan sonra bir çox ölkənin bayrağı bizim başkəndimizdə dalğalanacaq, o cümlədən Quzey Azərbaycanın da bayrağı yəqin ki, o ölkənin səfirliyinin və konsulluqlarının üzərində dalğalanacaqdır. Zatən bu gün də dalğalanır. <br /><br />- Xeyir, Elçi bəy demiş ki, bu bayraq indi buğçalardadır və bir gün dalğalanacaqdır. <br /><br />- Əvvəla tarix mütləqa Elçibəyin dediyi kimi yürüməz. Tarixin öz dialektikası var. Elçibəyi bu şəkildə anlamaq yanlışdır. Bu şəkildə anlarsaq o zaman öz ağlımızı kullana bilmərik. Bizim də ağlımız var. Zamana və olaylara görə öz ağlımızdan istifadə etməliyik. Dolayısıyla həm Elçibəyin həm də digər böyüklərimizin də təcrübələrindən yararlanmaq bizə xeyir verər. Şəxsən mən öz vicdanıma Elçibəylə bağlı bir vəfa borcunun var olduğunu hiss edirəm. Yurdumuzun qurtuluşu yolunda düçənən hər kəs Elçibəyin yolundadır. Ayrıca, Elçibəy demiş ki, bu bayraq buğçalardadır. Bir zaman dalğalanacaqmış. O bayrağın dalğalanma zamanı gəlmişmi? Gəlməmiş. Yəni Güney Azərbaycan qurtular, öz bayrağı olar. Sonra da Quzeylə bir inteqrasion içərisinə girər, sonra da Bütöv Azərbaycanda ya bu bayraq ya da Güneyin tam ulsuçuluq çağrışdıran bayrağı dalğalanar. Ya da hər iki bayraq dalğalanar. Yəni federal və ya konfederal Bütöv Azərbaycanda hər iki tərəfin bayrağı dalğalanar. Hələ o zamana da çox qalır. Deməli Elçibəyin dediyini qəbul etsək də Quzey Azərbaycanın bayrağı hələ uzun zaman buğçalarda qalmalıdır. <br /><br />- Bu simgə məsələsinə necə baxırsınız? Sanki seçim yolu ilə Milli Hərəkətə simgə təyin etmişlər. <br /><br />- Yaxşı baxmıram doğrusu. Çünkü bunu seçim yolu ilə təyin edilmiş simgə olaraq qəbul etmək olmaz. Seçim hansı ortamda keçmiş? İnternet yolu ilə, deyilmi? Bir adam 100 e.mail adresi açıb səs verə bilər. Bu, oyunbazlıqdan başqa bir şey deyil. Həm çox çocuqca düşünülmüş. Adam nə qədər geri zəkalı omalıdır ki, müstəqil bir dövlətin, o da bizim quzeyimizin ay-ulduzunu qaranlığa gömsün. Quzeyli qardaşlarımız bu abtalca düşünülmüş hərəkətə etirazlarını bildirməlidirlər. Zorla bağımsızlığını qazanmış, azadlığa çıxmış bir ölkənin, vətənimizin digər tərəfinin bayrağını qaranlıqlara gömməyə kimsənin haqqı yoxdur. Bu işi görənlərin hamısı şovinizmin kölələridir. Ya bilərəkdən farsın qulluğundadırlar ki, bu şəkildə xaindirlər. Ya da bilmirlər və cahildirlər. Cahilləri aydınlanmağa çağırırıq. Xainlərlə də mübarizə aparacağıq. Şəxsən mən kimsəyə izn vermərəm millətimin bayrağındakı aydınlıq rəmzlərini qaranlığa gömsünlər. İmkanım nə qədər izn versə bunlarla savaşacağam. Bütün dünya vətənimin bayrağını parlaq ay-ulduzlu görməyə alışmış və öylə də görəcəklər. Daha doğrusu öylə də göstərəcəyik. Dünyada bu gün bizim heysiyyətimizi və milli şərəfimizi təmsil edən bir tək bayrağımız var. Şərəfi və heysiyyəti olanlar bayrağımızın ləkələnməsinə izn verməməlidir. Mənim şərəfsizlərlə işim yoxdur. Bayrağımızın yerlərdə sürünməsinə izn verməyəcəyimiz kimi onun göylərdə də ləkəli görünməsinə izn verməyəcəyik. Bu bayraq uğruna canlarını fəda etmiş insanlar var. Ermənistanda əsirlikdən azad olmuş bir əsgərimiz danışır ki: Ermənilər əsir bir əsgərimizə deyirlər ki, yerə sərilmiş Azərbaycan bayrağının üzərinə tüpürsən sənə işkəncə vermərik. Azərbaycanlı əsgər tüpürmür. Bunun qulağını kəsirlər. Yenə də tüpürmür. Adamı param-parça doğrayırlar bayrağın üstünə tüpürmür və bu şəkildə ölür. Bu bayraq uğruna böylə fədakarlıqlar edilmişdir. Kimin cəsarəti çatar o ay-ulduzu ləkələsin. Bez parmçası lazımındır “dəf ol!” get kəndinə bir bez parçası tap. Millətin bayrağı ilə nə işin var? Kimsə hesab etməsin bu bayraq sahibsizdir. O bayraq bir əmanətdir. Ulularımızın, şəhidlərimizin, tariximizin bizə əmanətidir. Kiminsə onunla alay etməsinə izn vermərik. Kəsinliklə izn vermərik. <br /><br />- Ortasında qaraldılmış ay-ulduz olan bayraq kimin önərisidir bilirsinizmi? <br /><br />- Bilirəm. Ankarada yaşayır Seyfəddin Altaylı. O, müxtəlif qaynaqlardan yararlanaraq Arazoğlu adı ilə bir kitab yazdı. “Müxtəsər Azərbaycan tarixi” adında. Bu kitab elmi baxımdan ciddi bir əsər sayılmaz. Bu kitabın əvvəlinə ortasında ay-ulduzu qaralmış bir bayraq yerləşdirmişdi. Güya bu qaralıq Güneyin əsarətdə olmasını rəmzləşdirir və Güney azad olduqdan sonra aydınlanacaqmış! Seyfəddin Altaylı bir türk olaraq Güneyin mübarizəsinə dəstək verə bilər, bu, onun milli borcudur. Ancaq onun belə bir səlahiyəti yoxdur. Biz Güneylilər olaraq ona bu səlahiyəti vermərik. Güney Azərbaycanın yetkili milli aydınları dışında kimsəyə bu səlahiyəti vermərik. Bizim öz ağlımız yoxdurmu? İran mühitini biz yaxşı tanıyarıq, yoxsa İranın tarixi və sosioloji mühitinin dışında olanlar yaxşı tanıyar? İndi Seyfəddin Altaylı öz həddini aşıb və belə bir təşəbbüsdə bulunubsa ona həddini bildirməliyik. Nəinki həddini aşması üçün daha da şərait yaratmalıyıq. <br /><br />- Siz belə hesab edirsiniz ki, hələ bayraq çıxarmanın zamanı deyil. <br /><br />- Biz çox həssas tarixi mərhələdən keçirik. Bir neçə dəfə ayağa qalxıb və məğlub edilmiş, qanımıza qəltan edilmişik. Ona görə də yüz ölçüb bir biçməliyik. Bu məğlubiyətlərin əsas səbəbi şovinizm olsa da bizim özümüzdə də günah olubdur. Məğlublar suçludurlar, yalnız qalib olmalısan. Məğlub olursansa demək yanlış planlama yapmışsan. Bu dəfə məğlub olmamalıyıq. Yəni məğlubiyətə səbəb olacaq davranışlar öz tərəfimizdən edilməməlidir. Ona görə də çox bilgilənməli, çox ilgilənməliyik. Bütün ehtiyaclarımızı tələsmədən tam zamanında gerçəkləşdirməliyik. Zamansız atılan addım öz tərəfimizdən məğlubiyətimizə səbəb ola bilər. Bütün gücümüzlə millətimizi milli yöndə aydınlatmağa səfərbər olmalıyıq. Həqiqət budur ki, millətimizin milli-siyasi təcrübəsi və bilgisi çox azdır. Bu sahədə dərinləşməliyik. Bunun üçün geniş imkanlarımız var. İnternet sınırları ortadan qaldırıb. GUNAZ TV-miz var. Bu TV özü-özlüyündə böyük inqilabdır. Bu kanaldan lazımı səviyədə istifadə edilmir. Orada geniş elmi, siyasi, sosioloji mübahisələr olmalıdır. Ancaq bunu kimlər etməlidir? Əhməd Obalı hər işi ki, edə bilməz. Bəzi adamlar GUNAZ TV.ni tənqid edir. Tənqid etməyə nə var ki. Tənqid etmək yerinə bir proqram hazırlasınlar və tənqid edilən əksiklikdə ortadan qalxsın. Demək istəyirəm ki, qarşımızda qısa bir fürsət var. Bu fürsətdən istifadə edib geniş və dərin aydınlanma işləri görməliyik. Çünkü həm rejimin içindəki iqtidar davası, həm dünyanın İran rejimi üzərinə basqısı mərkəzi höküməti bəlli bir zamanda zəiflədəcək. Artıq o zaman aydınlanma işləri görməyə fürsət olmayacaq. O zaman millətimiz ölüm-dirim savaşına qalxmalıdır. Bax o tarixi fürsəti qaçırsaq, artıq əsas işi görə bilməyəcəyik. Ona görə də qarşımızdakı bu fürsəti yaxşı dəyərləndirməliyik. Bu bir mübarizə sürəcidir. Mübarizə prosesində milləti hazırlamaq lazımdır ki, qarşımızda doğacaq olan o fürsətdən istifadə edə bilsin. Yəni hər kəs bilir ki, bu rejim sürətlə inkişaf edən dünyayla uzun zaman ayaqlaşa bilməyəcək. Tarix bu rejimi devirəcək. Ancaq biz hazır olmasaq tarix bizə qurtuluş fürsətini tanımayacaq. Biz hazır olmalıyıq ki, tarix bizimlə də hesablaşsın. Hazır olmaq 4-5 gənc adamın əlinə bayraq vermək deyildir. Bayrağımız da bax haqqında danışdığımız o tarixi fürsətdə zümrüd quşu kimi milli sevdanın, milli mübarizənin, milli birliyin, milli şəhamətin içindən doğacaq. <br /><br />Müsahibəni apardı: Baysonqur<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-674206475724243432?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-1575682489283904102008-07-29T13:24:00.000-07:002008-07-29T13:25:30.051-07:00<strong>Guneyli ve Quzeyli milletci baci qardaslarima salam olsun.</strong><br /><br /><strong>Seyfeddin Altayli</strong><br /><br />Nece muddetdir Guney Azerbaycan'in bayragi necur olsun, hansi olsun baresinde soz sohbetler gedir. Defelerle bir nece Guneyli dostumuz mene yazmis ve fikrimi sormus, Merhum Liderimiz Elcibey'le elaqelerimi, onun mene soylediyi fikirleri, ozunun hedden artiq hormet beslediyi Turkiyeli dostlari ile olan munasibetlerini sual vermis, men de onlari menden sual eden dostlarima catdirmisdim.<br /><br />Dunen de yene bayraq ve simge meselesile bagli bir yazi yazdim ve AzerNews@yahoogroup s.com saytina yolladim. Yazimin axirinda da her bir musteqil ve azad insan kimi oz fikrimi bildirdim. Onlari tekrar burda yaziram ve Guney davasina inanmis qeyretli baci qardaslarimin huzuruna teqdim edirem.<br /><br />"Bayraq meselesine geldikde, men sexsen bu ise qarismaq kimi bir fikir dasimiram, onu teyin edecek milletin ozudur. Milletimizin bir bayragi vardir ve 28 May 1918. ilde Merhum Memmedemin Resulzade’nin rehberliyindeki sexsiyyeytlerimizin elile ucaldilmisdir. Rengleri de haminin bildiyi kimi, “Turklesmek, İslamlasmaq, Muasirlesmek” umdelerini carlayir. Milletimizin bayragi budur, ancaq xalqimizin 35 milyonluq kutlesi esaret altindadir. Esaret altinda yasayan bir xalqin da bayragindaki ay ve ulduzun yas elameti olaraq qaradan savayi ayri bir renge boyanmasi milletin oz taleine bigane yanasmasindan savayi hec ne olabilmez. Yas elameti olaraq qaranin cixarilib ayri rengli libaslarin geyinilmesi ancaq xosbext hadiselerin gelisile veya yaranmasile mumkun olar. Dili ve milliyeti esaret altinda olan bir xalqin da ay ve ulduzunun yasda olmasi, onu yasdan cixarmagin yolunun da musteqilliyi qazanmaq oldugu yaddan cixarilmamalidir. Men bu fikirden cixis ediem, elbetde xalqim neyi arzulasa onu qebul etmeye de mecburam ve mehkumam".<br /><br />Yuxarida bir hissesini teqdim etdiyim yazini da hormetli dostum Boyuk Resuloglu'nun meqalesine men de oz fikrimi bildirmek meqsedile yazmisdim.<br /><br />Bugun Guntay Cavansir guya ozuyle goturulen musahibede ise gorun neler yazib. Onun yazdiqlarinin bir hissesini eynile teqdim edirem:<br /><br />"<br /><br />-Bu simgə məsələsinə necə baxırsınız? Sanki seçim yolu ilə Milli Hərəkətə simge təyin etmişlər.<br /><br />- Yaxşı baxmıram doğrusu. Çünkü bunu seçim yolu ilə təyin edilmiş simgə olaraq qəbul etmək olmaz. Seçim hansı ortamda keçmiş? İnternet yolu ilə, deyilmi? Bir adam 100 e.mail adresi açıb səs verə bilər. Bu, oyunbazlıqdan başqa bir şey deyil. Həm çox çocuqca düşünülmüş. Adam nə qədər geri zəkalı omalıdır ki, müstəqil bir dövlətin, o da bizim quzeyimizin ay-ulduzunu qaranlığa gömsün. Quzeyli qardaşlarımız bu abtalca düşünülmüş hərəkətə etirazlarını bildirməlidirlər. Zorla bağımsızlığını qazanmış, azadlığa çıxmış bir ölkənin, vətənimizin digər tərəfinin bayrağını qaranlıqlara gömməyə kimsənin haqqı yoxdur. Bu işi görənlərin hamısı şovinizmin kölələridir. Ya bilərəkdən farsın qulluğundadırlar ki, bu şəkildə xaindirlər. Ya da bilmirlər və cahildirlər. Cahilləri aydınlanmağa çağırırıq. Xainlərlə də mübarizə aparacağıq. Şəxsən mən kimsəyə izn vermərəm millətimin bayrağındakı aydınlıq rəmzlərini qaranlığa gömsünlər. İmkanım nə qədər izn versə bunlarla savaşacağam. Bütün dünya vətənimin bayrağını parlaq ay-ulduzlu görməyə alışmış və öylə də görəcəklər. Daha doğrusu öylə də göstərəcəyik. Dünyada bu gün bizim heysiyyətimizi və milli şərəfimizi təmsil edən bir tək bayrağımız var. Şərəfi və heysiyyəti olanlar bayrağımızın ləkələnməsinə izn verməməlidir. Mənim şərəfsizlərlə işim yoxdur. Bayrağımızın yerlərdə sürünməsinə izn verməyəcəyimiz kimi onun göylərdə də ləkəli görünməsinə izn verməyəcəyik. Bu bayraq uğruna canlarını fəda etmiş insanlar var. Ermənistanda əsirlikdən azad olmuş bir əsgərimiz danışır ki: Ermənilər əsir bir əsgərimizə deyirlər ki, yerə sərilmiş Azərbaycan bayrağının üzərinə tüpürsən sənə işkəncə vermərik. Azərbaycanlı əsgər tüpürmür. Bunun qulağını kəsirlər. Yenə də tüpürmür. Adamı param-parça doğrayırlar bayrağın üstünə tüpürmür və bu şəkildə ölür. Bu bayraq uğruna böylə fədakarlıqlar edilmişdir. Kimin cəsarəti çatar o ay-ulduzu ləkələsin. Bez parmçası lazımındır “dəf ol!” get kəndinə bir bez parçası tap. Millətin bayrağı ilə nə işin var? Kimsə hesab etməsin bu bayraq sahibsizdir. O bayraq bir əmanətdir. Ulularımızın, şəhidlərimizin, tariximizin bizə əmanətidir. Kiminsə onunla alay etməsinə izn vermərik. Kəsinliklə izn vermərik. <br /><br />-Ortasında qaraldılmış ay-ulduz olan bayraq kimin önərisidir bilirsinizmi?<br /><br />-Bilirəm. Ankarada yaşayır Seyfəddin Altaylı. O, müxtəlif qaynaqlardan yararlanaraq Arazoğlu adı ilə bir kitab yazdı. “Müxtəsər Azərbaycan tarixi” adında. Bu kitab elmi baxımdan ciddi bir əsər sayılmaz. Bu kitabın əvvəlinə ortasında ay-ulduzu qaralmış bir bayraq yerləşdirmişdi. Güya bu qaralıq Güneyin əsarətdə olmasını rəmzləşdirir və Güney azad olduqdan sonra aydınlanacaqmış! Seyfəddin Altaylı bir türk olaraq Güneyin mübarizəsinə dəstək verə bilər, bu, onun milli borcudur. Ancaq onun belə bir səlahiyəti yoxdur. Biz Güneylilər olaraq ona bu səlahiyəti vermərik. Güney Azərbaycanın yetkili milli aydınları dışında kimsəyə bu səlahiyəti vermərik. Bizim öz ağlımız yoxdurmu? İran mühitini biz yaxşı tanıyarıq, yoxsa İranın tarixi və sosioloji mühitinin dışında olanlar yaxşı tanıyar? İndi Seyfəddin Altaylı öz həddini aşıb və belə bir təşəbbüsdə bulunubsa ona həddini bildirməliyik. Nəinki həddini aşması üçün daha da şərait yaratmalıyıq". <br /><br />Hormetli ve Eziz Guntay Cavansir;<br /><br />Bilmelisen ki; <br /><br />1-Yuxarida yazdigim fikirlerimde de menim Guney'e bir bayraq duzeltmek fikrim yoxdur, milletim neyi qebul ederse o menim ucun ezizdir demisem, deyirem. <br /><br />2-Azerbaycan bayraginin ay ve ulduzunun qaraldilmasini "aptalliq, axmaqliq" kimi qeleme vermisiniz. Demeli dunyada bayraginda qara reng olan milletlerin hamisi "axmaqdir", meselen Almanlarin bayraginda da qara reng vardir, onlar da aptaldir ve dunyada senden daha agilli bir adam yoxdur! <br /><br />Ezizim, bu cur sozler milletci fikirleri dasiyan birine yarasmir axi!<br /><br />3-Bunu duzeldenler imperialistlerin oyuncagi, Farslarin adamidir demisen, men ise Guneyli milletci her bir kese duydugum mehebbetden asili sene, "Sen kimin adamisan Guntay?" sualini vermirem ve vermerem. Hemin yazimin bir hissesinde demisem: "Guney Azerbaycan’da yaranmis Mesrute Herekati, Azadistan Herekati, Heyder Xan Emoglu, Xan Pesyan, Seyid Cefer Piseveri, Seriet Medari’nin basini cekdiyi hereketleri ne cur sindirdilar onlarin sahidi olduq. Papagimizi qabagimiza qoyub yaxsi fikirlesmeliyik. Amerika’nin ve Qerb’in ya da diger bir impérialisd quvveye cevrilmek arzusunda olan Rusiya Federasiyasi’nin oyunlarina alet olsaq sadece olaraq yetismis kadrlarimizi, ziyalilarimizi, bir sozle xalqimizin qaymaq tebeqesini itirmekden savayi hec ne qazanabilmiyeceyik. Gelecek bizden agilla, bilikle, mentiqle ayaga durub elmin ve medeniyyetin yoluyla yerimemizi teleb edir. Daxilde ve xaricde teskilatlanmaq, kadr yetirmek, millî ziyalilarimizin sayini artirmaq en salim yoldur. Kifayetli ziyali ve kadra malik olduqda islerimizin daha asan basa geleceyini texmin etmek cetin deyildir. İnternetin dunyanin her bir kuncune catdigi bilik esrinde, atlari minib elimize qilinc alib dusmen ustune yurus etmeyimizin bize qazandiracagi qandir, qadadir, qirgindir. Teskilatlanmaq, maariflenmek, kadr sayini artirmaq bizim yegane amalimiz olmalidir". Bunlari butun Guneyli ve Quzeyli baci qardaslarimiza teqdim edirem ki, kimin haranin adami oldugunu yaxsi tanisinlar. <br /><br />Guntaycan, sen Azerbaycan'da olarken defelerle seninle gorusmusduk ve menden tekidle xahis etmisdin ki, "Mene Turkiye'de bir is tap gelim orda yasayim", indi mene niye dusmen kesildin ve indiye kimi men bir sira saytlarda Guney meselesile bagli yazilar yazmisdim, onlara niye cavab yazmadin, fikrini bildirmedin; lakin dunenki yazimda bezi imperiya siyaseti guden dovletlere hucum cekdiyime gore kin kuduret ve qezeble yerinden duraraq o yazini yazdin?! <br /><br />Dogrudan da maraqlidir!<br /><br />3-Beli Guntay duz demisen, men Ankara'da yasayiram, Turkiye vetendasiyam, ancaq Azerbaycan'in azadligi menim eqidemdir. İndiye kimi Turkiye'de 17 eserde imzam var ki, hamisi Azerbaycan'la baglidir, sen nece ildir hansi eseri yaratmisan, “Nasir Purpirar”in eserini tercumeden savayi? Bilmirem, deseydin oyrenib sevinerdim Guntaycan. Hee ezizim, yadimdan cixmadan deyim, son hazirladigim eser ise 4 min sehifeden ibaretdir ve "Qarsilasdirmali, Ensiklopedik Azerbaycan Turkcesi Sozluyu" adini dasiyir, insallah bir nece aya gun uzu gorecekdir.<br /><br />4-Demisen ki, Seyfeddin Altayli "Arazoglu" adiyla "Muxteser Azerbaycan Tarixi" adli kitabi yazibdir. O kitabi men yazsaydim, adini ustune qururla yazardim, ne senden, ne de senin hurkdugun (qarnindan bagli oldugun demirem) yerlerden qorxum vardir Guntay Cavansir!<br /><br />5-Demisen ki, Seyfeddin Altayli'ya dersini vermeliyik. Onu ne cur vereceksen buyur ezizim, eger vermesen sen kisi oglu deyilsen. Bunu da sene deyim, ilk uzlesdiyimiz anda bu sozunu sene xatirladacagam ve mene dersimi vermeye seni devet edeceyem, hem de kisi oglu kisi kimi. Dogrudan da maraqlaniram mene ne cur ders vereceksen! Menim aldigim terbiyem sene pis sozleri yazmaga qeti sekilde imkan vermez Guntaycan, sen yazdigin o sozlerle sexsiyyetini de buruze vermisen. Menim sene bir boyuk kimi tovsiyyem budur: Eger Gunaz Tv dogrudan da senindirse ve sen ora aidsense Gunaz Tv'ye ve hormetli dostum Ehmed Obali'ya deyecek hec cure soz tapa bilmirem.<br /><br />Butun baci qardaslarima hormet ve mehebbetle demek isterdim ki, Ezizim Guntay Cavansirle bu cur polemikaya qeti sekilde girmek istemezdim. Ancaq “suqut iqrarin eseridir”, yeni sussaydim onun dediklerinin duz oldugunu qebul etmis olacaqdim, buna da qetiyyetle razi olabilmediyime gore bu yazini yazdim. Haminizi narahat etdiyime gore meni bagislamaginizi xahis edirem.<br /><br />Hormetle.<br /><br /> Seyfeddin Altayli<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-157568248928390410?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-1884870882130608362008-07-22T14:21:00.002-07:002008-08-08T05:22:23.495-07:00<p style="text-align: justify"><br /><strong>Qara ulduz !</strong> <br /><br /> <br /><br /><strong> Bədbəxt həmşərinin payına ulduzun da qarası düşür. </strong><br /> <br /><br />Tarixi varlıqı istiqamətləndirən mənlik varlığıdır. Bütün tarixi varlığımızdan vaz keçməklə, əslində mənliyimizdən və kimliyimizdən vaz keçmiş oluruq. <br /><br />Əgər, bu dünyada izsiz- soraqsız itmək istəmiriksə, tariximizə yiyə durmalı, kimliyimiz və varlığımızı qorumalıyıq. Ona görə ki, keçmişinə yiyə durmayanın gələcəyi yoxdur. Belə bir söz də var deyirlər “ keçmişinə daş atsan gələcək səni topa bağlar “. <br /><br /> <br /><br />Bəziləri bütün tarixi keçmişimizi, o sıradan sülalələri, dövlətlərimizi və tarixi dövlət nişanlarımızı, eləcə də, dövlətçilik tariximizi özündə daşıyan bayrağımızı farslara bağışlayıb, bizə isə BAB teleskopunun kəşf etdiyi qara ulduzlu bayraq sırımaq istəyirlər. <br /><br />Məsələ bundadır ki, hər şey görmüşdük amma, ulduzun qarasını görməmişdik. Bu böyük kəşfdir, QARA ULDUZ. <br /><br /> <br /><br />Bir gün Bakıda bir hambal küçə ilə gedirmiş. Hambal görür səs gəlir, biri deyir: A bəy, a bəy ! <br /><br />Hambal yoluna davam edir. Görür yenə a bəy, a bəy deyərək kimisə çağırırlar. Hambal fikirləşir ki, yəqin ki, mənimlə olmazlar və yoluna davam edərək gedir. <br /><br />Hambal görür yox, yenə səs gəldi : A bəy, a bəy ! <br /><br />Hambal dönür deyir : Mənimləsən ? <br /><br />Çağıran adam deyir : Səndən başqa kim var ki, əlbətdə səninləyəm. <br /><br />Hambal deyir : Nə deyirsən ? <br /><br />Çağıran adam deyir : Saat neçədir ? <br /><br />Hambal deyir : Saat 25-di . <br /><br />Adam deyir ki, dəli olmusan 25 də saat olar ? <br /><br />Hambal deyir, bəs hambaldan bəy olar ? <br /><br /> <br /><br />Görünür hələ çox şey olacaqmış, məsələn qara ulduz da kəşf olacaqmış. <br /><br /> Sizin başınız qara ulduzla məşqul olsun, görək fars qardaşlarımız nə işlə məşquldur. <br /><br /> <br /><br />Fars qardaşlarımızın təşəbbüsü ilə, Fransanın mərkəzi Parisdən yayılan Almanca-Farnsızca yayılan “ Arte “ televizya kanalında Qacar sülaləsinin şəkillərini göstərirlər ve deyirlər bunlar fars sülaləridir. Farslar bununla tariximizi öz xeyirlərinə müsadirə etmək istəyirlər. Hələlik bayrağımıza yiyə durmuşlar, növbə sülalərimizə və dövlətçilik tariximizə çatıb. Sabah da deyəcəklər ki, siz göbələksiniz, yerdən çıxmısınız, nə dövlətiniz olub, nə dövlət nişanlarınız olub, nə keçmişiniz var, nə də tarixiniz. <br /><br />Deyirlər malını yeməyənin malını yeyərlər. Tarixinə yiyə durmayanın da, tarixinə və bayrağına da yiyə durralar. <br /><br />Amma, mən əminəm ki, qara ulduz kəşf edənlərdən və onun mübahisəsini aparanlardan fərqli olaraq, Azərbaycan milləti öz sülalələrinə, bayrağına və bütövlükdə tarixinə yiyə duracaq və yer üzündən izsiz, soraqsız itməyəcəkdir. <br /><br /> <br /><br />Semed Niknam <br /><br />2008-07-25<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-188487088213060836?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-90130277609361298592008-07-22T14:21:00.001-07:002008-07-31T00:41:56.751-07:00<strong>پرچم و لزوم تعميق مبانى نظرى </strong><br /><br />http://maralan-tabriz.blogspot.com/<br /><br />موضوع سمبل ملى و يا پرچم براى آذربايجان جنوبى و يا حركت ملى آن تبديل به مركزى ترين بحث در بين فعالان و علاقمندان به سرنوشت جنبش هويت طلبى در آذربايجان جنوبى گشته است. اما آيا اين بحث تنها به يك سمبل محدود مى شود؟ آيا انتخاب يك "لوگو" نياز به اين همه كشمكش دارد؟! چه فرقى مى كند كه رنگ ستاره سياه باشد يا زرد و يا اصلا چه نيازى به انتخاب يك پرچم جديد است و چرا به همان پرچم جمهورى آذربايجان بسنده نمى كنيم؟ مگر ما يك ملت نيستيم؟ آيا انتخاب سمبل ديگر دال بر تاييد جدايى دو آذربايجان نيست؟ سوالات البته در اين زمينه بسيار است.<br /><br />طبيعى است كه شعاع مباحث فعلى پيرامون يك سمبل، بسيار فراتر از انتخاب چند رنگ و ياشكل بخصوصى است و گرنه توافق در مورد انتخاب چنين سمبلى خيلى پيشتر قابل حصول مى بود. واقعيت آن است كه جنبش اجتماعى تركها در ايران دارد رشد مى كند و در هر مرحله از اعتلاى خود پرسش هاى تازه اى را جلوى پاى پيشاهنگان آن مى گذارد. مسيله پرچم، سوالات تازه اى را به ميدان آورده كه نياز به پاسخ دارند. آنهايى كه در پيشاپيش اين جريان مردمى در حركتند، ضرورت پاسخ يابى به سوالات پيش روى شان را دريافته و با تلاش تمام در پى يافتن جواب هاى مناسب براى سوالات مطروحه هستند.<br /><br />"موج" پرچم به نظر مى رسد كه هنوز دامان برخى نيروهاى سياسى و فعالان را نگرفته و آنان شايد هنوز منتظرند ببينند كه قدرت اين موج تا چه اندازه است و احتمالا از در افتادن در آب آن واهمه دارند. اما تعميق و گسترش يك جنبش اجتماعى تنها از طريق تعداد فعالان و يا تعداد تظاهرات و يا زندانيان آن قابل اندازه گيرى نيست. يك حركت اجتماعى نياز به پاسخگويى به سوالاتى دارد كه هر روز در برابر آن قد علم مى كنند و بدون تكيه بر چارچوب هاى فكرى و استدلالى محكم نمى توان از پس آنها بر آمد. نيروى سياسى آن گاه مى تواند نقش راهبردى را بعهده بگيرد كه بتواند در زمان مقتضى راهكار هاى لازم را نشان دهد و از فرصت هاى بدست آمده براى زدن مهر خود بر تحولات استفاده كند. تنها از طريق پاسخگويى مناسب به پرسش هاى مطرح شده اجتماعى و سياسى است كه مى توان جنبش را تعميق برد و فعالان آن ر ابا ساز و كارهاى فكرى لازم مجهز كرد.<br /><br /><br />مباحث حول پرچم نشان مى دهد كه حركت ملى آذربايجان بيش از پيش نيازمند زمينه هاى تئوريك است. هنوز اتفاق نظر در ترمينولوژى وجود ندارد. هنوز نوع رابطه و چگونگى برخورد با مسئله دو آذربايجان و آينده آن روشن نيست. هنوز در مورد اتحاد ها با ملل ديگر ساكن در ايران بحثى جدى و آشكار صورت نگرفته است. به لحاظ نظرى و تئوريك حركت آذربايجان هنوز راه درازى در پيش دارد. مسائل، بدون طرح و تلاش براى بحث پيرامون آنها قابل حل نيستند. خوددارى از گفتگو به معناى تحكيم صفوف نيست. دمكراسى بدون بحث و جدل و هم چنين بدون اختلاف نظر وجود خارجى ندارد.<br /><br />در مورد انتخاب پرچم موقت به نظر مى رسد كه يكى از سوالات اساسى، تعريف نوع و كم و كيف رابطه با جمهورى آذربايجان است. سوال اين است كه اگر ما يك ملت هستيم پس چه نيازى به پرچم جديدى است. در مقابل بايد پرسيد آيا ما در حال حاضر يك ملت به لحاظ حقوقى هستيم؟ چگونه مى توان بعنوان شهروند كشور ايران در مجامع و ارگان هاى بين المللى از سمبل هاى جمهورى آذربايجان استفاده كرد كه به عنوان مملكتى مستقل به رسميت شناخته شده است و شهروندان خود را دارد؟ اگر بنا به گفته برخى، تعيين يك پرچم جديد به معناى محك زدن بر جدايى دو آذربايجان بدست نيروهاى خودى است آن گاه بايد پرسيد دو آلمان شرقى و غربى كه با هم يكى شدند مگر ساليان درازى داراى پرچم هاى متفاوت نبودند. در دنيا جوامع زيادى وجود دارند كه بدلايل مختلفى جدا از هم افتاده و هر كدام رشد و اعتلاى خود را داشته اند و در شراط مناسب سياسى نيز دوباره متحد شده اند. سوال فعلى آن است كه ما كدام راه را بايد برويم؟ آيا مى توان به اميد آن كه روزى دو آذربايجان با هم متحد خواهند شد از ايجاد هويتى تازه براى آذربايجان جنوبى پرهيز كرد؟ پاسخ نگارنده به اين سوال منفى است. بخاطر دراز بودن ساليان جدايى دو آذربايجان و واقعيت هاى اجتماعى وسياسى حاضر راه درست و معقولانه براى اتحاد در آينده به نظر مى رسد كه تنها از طريق دو جامعه آزاد و مستقل براى ايجاد يك جامعه آزاد و مستقل ميسر خواهد بود. مسلما بحث ها و نظرات در اين باب گسترده و پيچيده اند اما هر نتيجه ديگرى كه بخواهد استقلال عمل و هويت آذربايجان جنوبى را كم اهميت جلوه دهد توانايى پاسخگويى به سوالا ت عديده اى را نخواهدداشت كه در برابر آذربايجان جنوبى قد علم كرده اند و عاجل ترين آن رهايى از زير يوغ جمهورى اسلامى است.<br /><br />بحث ها حول پرچم فرصت خوبى براى بيان افكار و نظرات و تعميق نظرى و تئوريك جنبش آزاديخواهى و دمكراتيك آذربايجان جنوبى است. از اين فرصت بايد به نحو احسن سود برد و مباحث حول اين موضوع را تقويت كرد. امتناع از ورود به اين بحث و مباحث مشابه آن عقب انداختن روند پيشروى اين حركت و هراس بيهوده از جدايى و اختلاف است. دمكراسى نيازمند بحث و گفتگو و روشنگرى است. اگر قرار است اين حركت با سازوكارهاى دمكراتيك رشد كند پس نمى توان پا پس كشيد و منتظر ماند.<br /><br />نحوه برخورد روشنگرانه فعالان دمكراتيك با جريان هاى انحصار طلب در حركت ملى آذربايجان به خوبى روند غالب دمكراسى ونياز به راه و روش هاى دمكراتيك در جريان فعلى اين حركت را به نمايش مى گذارد. مباحث پيرامون پرچم دليل ديگرى بر تاكيد بر تنيدگى انديشه دمكراسى با اين حركت ملى است. مباحث پيرامون پرچم اين انديشه را تعميق بخشيده و به جزيى جدايى ناپذير از آن مبدل خواهدساخت.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/21782738-9013027760936129859?l=millibayraq.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-21782738.post-23907644111362478672008-07-22T14:19:00.000-07:002008-07-22T14:20:51.555-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>گونئی آذربایجان و بایراق مسئله سی </strong> <br /><br />میللی بایراق و سیمگه مسئله لری اوزره میللت یئتکیلیلری (نماینده لری) نین میللی مجلیسده قرار آلمالاری اویقون اولدوغونا باخمایاراق ائتنیک آذربایجان تورپاقلاری و میللتی ایستر تاریخده کی سورج آخیشیندا، ایسترسه ده بؤلگه ده قاجار ممالیکی محروسه سی و روسیه چارلیغی آراسیندا باش وئرمیش ساواشلار سونوجوندا ایکییه بؤلونه رک مودئرن دونیادا "آذربایجان میللتی" بوتون اولاراق میللی بایراغی و سیمگه لری اوزره اورتاق تصمیم توتابیلمه میش.بو مسئله نین گؤتور ائتمک اوچون بؤلونموش میلتلرین تجروبه لریندن فایدالانماق داها دا فایدالی اولار دئیه دوشونوروک. ایکیه بؤلونموش میللی توپلوملارین بیر بیریندن آیریلیغی، یوخسا بیر بیرینه یاخینلیغی یالنیز بایراقلا ایفاده اولار مسئله سینه گلدیکده دئماگوژیک یاناشمالارا یولو باغلاماق اوچون بو مسئله نی آیدینلیغا قاویشدیرماغا چالیشاق. بؤلونموش میللت و مملکتلردن ویتنام (قوزئی و گونئی ویتنام)، کوره (قوزئی و گونئی کوره)، یمن (قوزئی و گونئی یمن) و آلمانیا (گون چیخان و گون باتان آلمانیا) میللت و ممکلتلری نی بایراقلارینی سرگیله یه رک آذربایجان میللی فعاللاری "گونئی آذربایجان میللی حرکتی" اوچون اورتاق بیر بایراق سئچدیک دئیه سس بیرلیگینه وارسالار، بو مسئله نئجه گؤرونه بیلر مسئله سینی باشقا میللتلرین گئتدیکلری یوللاردان تجروبه لردن اؤیرنمیش اولاق. <br /><br /> <br /><br /> <br /><br />بؤلونموش میللتلر <br /><br /> <br /><br />موضوعنون باشلیغیندان بللی اولدوغو کیمی بیر میللتین بؤلونمه سی او میللت اوولادلاریندان آسیلی دئییل، بو مسئله بیرینجی آشامادا بؤیوک دؤلتلر واسیطه سی ایله سای باخیمیندان آز و یاراق (اسلحه) باخیمیندان حاضیرسیز میللتلره تحمیل اولموش بیر مسئله اولماسینا باخمایاراق بعضن ده تحمیل اولموش دونیا گؤروشلری (ایدئولوژیلر) بو مسئله اوچون اولدوقجا بؤیوک رول اوینایابیلرلر. بو باخیمدان آشاغیدا ایستر کئچری، ایسترسه ده اوزون وعده لی بعضی بؤلونموش، یوخسا بؤلونموش سونرا بیرلشمیش میللتلرین تجروبه لرینی دیققت مرکزینه آلماق پیس اولماز دئیه دوشونوروک. <br /><br /> <br /><br /> <br /><br /> ویتنام دؤلت بایراقلاری: ویتنام اوزون زامان فرانسه ایستعمارچیلیغی آلتیندا اولموش. ایکینجی دونیا ساواشی زامانیندا کمونیستلیک ویتناما آیاق آچمیش. ویتنامدا کمونیست بیر سیستیمین قورولماسی غرب ایستعمارچی دؤلتلرین چیخارلاری علیهینه و کمونیستلیک بولوکونون گوجلنمه سینه یول آچار دئیه ایلک اولاراق فرانسه ویتناما ساواشینا سوروکلنمه سینه باخمایاراق یئنیلگه یه (شکسته) اوغرادیقدا ویتنام قوزئی مملکتلری (قوزئی ویتنام کمونیست، ویتمینه و ویتکونگ حیمایتینده) و گونئی (گونئی ویتنام کمونیستلیک قارشیتی) دئیه ایکییه بؤلونر. آمریکا بیرلشمیش دؤلتلری گونئی ویتنامی قوزئی ویتنام قارشیسیندا قوللاماغا (دستکلمگه) چالیشدیغینا و ویتنامی خرابلیغا چئویردیگینه باخمایاراق 1973- اونجو ایلی ویتنامی ترک ائتمک زورندا قالار. 1975 – اینجی ایل "گونئی ویتنام" قوشونلاری "قوزئی ویتنام" کمونیستلیگی قارشیسیندا یئنیلگه یه اوغرایاراق ویتنام بیر داها کمونیستلیک سیستیمی آلتیندا بیرلیگینه قاویشار. <br /><br /> <br /><br /> کوره دؤلت بایراقلاری: 1905- اینجی ایل ژاپون و روسیه آراسیندا اولان ساواشلار سونوجو اولاراق کوره ژاپونیانین ال آلتینا چئوریلدیگینه باخمایاراق 1910- اونجو ایل کوره شاهی "ییهیینگ" اؤلدوکدن سونرا ژاپون کوره نی اؤز تورپاغینا قاتمیش. ژاپون ایمپراتورلوغو ایکینجی دونیا ساواشی نین سونوندا، 1945- اینجی ایل، یئنیلگه یه اوغرایارکن کوره نین گله جه گی 35 ایل ژاپون حاکیمیتی آلتیندا قالدیغینا باخمایاراق ایکینجی دونیا ساواشیندان باشاریلی چیخان روسیه سؤویئتلیگی و آمریکابیرلشمیش دؤولتلری طرفیندن بلیرلنمه لی اولموش. بئله لیکله کوره مملکتی 1945 –اینجی ایل گونئی کوره (آمریکا یانچیسی)و قوزئی کوره (روسیه کمونیستلیگی یانچیسی) دئیه ایکییه بؤلونموش. قوزئی کوره-ده 1945 اینجی ایل آقوست آییندا اولان سئچیملر سونوجو اولاراق "کیم ایلسونگ" باشچی اولماقلا بیر کمونیستلیک رئژیمی ایش اوستونه گلمیش. گوئنی کوره-ده ایسه 1948- اینجی ایلین مای آیی نین اونوندا باشقانلیق اوچون سئچیملر کئچیریلمیش و بو سئچیمده "زینگمن رئی" غالیب گلمیش. بو ایکییه بؤلونموش مملکتین دؤولتلری مختلیف سیستیملر واسیطه سی ایله حؤکوم سوردوگو و هر بیر سیستیمین حاکیمیت باشچیلاری کوره مملکتی نین بوتونلوگونه اراضی ایددعاسیندا بولوندوغو اوچون 1950 – اینجی ایل بیربیرلرینه قارشی ساواش اچاراق مینلر کوره لی نین اؤلومونه یول آچمیشلار. <br /><br /> <br /><br /> یمن دؤلت بایراقلاری: 19- اونجو یوز ایلده یمن مملکتی عثمانلی و اینگیلتره دؤلتلری نین ماراق داییره سی اساسیندا ایکییه بؤلونموش. گونئی یمن 19- اونجو یوز ایلده اینگیلتره ایستعماری نین آلتینا کئچدیکدن و قوزئی یمن عثمانلی حاکیمیتی آلتیندا قالدیقدان سونرا یمن مملکتی "قوزئی و گونئی یمن" دئیه ایکییه بؤلونموش. عثمانلی حاکیمیتی آلتیندا اولان قوزئی یمن 1911- اینجی ایل عثمانلی ایمپئراتورلوغونون داغیلماسی ایله اؤز مستقیللیگینی قازانمیش. غرب دؤلتلری ایله یاخین ایلیشگیده اولموش. گونئی یمن ایسه 1967 – اینجی ایل اینگیلتردن اؤز مستقیللیگینی قازانمیش و روسیه سؤیئتلیگی نین ماراق داییره سینه دوشه رک کمونیستلیک سیستیمی ایله 1990- اینجی ایله دک یؤنه تیلمیش. گونئی یمن ایستر قوزئی یمن و ایسترسه ده سعودی عربستانلا ایکی آیری سیستیملرده یؤنه تیلدیگی (ایداره اولوندوغو) اوچون سورکلی سرحد چاتیشمالاری اولموش. کمونیستلیک بلوکو ییخیلدیقدان سونرا گونئی یمن قوزئی یمن ایله بیرلشدی. بیرلشمیش یمن جمهوریتینده ایلیملی (معتدل) تشکیلاتلار حاکیمیتی اله کئچیردیلر. یمن بیرلشدیکدن سونرا یمن بایراغی دا میللت وکیللری نین سس وئرمه یولو ایله دگیشیلمیش اولدو. <br /><br /> <br /><br /> <br /><br /> آلمان جمهوریت دؤلتی بایراغی: آلمان دؤلتی بیرینجی دونیا ساواشیندا یئنیلدیکدن سونرا شاهلیقلا ایلگیلی اولان کئچمیش بایراق (قارا-آغ-قیرمیز) حوقوقی نی ایتیرمیش دئیه بیر داها اونو دیکتمک ایسته مه دی. بئله لیکله آلمان وایمئر جمهوریتی 1919- اونجو ایلین آقوست آیی نین 11- اینده کئچمیش بایراق یئرینه یئنی بایراق (قارا-قیرمیز- ساری) سئچمک قراری آلدی. بو مسئله آلمانیادا توپلوم آراسی قارشی دورمایا و بایراق مسئله سینه یول آچدی. بو مسئله ایستر مجلیس، ایسترسه ده عمومی دارتیشمالارین یانی سیرا توپلوم آراسیندا خیابان چاتیشمالارینا دا یول آچدی. سلطنتچیلر و نازیستلر آلمان آیمپراتورلوق بایراغینی و جموریتچیلری یئنی قبول اولموش بایراغی دستکلرکن، آلمان مستقیلل سوسیال دئموکرات پارتیسی عضولری یالنیز قیرمیزی بایراق تکلیفینده بولوندولار. چوخ چکیش برکیشدن سونرا 1921- اینجی ایلین آپریل آیی نین 11- اینده قارا-قیرمیز-ساری بویاقلی بایراق میللی بایراق، قارا-آغ-قیرمیز بویاقلی بایراق تیجارت، دنیزچیلیک و ساواش بایراغی دئیه قبول اولدو. دنیز ساواش گوجلری 1933- اونجو ایله دک قارا-آغ/قیرمیز بویاقلی بایراقلا خیدمت ائتدیلر. 1933- اونجو ایل آلمان نازیستلری ایش اوستونه گلدیکدن سونرا آلمان Preus بایراغینی میللی ائده رک اونون یانیندا اؤز تشکیلات بایراقلارینی دا آرتیرمیش اولدولار. <br /><br /> ایکینجی دونیا ساوشیندا آلمانلار یئنیلگه یه اوغرادیقدان سونرا آلمانیا روسیه سؤیئتلیگی و غرب دؤلتلری آراسیندا ماراق داییره سی دئیه "شرقی آلمانیا" و "غربی آلمانیا" آدی آلتیندا ایکییه بؤلونودو. بئله لیکله آلمانیانی ایشغال ائتمیش خاریجی گوجلر آلمان میللی بایراغینی دیکتمگی یاساقلادیلار. <br /><br /> <br /><br /> <br /><br />آلمان دئموکذاتیک جمهوریتی و آلمان فئدرال دؤلتلری نین بایراقلاری: آلمانلار ایکینجی دونیا ساواشیندا یئنیلدیکدن سونرا و شرق و غرب دؤلتلری نین ایسته گی اساسیندا سیستیم دؤولتی قوردوقدان سونرا میللی بایراقلاری نین بویاغی نی سئچمک اوچون اولدوقجا تدیرگین ایدیلر. اونلارین بیر سیراسی ایکی آلمان بیرلشدیکدن سونرا میللی بایراغین بویاغی بلیرلنمه لیدیر دئیه بو مسئله نی گلجگه بوراخماق ایستردی. بو دوشونجه قیریقلیغینا باخمایاراق "گون چیخان آلمانیا"نین "بیرلشیک سوسیالیست تشکیلاتی" (حاکیمیت) 1946- اینجی ایلین نویابر آیی نین 22-سینده "قارا-قیرمیز-ساری" بویاقلاری گلجک آلمانیا جمهوریتی نین بایراغی دئیه قرار آلدی. بونون آردینجا "گون باتان آلمانیا" مجلیس کمیسیونو 1948- اینجی ایلین آقوست آیی نین 10- 25 آرالاریندا بایراق بویاغی اوزره قرار قبول ائتدی. گون باتان آلمانیانین سویسال دئموکراتلاری وایمئر جمهوریتی نین "قارا-قیرمیز- ساری" بویاقلارینا "میللی بایراق" اوچون چاغیریش وئررکن، آلمان دئموکرات مسیح و خیریست دئموکرات و محافظه چی تشکیلاتلاری خاچلی (صلیبی) بایراغی "میللی بایراق" دئیه چاغریش وئرمگه چالیشدیلار. بو دوشونجه و فیکیر آیریلیقلارینا باخمایاراق 1949-اینجی ایلین مای آیی نین 23- سینده وایمئر جمهوریتینده قرار آلینمیش بایراغی میللی بایراق دئیه قبول ائتدیلر. گون چیخان آلمانیادا 1946- ایجی ایلین نویابر آیی نین 22- سینده "قارا- قیرمیز- ساری" بویاقلار اوزره میللی بایراق دئیه تصمیم توتولدوغونا باخمایاراق ایکینجی خالق قورولتایی 1948- اینجی ایلی "قارا- آغ- قیرمیز" بویاقلاری نی بایراق ممکلت بایراغی اوچون قبول ائتمیش. 1949- اونجو ایل فیریدریش ائبئرت اؤنریسی اساسیندا "قارا-قثرمیز- ساری" بویاقلار گون چیخان دئموکرات آلمانیا جمهوریتی نین بایراغینا چئوریلمیش. آلمانیا دئموکراتیک جمهوریتی 1959- اونوجو ایل "سونبول، چکیج و پرگار"ی دؤلت سیمگه سی دئیه بایراق اورتاسینا قبول ائتمیش. آلمان فئدرال و آلمان دئموکراتیک جمهوریتی بیرلشدیکدن سونرا آلمان فئدرال بایراغی گون چیخان آلمانیادا دا قبوللوق گؤردو. اوسته کی تجروبه لری گؤز اؤنونه آلاراق آذربایجان میللی مسئله سی نین تاریخی کؤکونه ائنمک ایسترسک، آشاغیداکی گؤرونوم اورتایا چیخار: <br /><br /> <br /><br />آذربایجان بایراق مسئله سی نین تاریخی کؤکلری (ائنیش و قالخیشلار) <br /><br /> <br /><br />1800 ایجی ایللرده روسیه چارلیغی نین آذربایجان سرحدلرینده آذربایجان تورپاقلاری اوزره مئیدان اوخوماسی، تبریزده ولیعهد اولان عباس میرزا و تهراندا ایمپئراتور اولان فتحعلی شاهی روسلارا قارشین دینداش دئیه داها دا فارسلارا یاخینلاداراق بو مسئله گونئی آذربایجانلیلار آراسیندا میللی بیلینجین باسدیریلماسینا یول آچدی. بئله لیکله گونئی آذربایجانلیلار میللی مسئله آچیسیندان آذربایجانین تورپاق بوتونلوگونو دئییل، بیر مسلمان کیمی مسلمان توپلومو ساییلان قاجار ممالیکی محروسه سینی روسیه خیریستیانلیغی و خاریجی سالدیرمالار (هوجوملار) قارشیسیندا قوروماق مجبوریتینده قالدیلار (1). قوزئی آذربایجانلیلار ایسه تورپاقلاری روسیه ترکیبینه قاتیلدیقدان حسن زردابی باشچیلیغی ایله اکینچی کیمی قازئتلرین یاییلماسی ایله میللتلشمه و میللی بیلینجه یییه لنمک سورجینه گیرمیش اولدولار. گونئی آذربایجان اؤنجوللری ایسه فارسلیغا داها ماراق گؤستردیگی اوچون میرزا آقا کرمانی کیمی فارس راسیستلری نین گؤروشلری داییره سینه دوشه رک عرب و تورک دشمنی اولماغا چالیشدیلار. میرزا آقاخان کرمانی یازیرمیش: <br /><br />" هر شاخه از درخت اخلاق زشت ایران را که دست می زنیم ریشه ی او کاشته ی عرب و تخم بذر مزرع آن تازیان است. جمیع رذایل و عادات ِ ایرانیان یا امانت و ودیعت ملت عرب است یا ثمر و اثر ِ تاخت و تازهایی که در ایران واقع شده است"(2). <br /><br />اوسته کی گؤروشلرین مظفرالدین شاه زامانی (1896 - 1907 ایله دک شاهلیق ائتمیش) عربلیک علیهینه یؤنلمه سینه باخمایاراق قوشون دیلی ساییلان تورک دیل و مدنیتی نی ده اساس گؤتورموش گؤروش ساییلیرمیش. 1870 ایللرینده تیفلیسدن ایستانبولا عثمانلی حؤکومتینه ایسلام میللتلری اوچون لاتین الیفبا تکلیفی ایله مراجعت ائدن میرزا فتحعلی آخوندوف و میرزا جلال الدین قاجار دا سونرالار میزرا آقاخان کرمانی نین اوسته کی گؤروشلری نین اتکی و تأثیر داییره سینه دوشموشلر. رضا خان خاریجی گوجلر واسیطه سی قاجار شاهلیغینی علیهینه حاکیمیت چئوریلیشی ائتدیکدن سونرا فارس آخینلاری نین تورک دوشمنلیگی داها دا قابارماغا و تورک ائتنوسونو سیخیشدیرماغا یول آچمیش. بو آرادا آذربایجانلیلاردان حسین کاظمزاده (ایرانشهر)، سید حسن تقی زاده، احمد کسروی، یاش باخیمیندان جوان اولان تقی ارانی، صادق رضا زاده شفق و ساییره لر ده فارس مدنیت راسیستلری نین اؤنجولو ساییلیرمیش. بوگون کئچمیشه باخارکن گونئی آذربایجانلیلار زامان آخینیندا فارسلیق ایسارتینه توتولارکن قوزئی آذربایجانلیلار آشاما آشاما اؤز موستقیللیکلرینه دوغرو آددیم آتمیش ساییلارلار. <br /><br /> دئمک، گونئی و قوزئی آذربایجانلیلار بیر میللت اولاراق 190 ایل ایکی بیر بیرلریندن آیری یاشادیقلاری اوچون و تاریخین بیر بیرلریندن آیری سؤزکئچیندن کئچمک زوروندا قالمیشلار. آنجاق بعضی حاللاردا قوزئی آذربایجان گونئی آذربایجان اوزره اتکی و تأثیرلر ده بوراخمیش دئسک، بو ایکیه بؤلونموش میللت هئچ زامان بیر بیرینه بسله دیگی قارداشلیق حسرتینی گؤزدن قیراغا قویمامیش ساییلار. روسیه ده کی سوسیال دئموکرات آخین روسیه چارلیغی نی گئری اوتوردارکن قوزئی آذربایجان روسیه چارلیغی نین باشقا ایالتلرینده اولدوغو کیمی اؤز میللی منلیک و کیملیگی دوغرولتوسوندا ساواش وئرر و جمهوریت سیستیمی یاراتماق ایسترکن گونئی آذربایجاندان باشلامیش یئنیلیک(تجددودلوک) حرکاتی ایران ممالیکی محروسه سی نین باشقا ایالتلرینی ده بو مسئله یه سفربر ائتمگه و شاه دیکتاتورلوغو یئرینه مشروطه شاهلیغی دئیه بیر شاهلیق سیستیمی یاراتماغی هدف توتدوغونا باخمایاراق فارس مدنیت راسیستلری بو حرکتی عرب و تورک ائتنوسو علیه لرینه یؤنتمگه چالیشمیشلار. <br /><br />1828 اینجی ایل ایکیه بؤلونموش قوزئی و گونئی آذربایجان توپلوملاری (اجتماعیتلری) نین بیربیرلریندن آیری مباریزه تاریخلرینه گؤز گزدیردیکده بصیرتلی اینسانا گله جکده قوزئی و گونئی آذربایجانلیلار طرفیندن اورتایا قویولموش میللی بایراقلارین دا نئجه اولاجاقلاری آیدین گؤرونرمیش. بونلارا باخمایاراق بیر چوخلاری بو مسئله نی بوگون درک ائتمیش دئییللر (3 و 4). <br /><br /> بئله لیکله 1918-اینجی ایل قوزئی آذربایجان جمهوریتی روسیه چارلیغیندان کئچری اولاراق آزاد اولدوقدا آذربایجان کیملیگینی اساس توتموش بایراق و سیمگه سئچمگه باشاریقلی اولارکن(باخ بایراق 1)، 1920-اینجی ایل شئیخ محمد خیابانی باشچیلیق ائدن "آزادستان حکومتی" ایران ممالیکی محروسه سی نین دؤرتگئن نینده (چرچیوه سینده) قاجار ممالیکی محروسه سی نین شاهلیق بایراغینا آزادلیق بایراغی دئیه"آزادستان" کلمه سینی یازماقلا یئتینمیش (کیفایت ائتمیش، باخ باراق 2)، چوخ زامان کئچمه دن مرکز حاکیمیت طرفیندن باسدیریلمیش و قان دنیزینده بوغولموش. پهلویلر زامانیندا رضاخان باشچیلیق ائدن فارس حاکیمیتی آذربایجانلیلاری میللی و مدنی تضییقلره تابع توتدوغو اوچون ایکینجی دونیا ساواشی زامانی، یارانمیش اورتامدان سید جعفر پیشه وری باشدا اولماقلا آذربایجان دئموکرات فرقه سی فایدالاناراق گونئی آذربایجان میللی حؤکومتی نی یاراتدیقلارینا و گونئی آذربایجان میللی حکومتی، میللی مسئله لری اساس گؤتوردوگونه باخمایاراق بایراق مسئله سی باخیمیندان شئیخ محمد خیابانیدن بیر آددیم داها اؤنه کئچه رک قاجار شاهلیغیندان میراث قالمیش فارسلیق بایراغینا اؤز حاکیمیت سیمگه سینی آرتیراراق اؤز وارلیغینی دونیا ایجتماعیتینه بیلدیرمگه چالیشمیش (باخ بایراق 3). <br /><br />بئله لیکله ایستر آذربایجان مشروطه حرکاتی، ایسترسه ده شئیخ محمد خیابانی و سید جعفر پیشه وری زامانیندا قوزئی و گونئی آذربایجان فعاللاری آراسیندا مدنی ایلیشگیلر اولماسینا باخمایاراق بو ایکی توپلوم تاریخ سوز کئچی نین بیر بیرلریندن آیری گؤزلریندن کئچه رک میللی وارلیقلارینی گونوموزه دک داوام ائتمیشلر. بو دئدیکلریمیزین یانی سیرا قوزئی آذربایجاندا 1920 اینجی ایل آذربایجان موستقیل جمهوریتی قیزیل اوردو (روسیه سیلاحلی گوجلری) طرفیندن باسدیریلدیغینا باخمایاراق یئرینه روسیه کمونیستلیگینه باغلی آذربایجان سویئت جمهوریتی قورولورکن گونئی آذربایجانداکی میللی و مدنی آخینلار پهلوی سلاله لری نین قان دنیزینده بوغولماق زوروندا قالمیشلار. بو سیخینتیلار و معذوریتلر بعضیلر طرفیندن گؤز آردی ائدیله رک ائله بیل (گویا) بو سایدیقلاریمیز آذربایجان میللتی و تورپاقلاریینا بؤلونمه میش دئیه سیاست دونیاسینا و ایجتماعیته "گونئی و قوزئی آذربایجان" یئرینه آذربایجانین گونئیی و قوزیئیی دئییمی نی یانسیتماغا، بئله لیکله گونئی آذربایجان میللی مسئله سینی قوزئی آذربایجان جمهوریتی نین کؤلگه سی آلتینا سالمیش گؤرونرلر (3 و 4). بیلیندیگی کیمی سیاست دونیاسیندا و آذربایجان تاریخی اراضیلرینی تانیمامیش توپلوملاردا آذربایجانین گونئیی، آذربایجان جمهوریتی نین گونئی بؤلگه لری آنلامینا گلر. بو مسئله نی عوام آنلایاجاق دیلده دونیا ایجتماعیتینه چاتدیرماق هر بیر آذربایجانلی نین میللی بورجودور. <br /><br />1990 اینجی ایله دک قوزئی آذربایجان تورپاقلاری روسیه کمونیستلیگی ایستعماری آلتیندا اولدوغونا باخمایاراق گونئی آذربایجان تورپاقلاری بوگون (2008 اینجی) ده فارس ایستعماری آلتیندا اینیلدمک (آهی زاری ائتمک) اوزره دیر. 1991 اینجی ایل قوزئی آذربایجان جمهوریتی اؤز مستقیللیگینی اله کئچیرمیش و 1918 اینجی قالدیردیغی بایراغی بیر داها دیکتمه سینه باخمایاراق گونئی آذربایجانلیلار دؤنه دؤنه باش قالدیردیقلارینا باخمایاراق ایستر کئچمیشده آذربایجان آدینا قالدیردیقلاری، ایسترسه بوگون بعضی تشکیلاتلار طرفیندن تکلیف اولموش بایراقلار هئچ بیری خالق طرفیندن بیر معنالی و سس بیرلیگی ایله قبوللوق گؤرمه دیگی ده آچیق اورتادادیر (5). بونلارا باخمایاراق بوگون آذربایجان تشکیلاری و میللی فعاللاری آراسیندا "میللی سیمگه" یوخسا "گونئی آذربایجان میللی بایراغی" دئیه بیر آراقاریشیقلیق یاشانماقدادیر. بو آرا قاریشیقلیق یالنیز آذربایجان ایجتماعیتی نین اؤز ایچریسینده اولان مسئله دئییل، دونیا ایجتماعیتینه ده یانسیمیش گؤرونر. کئچن ایل کانادا-دا موختلیف میللیتلر طرفیندن اولوشدورولموش بیر ییغینجاغا گونئی آذربایجان تشکیلاتلاری اوچ بیر بیریندن فرقلی بایراقلار ایله قاتیلدیقلاری دا گلن خبرلر آراسیندا (بو خبر گوناز تئلویزیونو طرفیندن ده او زامان ایجتماعیته چاتدیریلمیش). بوگون ایسه بو بایراقلارا باشقا بیر بایراق، بیرلیک بایراغی دئیه دارتیشماق اوچون آرتیریلمیش. بو بایراق قوزئی آذربایجان جمهوریتی بایراغینا چوخ یاخین اولدوغو (یالنیز آغ آی اولدوز سیمگه سی یئرینه قارا آی اولدوز سرگیلندیگی) اوچون بعضی تشکیلات مسئوللاری بو تکلیفی "گونئی آذربایجان بایراغی" اولابیلر دئیه آذربایجان میللت بیرلیگینه ضید بیر وارساییم کیمی گؤتور قوی ائتمیش بولونارلار. اوسته لیک اؤزلری باشقا بیر بایراق (قثرمیزی بایراق) بابک آدینا آذربایجان میللی سیمگه سی دئیه گونئی آذربایجان میللی حرکاتی اوچون "میللی سیمگه" دئیه تکلیف ائتمگه قالخارلار. بئله لیکله تکلیف اولموش سیمگه و بایراقلارا باشقا بیر سیمگه ده آرتیریلمیش اولار. باشقا یاندان موختلیف تشکیلاتلارین کیچیکلی و بؤیوکلو بیر آرایا گلمه لری ایله بو مسئله نی چؤزمک یئرینه ائله بیل اؤز تشکیلاتلاری داها دا آذربایجان اجتماعیتینده بؤیوک نفوذا مالیک ایمیش دئیه باشقا تشکیلات منسوبلارینا سؤز و حاق ائشیتلیگی (برابرلیگی) تانیماق دا ایسته مزلر (4). سیاست آلانیندا کیچیک ایددعا ائدیلن هر هانسی بیر تشکیلاتین موختلیف یئرلرده "گونئی آذربایجان بایراغی" دئیه قالدیریلابیله جک بایراغی دیققت مرکزیندن یایینمیش گؤرونر. دؤلتچیلیک باخیمیندان مسئله نی نظره آلارساق، گونئی ویتنامداکیلار مسئله نین ایچینده خاریجی گوجلرین بارماغی وار دئیه بایراقسیز یاشاماق ایسته مه دیلر. بایراقسیز یاشاماق خاریجی گوجلرین اسارتینی قبول ائتمک انلامینا گله بیلردی. دئمک، حاکیمیت قوراجاق بیر عنصر اورتادا اولدوقدا، بو حاکیمیتی تمثیل ائده جک دؤلت بایراغینی دا سئچمک لازیم گؤرونر. ایکییه بؤلونموش کوره مسئله سینه گلدیکده اونلار دا ژاپونیانین سؤمورگه سی آلتیندان قورتاردیقلاریندان سونرا بؤیوک دؤلتلر واسیطه سی ایله ایدئولوژی قربانی اولدوقلارینا باخمایاراق دؤلتسیز و بایرلقسیز یاشاماق ایسته مه دیلر. یمن دؤلتلری نین کئچمیشینه باخدیقدا اونلار دا ایمکان داخیلینده حکومت قورماغا و اؤزلرینه دؤلت بایراغی سئچمگه چالیشدیقلارینا باخمایاراق یئری گلدیکده بیرلشیب میللت اراده سی واسیطه سی ایله میللی بایراقلارینا دا صاحیب اولموشلار. آلمانیانین بؤلونمه سینی و بایراق مسئله سینی نظره آلدیقدا اولدوقجا مرکب یولدان کئچه رک بیرلشمیش و بوگون ده میللتلرینه دونیا ایجتماعیتینده اویقون یئری توتماغا باشارمیشلار. سیزجه بو تجروبه لری گؤز اؤنونه آلدیقدا آذربایجلی نین فارس ایستعمارینا و مدنیت راسیستلیگینه قارشی قویماق یئرینه سنین یوخسا منیم بایراغیم دئیه بیر بیرلری نین باشلارینا دؤیمه سی اونلاری و میللتلرینی خوش گونه چیخارابیلر می؟ <br /><br /> <br /><br /> <br /><br /> <br /><br />قایناقلار: <br /><br /> <br /><br /> <br /><br />1- Isiq Sönmäz, Untersuchungen zu den aserbaidschanischen Dialekten von Qaradag, Mugan und Zäncan, Göttingen, 1998, S. 10. <br /><br />2- امین تریان، ایجاد کانونهای ناسیونالیستی در عصر رضا شاه پهلوی، نشریه اینترنتی وابسته به محفل پان ایرانیست (روزنامک: <br /><br />http://rouznamak.blogfa.com/post-322.aspx <br /><br />3- تبریزلی بای بک، ايري اوتوراغ، دوز دانیشاغ، گونئيده نه لر اولماليدير؟: <br /><br />http://www.11008.baybak.com/il_11008_say_509.azr <br /><br />4-